Druckschrift 
Secunda pars huius operis in se continens glos[s]am ordinaria[m] cu[m] expositione lyre litterali [et] morali: necnon additionibus ac replicis .. (1498)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Iudicum Ca. XVII Nico. de lyra Qo ordi.

liſtijm. Concuſſiſqꝫ fortiter columnis ceciditdomus ſuper omnesprīcipes ⁊ cęterā multitudinē quę ibi erat.Multoqꝫ plures īterfecit moriens: qͣꝫ ante vi? uus occiderat. Deſcen?: dentes autem fratreseius ⁊ vniuerſa cognatio: tulerūt corpus eiet ſepelierunt inter ſaraa et eſthaol in ſepulchro patriſ ſue manue:iudicauitqꝫ iſrael vigīti annis. Capitulū XVII Uitqꝫ eo tempore vir quiIUam de monte effraim nomine michas: qui dixit matri

cernit: nec tn̄ audēter ꝯͣ ꝑuerſa ſe erigit ⁊ renitēs vīcit̉: dūhoc ipſum quod egit dijudicans carnis ſue delectationēſuperatur. Quod em̄ plerūqꝫ prius o culus cōtemplationis amittitur: et poſt per carnis deſideria huiꝰ mūdi laboribus animis ſubiugat̉: teſtatur ſamſon: ab allophilis captus: qui poſtqͣꝫ oculus ꝑdidit: ad molam deputatꝰ eſt.quia maligni ſpiritus poſtqͣꝫtentationum ſtimulis intusaciem contēplationis effodiunt: foris in circūitū laborismittunt. a Multoqꝫ plures. Greg. In hoc loco ꝑ ſamſon chriſtus ſignificat̉. Samſon em̄ dum viueret paucosinterfecit: euerſo vero tēplomoriens maximam aduerſariorum multitudinem interfecit. et domino noſtro p̄dicante pauci ex iudeis credider̄t.Innumeri vero gētilium populi viam vite illo morienteſunt ſecuti. Superbos enimdum adhuc paſſibilis viueret pertulit. Impaſſibili vero vita moriuus ſtrauit: hūcſamſon in ſemetipſo dudumfiguraliter expreſſit qui paucos duꝫ viueret interemit. deſtructo vero templo multoscū moreret̉ occidit: quia dominus ab elatione ſuperbiepaucos dum viueret plurescum corporis ſui templuꝫ ſolueretur extinxit: atqꝫ electosex gentibus quos viuēdo ſuſtinuit ſimul omnes moriendo proſtrauit.

blaſphematores nominis diuine occidere niſi ſeip̄m cum eis occidēdo. Preterea voluntasdomini erat ꝙ hͦ fieret: qd̓ ptꝫ ꝑ hoc ꝙ fortitudinem miraculoſe ſibi reddidit ad hoc faciendū. Quilibet āt debitor eſt mortis ipſi deo: ⁊ hoc debitū pōt repetere qn̄ vult ⁊ quō vult: etideo ſamſon nō peccauit ſe cū alijs occidēdo ex dei volūtate ⁊ inſtinctu diuino. Credendumeſt etiam ꝙ de peccatis prius ꝑpetratis penituit: et ꝙ illa mors pena pctōrū ſuorū fuit: quānon ſolum acceptauit ſed etiā pro ea dominū rogauit: et ideo cōputat̉ in cathalogo ſanctoꝝad Hebreos. xj. Moralit̓ Samſō nazareus eſt homo ꝑ baptiſmū domino conſecratꝰ. dalila que ſitula interp̄tat̉ eſt ſenſualitas ꝑ quā voluptas carnis quaſi ꝑ ſitulam hauritur. perhanc ſamſon decipit̉: quia ꝑ ſenſualitatē homo aliquādo a gratia in baptiſmo recepta deijcitur. ſeptem crinibus denudat̉: qꝛ ſeptem donis ſpirituſſancti ſpoliatur. oculis priuat̉ per mētis excecationem. cathenis ligatur per peccandi aſſuefactionem. carcere clauditur ꝑ obſtinationem. ſed tūc capilli eius incipiūt recreſcere quādo diuine faciei reſpectu incipit penitere:qͥ moriēs triūphat de hoſtibꝰ qꝛ moriēdo pctō triūphat de demonibus.Ca. XVIaF Abijt quoqꝫ in gazam ⁊cͣ. Per deſcenſum ſamſonis in gazamMO2ALILCI. ſignificatus fuit deſceſus chriſti ad inferos: ẜm beatū Greg. ⁊ plures doctores alios: ſed ab hoc ml̓tū diſſonare videt̉ qd̓ ſubdit̉: bf Et vidit ibi muliere meretricē: ingreſſuſqꝫ eſt ad eā. ꝓpter quod ſciendum ꝙ hebrei dicunt hanc eſſe litteram: Mulierē hoſpitatricē: et hoc verius videt̉ ſic̄ dixi pleniꝰ in expoſitione litterali. Scd̓m hoc igit̉ ꝑdeſcēſum ſamſonis in gazam: figuratus fuit deſcēſus chriſti ad limbū patrū: qui bene ſignificat̉ per mulierē hoſpitatricem: eo ꝙ ibi ſancti patres erāt hoſpitati vſqꝫ ad acceptioneꝫ ſuebeatitudinis de qua iam erant certi. Dormiuit aūt ſamſon vſqꝫ ad mediū noctis et indecōſurgēs ⁊cͣ. ꝑ hoc aūt chriſti reſurrectio fuit figurata que fuit ẜm cōmunē opinionem doctorum in aurora et ſic in ſecūda medietate noctis. nā dies ſequens incipit ab ortu ſolis: eſt em̄dies latio ſolis ſuper terram. d Apprehendit ambas porte fores ⁊cͣ. qꝛ chriſtus reſurgēsinfernū fregit et ſpoliauit patribꝰ ibi detentis: et deduxit eos vſqꝫ ad motem patrie celeſtis Moraliter aūt ꝑ ſamſonē nazareum ſignificat̉ homo cōtemplatiuus intentus circa deū: tamen ꝓpter neceſſitatē populi deſcendit ad actiuā: p̄dicādo ⁊ exhortādo ad bonū: ⁊ ſurgensab hac occupatione aufert portas ciuitatis diaboli: q̄ ſunt: fauor humanꝰ et timor mundanꝰet incluſos ducit ad patriā celeſtem in ſpe de p̄ſenti et in re de futuro. ex Poſt hec amauitmulierem. Doctores noſtri dicūt et bene ꝙ in hoc facto ſamſon nō fuit figura chriſti: nam inprincipio huius operis dictū fuit ꝙ res vna numero diuerſa ſignat et incōpoſſibilia ꝓpter diuerſas ꝓprietates: ſicut leo ratione cōſtātie ſignat chriſtū ⁊ rōne voracitatis diabolū. ⁊ eodēmodo cōtingit de eadē ꝑſona que rōne virtutis chriſtū ſignat: et ratione vitij nullo modo ſignat ip̄m ſed magis oppoſitū. Sic̄ ſalomon in edificatione tēpli domini fuit figura chriſti qͥedificauit eccleſiā. In hoc aūt ꝙ edificauit idolorū templa. iij. Reg. xj. Nō potuit eſſe figura chriſti ſed magis diaboli. Sic eſt in ꝓpoſito. ſamſon em̄ in p̄dictis bene fuit figura chriſti:ſed nō in eius deceptione ꝑ dalilaꝫ. Samſon igit̉ deceptus a dalila ſecretū ſue cōſecrationiseidem illicite reuelauit: et in hoc ſignificat hominē dn̄o cōſecratum per ꝓfeſſionē in religione vel ordinē ſacrum: qui ꝑ blāditias mulieris deceptus trahit̉ ad impudicos tactus ⁊ amplexus. ⁊ ſic excecat̉ primo tenebris ignorantie: et ſecūdo ligat̉ vinculo conſuetudinis ꝑuerſe: et in carcere peccati deputat̉ ad molendū: id eſt ad coitus exercitium ẜm hebreos. vel aliter ad molendū: id eſt ad opus laborioſum ⁊ malū qd̓ eſt opus peccati. ẜm qd̓ dicit̉ Sap̄. v.in ꝑſona peccatorum: Laſſati ſumꝰ in via iniquitatis et ꝑditionis: ambulauimus vias difficiles: viā aūt domini nō ambulauimus. Per hoc aūt ꝙ capillis ſamſonis renaſcētibus ipſeplus nocuit philiſteis qͣꝫ ante fecerat. ſignificat̉ ꝙ aliquādo homo deo ꝯſecratus ⁊ dicto modo deceptus ex reſpectu diuine gratie reilluminat̉: et cōtra demones et vitia fortius qͣꝫ antecaſum p̄liatur. Poteſt etiam aliter dici ꝙ ꝑ ſamſonem qui ante tonſionē capillorum fuit fortiſſimus: et poſt conſionē capillorū fuit ſicut ceteri homines infirmꝰ: ſignificant̉ religioſi adbonū opus tepidi: qui ante depoſitionē capillorū per religionis ingreſſum erāt fortes et agiles ad luctandū et ſaltandū et huiuſmodi: et poſt ingreſſum religionis infirmi ſunt et debiles ab bene operandum. Ca. XVIIUitqꝫ eo tꝑe. Hec eſt vltima pars principalis huiꝰ libri: in qua agit̉ de qͥbuſdā caſibus tēpore iudicū accidentibus. Et ſunt tres caſus. ſecundus ponit̉ ca. xix. tertiusſponit̉ in libro Auth qui ẜm hebreos antiquos nō eſt liber diſtinctus a libro Iudicum: vt ptꝫ per Hiero. in ꝓlogo galeato. Circa primū dubitat̉ quo tēpore accidit caſus miche: et dicūt expoſitores noſtri cōmuniter ꝙ accidit poſt mortem Ioſue anteqͣꝫ ſurgerent iudices: et ad hoc ꝓbandū inducūt quod hic bis dicit̉: In diebus illis nō erat rex in iſrael ⁊cͣ.quia tūc nō erat rex vel iudex qui errata corrigeret. Dicunt etiā ꝙ hec hiſtoria hic deſcribit̉ad oſtendendum neceſſitatem dandi iudices iſraeli ad corrigendū errata. ſed iſtud dictumnō videt̉ multum valere. Tum quia ſicut dictum eſt: pluries iudices p̄erant per modum directionis et cōſilij: nō ꝑ modū dominij: ꝓpter qd̓ nō habebant efficaciam corrigendi: ſed reges eis ſuccedentes habuerunt auctoritatē et poteſtatē ſubditos coercendi. Cauſa etiam ſuſcitandi iudices inducta nō habet̉ ex p̄cedentibus: qꝛ vbicūqꝫ ſeriptura dicit: Suſcitauit eisdn̄s talem vel talem iudicem. premittitur pro cauſa huiꝰ ſuſcitationis tribulatio in qua eratppl̓us iſrael: vt ꝑ iudicē ſuſcitatū liberaret̉. Hebrei vero dicūt ꝙ factū miche ꝯtigit ſub othoniel qͥ ſucceſſit ioſue. et ad hoc ꝓbandū inducūt qd̓ ſcribit̉ in fine. xviij. ca. Manſitqꝫ apudeos idolū miche omni tꝑe quo fuit domꝰ dei in ſylo. hoc tp̄s incepit ante mortē ioſue: vt habet̉ Ioſue. xviij. Tempore aūt ioſue nō declinauerūt ad idolatriā: vt habetur ſupra. ij. ca. ⁊ideo dicūt ꝙ hoc accidit in principio tēporis othoniel quod fuit ꝓpinquius poſitioni tabernaculi in ſylo poſt tempus ioſue: Igitur circa hiſtoriā miche ſic ꝓceditur: qꝛ primo deſcribitur idolatrie perpetratio. ſecūdo idolatre ſpoliatio: ca. xviij. Circa primum p̄mittit̉ fabricatio idoli. ſecundo ſubdit̉ abuſus ſacerdotij. ibi: Impleuitqꝫ Circa primum quia littera eſt intricata cōſiderandū ꝙ mater miche cōſecrauerat ſummam pecunie ꝓ fabricatione idoli. michas autē volēs illā in alios vſus expendere ſubtraxit illam occulte. poſtea vero penitēs. tūqꝛ et ipſe idolatra erat. tū quia maledictionem matris timebat que illi qui pecuniaꝫ ſubtraxerat frequēter maledicebat: dictam pecuniā matri reſtituit: vt inde fieret quod ipſa promiſerat. et hoc eſt quod dicitur: Fuitqꝫ eo tēpore. hoc nō refert̉ ad tēpus ſamſonis de quo immediate ſupra dictum eſt: quia factum iſtud accidit longe ante .ſ. immediate poſt mortēioſue: vtp̄dictū eſt

tiiot:nus.

A