Druckschrift 
Secunda pars huius operis in se continens glos[s]am ordinaria[m] cu[m] expositione lyre litterali [et] morali: necnon additionibus ac replicis .. (1498)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Regū Ca. V Nico. delyra Glo. ordi. IIII

donū de terra. Nō enī faci aet ſeruꝰ tuꝰ vltra holocauſtū aūt victimā dijs aliēisniſi dn̄o. Hoc autē ſolū eſtde qͦ dep̄ceris dn̄m ꝓ ſeruo tuo: qn̄ ingrediet̉ dn̄smeus tēplū rēmon vt adoret: ⁊ illo innitēte ſuꝑ manum meā: ſi adorauero in btemplo rēmon: adorāte eoin eodem loco vt ignoſcatqmihi dn̄s ẜuo tuo ꝓ hac reQui dixit ei: Uade ī pacedAbijt gͦ ab eo electo tēꝑea Dixitqꝫ gieci puer viri d̓i: eSeꝑcit dn̄s meꝰ naamanſyro iſti: vt non acciꝑet abeo q̨̄ attulit. Uiuit dn̄s qꝛcurrā poſt eū: ⁊ accipiā abeo aliqͥd. Et ſecutꝰ ē giezipoſt tergū naaman. Quēcū vidiſſet ille currentē adſe: deſilijt de curru ī occur­ fſū eiꝰ ⁊ ait: Recte ne ſt̓ oīa?Et ille ait. Recte. Dominꝰ smeꝰ miſit me ad te dicēs:Modo vener̄t ad me duoadoleſcēteſ d̓ mōte ep̄hraim ex filijs ꝓph̓aꝝ: da eistaletū argēti: ⁊ veſtes mutatorias duplices. Dixitqꝫ naaman: Meliꝰ ē vt ac­ hcipias duo talēta. Et coegit eū. Ligauitqꝫ duo talēta argenti ī duobꝰ ſaccꝭ: ⁊duplicia veſtimēta: ⁊ īpo­ iſuit duobꝰ pueris ſuis qͥ ⁊portauerāt coraꝫ eo. Cūqꝫveniſſꝫ iā veſꝑi: tulit d̓ manū eoꝝ: ⁊ repoſuit ī domo.Dimiſitqꝫ viros et abier̄t.Ip̄e aūt īgreſſus ſtetit corā dn̄o ſuo. Et dixit ei heliſeus: Un̄ vēis gieci? Quirn̄dit: Non iuit ſeruꝰ tuus inquoqͣꝫ. At ille ait: Nonnecor meū in pn̄ti erat qn̄ reuerſus eſt hō de curru ſuoin occurſum tui? Nūc igit̉accepiſti argētū et accepiſti veſtes: vt emas oliueta ⁊ vineaſ ⁊ oues ⁊ boues⁊ ẜuos ⁊ ācillas: ſꝫ et lepra nnaamā adhe̓bit tibi ⁊ ſemītuo ī vſqꝫ ſēpit̓nū. Et īgreſoſus ē ab eo leproſus qͣi nix ꝑ

Rab. Preruptū vidēs īterpretat̉ ſiue vallis viſio. Is eſt iſrl̓: qͥ aliqn̄puer dei. vn̄ puer iſrl̓: ⁊ dilexi eū. ſed poſtqͣꝫ ſpreto euāgelio ſe in foueā auaricie p̄cipitauit: quaꝫ filij dei ꝑ baptiſmum renatiſpreuerūt. iuſto iudicio leprā erroris quaꝫcredentes depoſuerāt: ip̄e ſibi ꝯcipit. Sicoēs qͥ poſt baptiſmū ⁊ emēdatiorē vitā adpriſtina reuertunt̉: ſordibꝰ qͥbꝰ ſe exutosſperabāt iteꝝ inuoluunt̉. hic eſt canis reuerſus ad vomitū.Nicolaus de lyra.d De terra .ſ. iſrl̓ quā reputabat ſanctaꝫꝓpter cultū dei ibi exiſtentē. intēdebat enīex ea facere altare in domo ſua. ẜm qd̓ d̓rExo. xx. Altare de t̓ra facietꝭ mihi. ⁊ ibi īmolate deo celi. iō ſubdit̉: Nō enī faciet vltra ſeruꝰ tuꝰ holocauſtum ⁊cͣ. ſequit̉: Hocaūt ſolū eſt de qͦ dep̄ceris dn̄m ꝓ ẜuo tuo.⁊ ſubdit̉: b Si adorauero in tēplo rēmon. nō idolū ſed deū veꝝ. c Vt ignoſcat mihi dn̄s: qꝛ nō poſſuꝫ iſtud bono mōeuitare. d Qui di. ei va. in pa. acqͥeſcendo petitiōi ſue: ſed qꝛ nō ſolū adorareidolū ſed etiā ſimulare hāc adorationē eſtpctm̄. iō dicūt hic aliqͥ ꝙ quia naamā eratneophitꝰ: iō in hͦ ſibi diſpēſauit heliſeus: etſil̓r ꝙ poſſet edificare altare ad offerendūſacrificia extra tēplū: ⁊ etiā extra totā terram iſrl̓. Sed iſtud nō videt̉ ꝯuenient̓ dictū. Primo qꝛ naaman fuerit neophitꝰ: qꝛꝓprie loquēdo neophitꝰ d̓r de nouo cōuerſus ad aliquā legē: ſic̄ circūciſus de nouoapud iudeos: ⁊ baptizatꝰ apud xp̄ianos.Naaman vero non fuit ꝯuerſus ad iudaiſmū: qꝛ nō fuit circūciſus: nec ꝑ ꝯſequensad legē moſaicā obligatꝰ: ſed credidit deūqͥ colebat̉ a filijs iſrl̓ eſſe verū deū ⁊ ab oībus colendū: qd̓ ⁊ multi gētiles fecerūt: ⁊ſine legis moſaice obſeruantia ſaluati fuerunt: qꝛ ad ip̄am nō tenebant̉: ſic̄ al̓s diffuſius dictū eſt. Scd̓o qꝛ ea q̄ ſunt ꝑ ſe malanō ſunt diſpēſabilia: qꝛ nō pn̄t bn̄ ⁊ abſopctō fieri de qͥbꝰ eſt ſimulatio idolatrie. etiō nō videt̉ bn̄ dictū ꝙ heliſeꝰ ī hͦ ip̄i naͣaman dipēſauerit: ſꝫ ſolū ei declarauit illudeſſe ſibi licitū: qd̓ timebat eſſe illicitū: ſicutſolēt facere ꝯſcīe timoroſe. habebat enī iſtenaaman dfficiū ſuſtentādi regē: qꝛ ſic̄ regine mō ꝑ milites ſuſtentant̉: ita ſil̓r tūc tꝑisreges ꝑ pͥncipes magis ſibi ꝓpinqͦs: iſtuoaūt nō erat illicituꝫ de natura ſua. equalit̓enī poterat fieri extra tēpluꝫ idoli ſic ⁊ intra. ſicut ſi aliqͣ puella xp̄iana capta a ſaracenis: eēt obſeqͥo alicuius dn̄e deputataad deportādū caudā ſue veſtꝭ: n̄ videt̉ illicitū ꝙ eā portaret intra phanū machomēti ſic̄ ⁊ extra: dū tn̄ hͦ nō faceret ī reuerētiāaliquā machomēti: ſꝫ ſolū intēdēs ſuū officiū exeqͣ: ⁊ hͦ petebat naamā ab heliſeo .ſ.ꝙ idē officiū qd̓ licite faciebat dn̄o ſuo extra phanū idoli: poſſet ſibi facere ītra: nonad aliquā idoli reuerentiā: ſꝫ ne incurreretdn̄i ſui offenſaꝫ: ⁊ hͦ ꝯceſſit ei heliſeꝰ: qꝛ nōerat illicitū vt dictū eſt. Tertio non videibn̄ dictū ꝙ ei diſpēſauerit de altari ꝯſtruendo ⁊ ibidē offerēdo nō ſolū extra hieruſalē: ſꝫ etiā extra iudeā: qꝛ illd̓ ſolū fuit ꝓhibitū iudeis poſt tēpli edificationē: ⁊ qn̄arca dn̄i habuit ſtabilē manſionē: ꝓut dictū fuit Deū. ij. ⁊. j. Reg. vij. Naaman ꝟonō tenebat̉ ad legē moſaicā vt p̄dictū eſtiō poterat alibi licite deū colere: altare ahͦ edificādo ⁊ etiā offerēdo: ſic̄ ⁊ filij iſraelan̄ legē datā. vt ptꝫ de abraam: iſaac et iacob in Gen̄. in pl̓ibꝰ locꝭ. Ꝙ aūt ad hͦ naͣaman petijt onꝰ duoꝝ burdonū de t̓ra iſrl̓:

fuit ex ſpāli deuotiōe: vt dictū ē: licet ad hnō tenerct̉. ⁊ iō circa hͦ nō fuit aliqͣ diſpēſa.tio: ſꝫ liciti ꝯceſſio. eDixitqꝫ gie. Hicꝯn̄r deſcribit̉ ip̄iꝰ gieci infectio ꝓpter multiplex eiꝰ pctm̄ ī facto iſto: qͦꝝ pͥmū fuit cupiditas: q̄ eſt radix oīmoꝝ. vt dic̄ apoſtolus. j. Thimo. vj. ⁊ hͦ notat̉ cū d̓r. Peocit dn̄s meꝰ ⁊cͣ. licet eī ꝓph̓e n̄ acciꝑent aliqͥd qͣſi p̄ciū ꝓphetie: qꝛ tn̄ pauꝑes erāt: viuebāt de oblatꝭ ſibi curialit̓ ⁊ deuote.f Deſilijt de cur. in oc. eiꝰ. ꝓpter reuerētiā dn̄i ſui ⁊ gratitudinē bn̄ficijſibi collati.g Dn̄s meꝰ miſit me ⁊cͣ. in hͦ mētiebatur.⁊ ſic fuit pctm̄ ſcd̓m. hMDeliꝰ ē vt ac.duo tā .ſ. cuilibet iuueni vnū. In heb̓. habet̉: Iura mihi .ſ. ꝙ miſerit te heliſeꝰ: ⁊ accipe duo talēta. ⁊ ẜm hͦ fuit hic tertiū peccatū .ſ. ꝑiuriū. i Et īpo. du. pue. ſu. i.duobꝰ de ẜuis naamā. k Cunqꝫ ve. iāveſꝑi. ⁊cͣ. ne heliſeꝰ eos videret: ⁊ ꝑciꝑet ꝙgieci aliqͥd a naaman accepiſſet. ⁊ ſic cōmſit qͣrtū pctm̄ .ſ. furtū rei notabil̓ l An̄ve. gieci? nō q̄rit ex ignorātia. qꝛ in ſpū factū viderat: vt poſtea ſb̓dit̉: ſꝫ vt ex eiꝰ rn̄ſione eū de mēdacio ꝯuinceret. vn̄ ſubditur.m Nō iuit ẜ. tu. qͦqͣꝫ. qꝛ mētiebat̉ ei qͥ habebat ſpm̄ ſctm̄: ſicut ananias ⁊ ſaphira petro. vt hr̄ Act̉. v. iō ſubdit̉ eiꝰ iuſta punitio. cū d̓r: n Sed ⁊ le. naa. adhe. ti. i.eadē ſpēs lepre quā habuit an̄ curationeſuā. o Et egreſ. eſt ab eo. le. qꝛ leproſeꝑabant̉ a cohabitatione hoīm ſanoꝝ. vihr̄ Leui. xiij. p Quaſi nix. color eī albidꝰ ⁊ trāſparēs eſt ſignuꝫ lepre: ſic̄ habet̉Leui. xiij. ꝓut ibi pleniꝰ dcm̄ fuit. Ca. VMoraliter. ceos nilite rc.Naaman prinPer naaman qui erat leproſus poteſt intelligi quilibet infidelitatis lepra percuſſus. Per heliſeuꝫ ꝟo dominꝰ noſter ieſuschriſtꝰ vt oſtēſum eſt ſupra. Per iordaneꝫvero fluuium baptiſmi ſacramentū: eo ꝙin iordane fuit inſtitutum: quādo dominꝰnoſter ieſus chriſtus tactu ſue ſanctiſſimecarnis vim regeneratiuā dedit aquis. Igtur ꝑ naaman intelligit̉ quilibet iudeꝰ vegentilis ſeu alius infidelis: qui audita fama de chriſti miraculis: venit ad ip̄m perfidem. cui dicit heliſeus .i. chriſtus: Uade lauare ſepties ī iordane .i. recipe baptiſmum. quia dicit̉ Ioh̓. iij. Niſi qͥs renatusfuerit ex aqua ⁊ ſpirituſancto: nō poteſt ītroire regnū dei. Qd̓ aūt dicit̉ Lauareſepties. nō eſt referendū ad baptiſmi receptionem. quia recipit̉ ſemel tm̄: ſed ad ſeptiformē gratiā ſpūſſancti que cōfertur inbaptiſmo. Et reſtituta eſt caro eius ſicut caro pueri parui. quia ꝑ baptiſmū deuote receptum mundat̉ homo totaliter depeccatis: ⁊ recuperat mentis innocentiaꝫ.Uere ſcio ꝙ nō ſit alius deꝰ ⁊cͣ. per qd̓deſignat̉ ꝙ adultus bapticatꝰ debet deoregratiari de ſua regeneratione ſpirituali.Alit̓ p̄t dici ꝙ per naaman leproſū ſignificari p̄t qͥlibꝫ īterfectꝰ ꝑ mortale peccatū: q̄audita per predicatore iuſticia dei: et eiurmiſericordia contritionem concipit: et adip̄m per peniteotiā veram accedit. ⁊ lauatin iordane .i. lachrymis penitentie: que bene ſignificant̉ ꝑ iordane. eo ꝙ interpretariuꝰ iudicij. Lachryme vero dicte fluūt exdiuini iudicij conſideratione: ⁊ cum ſic lauatur: ad mentis mundiciā reſtauratur.F Dixitqꝫ gieci puer viri dei ⁊cͣ. per iſtugieci qui currens poſt naaman accepiteo munera: ſignificatur cupidus in eccl̓qui ꝓ collatione ſpiritualiū querit vl̓ rpetit temꝑalia. ⁊ ſicut lepra naaman adſit gleci.

2. Pa. 26