Druckschrift 
Secunda pars huius operis in se continens glos[s]am ordinaria[m] cu[m] expositione lyre litterali [et] morali: necnon additionibus ac replicis .. (1498)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

FMoraliter ¶¶ EſdreCa. IMoraliter

Tertius liber Eſdrę incipit. Ca. IT fecit ioſias paſca ī ahieroſolymis domīo:⁊ īmolauit phaſe qͣr-tadecima luna primimēſis: ſtatuens ſacerdotes ꝑ vices dieruꝫſtolis amictos in tēplo dn̄i. Et dixit leuitis ſacris ẜuis iſrl̓: vt ſāctificarent ſedn̄o ī poſitiōe ſanctę arcę dn̄i in domoquā ędificauit ſalomō filiꝰ dauid rex.Nō erit vob̓ tollere ſuꝑ humeros eaꝫ.Et nūc deſeruite dn̄o vr̄o: ⁊ curā agitegentis illiꝰ iſrl̓ ex ꝑte ẜm pagos ⁊ tribꝰvr̄as: ẜm ſcripturaꝫ dauid regis iſrael:⁊ ẜm magnificentiā ſalomonis filij eiꝰoēs in tēplo: et ẜm particulā principatus paternā vr̄aꝫ eoꝝ qͥ ſtāt ī cōſpectufratꝝ filioꝝ iſrl̓: Immolate paſca: ⁊ ſacrificia parate fratribꝰ vr̄is: ⁊ facite ẜmp̨̄ceptū dn̄i qd̓ datū ē moyſi. Et donauit ioſias ī plebē q̨̄ inuenta ē: ouiū: agnorū: ⁊ hedoꝝ: ⁊ capraꝝ: trigīta milia:vitulos tria milia. Hęc d̓ regalibꝰ data

moabites eccleſiam dei ⁊cͣ. Per iſtos ſignificantur heretici ⁊ſciſmatici qui repellēdi ſunt ab eccleſia dei. FEo ꝙ nō occurrerunt filijs iſrael cū pane ⁊ aqua. tales enī non occurrūt populo dei cū ſpūalibus alimentis nomine panis ⁊ aque ſignificatis: eo ꝙ in ſacra ſcriptura nomīe panis ⁊ aque om̄is cibus⁊ potus ſignificat̉. Unde. iiij. Reg. vj. d̓r: Appone eis panem⁊ aquā. Sequit̉ ibidē: Et appoſita ē eis magna ciborū p̄paratio. F Et ꝯduxerunt aduerſus eos balaam ad maledicēdū.per balaam qui turbans gentē interp̄tatur: pͥnceps hereticusvel ſciſmaticus ſignificat̉: quem excitāt ſciſmatici vel hereticiad turbandū populū dei: ſicut patꝫ de Iuliano apoſtata ⁊ deTheoderico rege heretico. Fecit ergo ſibi gacophylatiumgrande ⁊cͣ. ad intellectū ſequētiū ſcienduꝫ ꝙ neemias murataciuitate hierl̓m et dedicata: redijt ad regem ꝑſarum ſicut ꝓmiſerat: ſed circa finem dierū ſuoꝝ redijt in hieruſalē de licentiaregis vt ſciret ſtatū ciuitatis: ⁊ vt ſepeliret̉ cuꝫ patribꝰ ſuis: etinuenit q̄dam mala in abſentia ſua facta. Id̓o ſubdit̉: Inomnibꝰ aūt his non fui in hieruſalē ⁊cͣ. ſed in ſuo reditu correxit illa. Per hoc aūt ſignificat̉ ꝙ abſentia boni pͥncipis d̓ terra ſua ⁊ boni p̄lati de ſua eccl̓ia frequēter ſunt occaſiones malorū in illis pullulantiū: ſicut pn̄tia gubernatoris eſt cauſa ſalutis nauis ⁊ eius abſentia periclitatiōis: vt dicit̉. ij. ph̓icoꝝ.Per hoc aūt ꝙ neemias rediens in hieruſalē mala que pullulauerant diligēter correxit: oſtendit̉ ꝙ pͥnceps bonus rediensin terram ſuam ⁊ bonus p̄latus ad ſuam eccleſiā debēt eſſe diligentes de maloꝝ extirpatione que pullulauerūt abſentie ſuetēpore. Primū aūt malū qd̓ abſente neemia pullulauit fuit deadmiſſione illiciti. Nā eliaſib p̄poſitꝰ domus dn̄i in gacophylatio qd̓ erat factū ad res ſacras ponēdū: quas ꝓ parte amouit eliaſib: ⁊ vaſa Tobie gentilis ⁊ iudeoꝝ ꝑſecutoris: vt ptꝫex ſupradictis: ibidem cōſeruāda recepit: qd̓ fieri nō debebat.Igit̉ ꝑ iſtū eliaſib ſignificatur malus p̄latus qui inſufficiētes⁊ indignos vmouet in eccleſia et dignos inde repellit. Etꝓieci vaſa Tobie foras de gacophylatio ⁊cͣ. verba ſūt neemieper quem ſignificat̉ p̄latus ſuperior bonꝰ: qͥ debet eſſe ſollicitus de corrigendis defectibus alioꝝ ⁊ de eoruꝫ eccleſijs in ſtatum debitū reformādis. Et cognoui quoniā partes leuitarum ⁊cͣ. Hic ponit̉ ſecundū malū qd̓ contigit per magiſtratustempli: qꝛ nō dederūt leuitis partes bonoꝝ eis debitas vndedebebant viuere: ꝓpter qd̓ compulſi fuerūt de templo recedere ad alia loca vbi ſibi poterāt cōnm reꝑire: ⁊ ꝑ hoc diuinus cultus fuit multū diminutꝰ.riſtos autē magiſtratus Nico. de lyraCapitulum:T fecit ioſias. Liberiſter qui dicit̉ Eſdretertius videtur magis ab alio doctoreneſcio quo ꝯſcriptꝰ:⁊ ex pluribꝰ collectus. Naꝫ hic deſcribunt̉ plura que in primo Eſdrevalde ſufficienter ſūt deſcripta. Nōeſt autē veriſimile ꝙ ip̄e tot repetiuerit in alio libro ſine neceſſitate:īmo etiaꝫ cum nulla aut parua vtilitate. Nec eſt argumētū cōtra hocde libro Paral̓. in quo multa ſcribuntur que habent̉ in libris regūNec ſimiliter de ſcd̓o Machab̓. inquo repetunt̉ multa que ſunt ī primo ſcripta. naꝫ alius ſcripſit librūParal̓. ⁊ alius libros Regū. ⁊ idēfuit de. j. et. ij. Machab̓. ſicut ſatispatuit ibidē. et ideo liber iſte dicit̉⁊ doctoribus apocryphus: vt patꝫin pͥma parte ſūme ſancti Tho. deaquino q̄ſtione. x. arti. vj. circa primum argumentum: ꝓpter qd̓ liberiſte inter alios nō canonicos qͥ ponunt̉ ī biblia: minoris videtur auctoritatis: et ideo ad ip̄m exponendū vltimo miſi manū: tn̄ de illis qalibi ſcribunt̉ ⁊ hic repetunt̉ intendo breuiter trāſire: ⁊ ad loca remittere vbi a me diffuſius exponunt̉.

templi ſignant̉ mali p̄lati qui bona eccleſie debita pauperibꝰclericis ⁊ pauperibus alijs conſumunt in pompis ⁊ in carnalibus amicis: ⁊ illud ꝑ neemiā: id eſt p̄latum ſuperiorem debetcorrigi et in ſtatum debitū reformari. Et egi cauſam aduerſus magiſtratus. hic ponit̉ remedium ꝑ neemiam qui fecit apportare decimas ad locum debitum in hieruſalem et cōſtituithomines fideles qui diſtribuerēt leuitis fideliter ſuas ꝑtes: ⁊ſic reformatus fuit cultus diuinꝰ. In diebus illis vidi ī iuda calcantes torcularia in ſabbato ⁊cͣ. Hic ponit̉ tertium malum qd̓ cōtigit in abſentia neemie .ſ. de ſabbati violationē. nāin illo iudei faciebant oꝑa ſeruilia. tyrij etiā qui gētiles erantinferebāt piſces ⁊ alia venalia que vendebāt iudeis: ſed neemias appoſuit remedium ꝑ hoc ꝙ fecit claudi portas hieruſalem: p̄cipiens ꝙ non aperirēt̉ vſqꝫ poſt ſabbatuꝫ. Moraliterhieruſalem eſt fidelis anima vt frequenter dictū eſt ſupra. obſeruatio vero ſabbati eſt quies anime in deo. hec autem quiesimpedit̉ ⁊ violatur ꝑ tumultum negociorū exteriorum: quorūfantaſie ⁊ imaginationes intrant ad aīam ꝑ ſenſus exterioresqui ſunt porte moralis hieruſalem: igitur iſte porte ſunt claudende ne per eas intret aliquid qd̓ quietem debitam anime indeo valeat ꝑturbare. Sed in diebus illis vidi iudeos ducentes vxores acōtidaſ. ⁊cͣ. Hic ponit̉ quartum malum in abſentia neemie ꝑpetratuꝫ: lꝫ enim ante ꝑ Eſdrā mulieres alienigene fuiſſent de ppl̓o iſrael eiecte vt dictū ē ſupra. x. ca. Eſdre.tū ip̄o defuncto ⁊ abſente neemia plures iudeorū redierūt advomitū accipiētes ſibi vxores alienigenas: ſed neemias remedium adhibuit eos acriter obiurgando ⁊ maledicendo: ⁊ aliquos eorū cedendo ⁊ capillos euellendo ⁊ eos per dominumadiurando qd̓ a talibꝰ abſtinerēt. Per iudeos vero recidiuātes in cōtrahendo matrimonia cuꝫ alienigenis mulieribꝰ: ſignant̉ penitētes d̓ vitijs carnalibꝰ: qui tn̄ poſtea deo ꝑmittēt.⁊ diabolo ꝓcurāte ad vomitū reuertūt̉ pͥſtinis ſe vitijs implicantes: ⁊ iſti ſunt obiurgandi ꝑ aſperam correptionē illorū adquoꝝ ſpectat officiū: ſunt etiaꝫ maledicendi ꝑ hoc ꝙ mala pene ſuꝑuentura eis ſūt p̄dicenda ſi in talibꝰ ꝑſeuerant. ſūt etiācedēdi corporaliter ⁊ affligēdi ꝑ illos ad quoꝝ ſpectat officiūſi fuerint obſtinati. Memento mei deus meus ī bonuꝫ. ꝑ hͦſignificat̉ ꝙ bonus p̄latus ex debita correptione malorum remunerationem bonorum cōſequitur ſupernorum.Poſtilla Nicolai de lyra ſuꝑ librū Neemie quieſt Eſdre ſcd̓s finit. Incipit tertius liber Eſdre.Nico. de lyraIgit̉ liber iſte ī tres ꝑtes diuidit̉.nam auctor primo quedā alibi ſcripta repetit. ſecūdo que ꝓpria ſunthuiꝰ libri ſubiungit ca. iij. tertio adrepetendū ſcripta alibi redit. ca. v.ibi: Inſtante autē. prima adhuc intres. nam primo repetit q̄dā captiuitatē babylonicā p̄cedentia. ſcd̓oq̄dam ip̄am cōcomitātia. ibi: Quivſqꝫ ad iracundiā. tertio q̄dā ſubſequētia. ca. ij. prima adhuc in tres.qꝛ pͥmo tꝑe Ioſie deſcribit̉ paſcaliscelebratio. ſcd̓o Ioſie mors ⁊ tumulatio. ibi: Et poſt oēm actū. tertio filioꝝ eiꝰ ſucceſſio. ibi: Et aſſumētes.prima adhuc in duas. qꝛ pͥmo ponitur debita p̄paratio. ſcd̓o paſce celebratio. ibi: Et hͨ cū fierēt. Snīa prime partis ptꝫ ex dictis. ij. Paral̓.xxxv. exceptis q̄ ſequūt̉. b Hec d̓regalibꝰ data ſunt ⁊cͣ. Iſtud nō refert̉ ad domū Ioſie: vt lr̄a videt̉ p̄tendere: ſꝫ intelligit̉ de domo ducūregꝭ. ẜm qd̓ exprimitur. ij. Paral̓.xxxv. Duces qͦꝫ eiꝰ ſponte qd̓ vouerāt obtulerūt tā ppl̓o qͣꝫ ſacerdotibus ⁊ leuitis: ⁊ non expͥmit̉ ibi qͥdvel quātū dederūt. hic aūt expͥmit̉cū d̓r: Hec. ſupple q̄ ſequunt̉. De regalibꝰ data ſūt .i. de bonis ducumregaliū: ẜm ꝓmiſſionē deo factam:ꝓpter qd̓ dicit̉ libro Paral̓. Qd̓vouerāt

Re. 232. Pa. 33

B