Druckschrift 
Secunda pars huius operis in se continens glos[s]am ordinaria[m] cu[m] expositione lyre litterali [et] morali: necnon additionibus ac replicis .. (1498)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Glo. ordi. Ioſue Ca. XVI XVII Nico. de lyra

CapitulumXVIEcidit qͦꝫ ſors fi­ acliorū ioſeph abiordāe ꝯtra hiericho ⁊ ad aqͣs eiꝰ ab oriēte ſolitudo q̨̄ aſcendit dehiericho ad mōtē bethel⁊ egredit̉ de bethel lucā: btrāſitqꝫ t̓minū archiatharoth ⁊ d̓ſcēdit ad occidētēiuxͣ t̓minū iefleti vſqꝫ adt̓mīos bethorō īferioris⁊ gager: finiūt̉qꝫ regiōeseiꝰ mari magno: poſſederūtqꝫ filij ioſeph manaſſes et effraim. Et factusē t̓minꝰ filioꝝ effraī ꝑ cognatiōes ſuas: et poſſeſſio eoꝝ ꝯtra orientē aſtaroth addar vſqꝫ bethorōſuꝑiorē: egrediunt̉qꝫ ꝯfinia ī marͣ. Machmethatꝟo aqͥlonē reſpicit ⁊ circūit t̓mīoſ ꝯͣ oriētē ī thanatſelo ⁊ ꝑtrāſit a torrēte ianoe: d̓ſcēditqꝫ de ianōe ī atharoth ⁊ noaratha et ꝑueīt ī hiericho: egredit̉qꝫ ad iordanē d̓ taphua ꝑtrāſitqꝫ ꝯͣ mare incvalleꝫ arūdineti: ſūtqꝫ e­ dgreſſus eius in mare ſalſiſſimum. Hęc ē poſſeſſiotribus filioruꝫ effraim ꝑfamilias ſuas: vrbeſqꝫ ſeeꝑate ſūt filijs effraī ī medio poſſeſſiōis filioꝝ manaſſe ⁊ villę eaꝝ. Et n̄ int̓ f§ qui in deo creſcūt ⁊ fructificantotū.ſ tēptationū.fecer̄t filij effraī chananęa ſ ī ꝯſtructiōe. b § ſepe vicia mīmaeẜuāt̉ vt virtutes maxīe ī hūilitateabeant̉ et vicia maxime premant̉.um qͥ hītabat ī ga̓ger: hāabitauitqꝫ chananęꝰ ī medio effrai vſqꝫ in diē hāctributariꝰ. XVIIEcidit autē ſors Stribui manaſſe:ip̄e .n. ē pͥmogeītꝰ ioſeph: hmachir prīogeīto manaſſe pr̄i galaad qui fuit virpugnator: habuitqꝫ poſſeſſionē galaad ⁊ baſā etreliquis filiorū manaſſeiuxta familias ſuas: filijs abiecer ⁊ filijs helech

g lxx. interpretes qͥ auctoritate ꝓp̄hetica ex ip̄a mirabili ꝯſenſiōe interp̄tādiperhibent̉ hec addidiſſe nō tanqͣꝫ futura p̄nunciantes: ſed quia illo tempore erant quo hec facta meminerāt:⁊ in libris regnorum legerant. Regūenim tꝑibus factuꝫ eſt quod ideo nobis credibilius viſum ē: qꝛ ex hac interpretatione que eſt ex hebreo nō inuenimus: ſicut nec illud de hierichoꝙ qui eam ſuſcitaret incurreret maledictū: qd̓ dixerat Ieſus: Sic em̄ ſcriptum eſt: ⁊ adiurauit Ieſus in die illa: Maledictus homo qui reſuſcitabit ciuitateꝫ illam. In pͥmogenito ſuofundabit eum: ⁊ in nouiſſimo imponet portas eius. Quod aūt ſequiturnon in littera noſtra eſt ⁊ ita fecit ocaqͥ ex bethel: in abiron primogenitofundauit eam. ⁊ iure ſaluato nouiſſimo impoſuit portas eius: hoc ibi nōlegitur. Vnde apparet a. lxx. interpoſitum qui factū eſſe nouerāt. a Uſqꝫ in diem hanc ⁊cͣ. Id eſt ſeculi eternitatem more ſcripture: ſed hoc ad litteram ſtare nō poteſt: quō em̄ iebuſeꝰhabitat cum filijs iuda in hieruſalemqͣꝫdiu durat hoc ſeculum cum nec filiiuda habitent ibi in ſeculum. Gregorius. Chananeus gētilis populusſcꝫ vicium ſignificat. Sepe in magnisvirtutibus terram ꝓmiſſionis ingredimur: qꝛ ſpe intima de eternitate roboramur: ſed dum inter alta et ſublimia quedam parua vicia retinemus:quaſi chananeum viuere in terra noſtra concedimus. Qui tamen tributarius efficitur: quia hoc ipſum viciumquod ſubigere non poſſumus ad vſūvtilitatis noſtre humiliter retorquemus: vt de ſe mens in ſūmis vilia ſentiat: que ſuis viribus contra parua q̄appetit nō expugnat. Unde bene rurſus ſcriptuꝫ eſt: hec ſunt gentes quasdominꝰ dereliquit: vt erudiret in eishieruſalem. Ad hoc enim quedaꝫ vicia minima retinentur vt ſe noſtra intentio ſollicitam ſemper in certamineexerceat: ne de victoria ſuperbiat: cuin ſe hoſtes viuere ſentiat: a quibꝰ adhuc vinci formidat. Iſrael vero reſeruatis gentibus eruditur cum in quihuſdam minimis vicijs elatio virturnoſtre comprimit̉: ⁊ in paruis ſibi reſiſtentibus diſcit ꝙ ex ſe maiora nō ſubigit. ¶Adaman. Effrem interpretatur fruetificatio. Qui enim fructificat ⁊ creſcit in fide nō poteſt exterminare chananeum: ſemen peſſimū: maledictum: mobile: incertum. hec em̄ interpretatur chananeus: ⁊ certū ē quiacum eo qui fructificat et creſcit ſemhabitat chananeus. Nūqͣꝫ enim temptationuꝫ motus ceſſant ab eo: ſed tiſi vere fructificas in deo et vides aliquem talem inquietum turbidū ⁊ mobilem: ſcito quia chananeus eſt: et ſinon potes eum eijcere de eccleſia: ſcito quia non potuerunt filij effrem expellere chananeos. Idem etiam inhis qui fructificant ſentienduꝫ eſt: qꝛfilij effrem nominantur. Chananeoenim vagas ſcꝫ ⁊ lubricas cogitationes ſemper debent eijcere de animabꝰſuis: potens eſt autem deꝰ iebuſeos ⁊chananeos ſubijcere nobis. ſicut ſcriptum eſt: Subiecit chananeos filij:effrem. Capitulum XVI

Ecidit quoqꝫ ſors filioꝝ io­ Ca. Xvjſeph. Hic ꝯſequēter deſcribit̉ aſſignatioerre filijs ioſeph. ⁊ pͥmo deſcribit̉ dictaaſſignatio. ſcd̓o aſſignatiōis dilatatio verſus finem .xvij. ca. ibi: Locutiqꝫ ſunt filij ioſeph. Prima ī duas: qꝛ pͥmo aſſignat̉ ſors tribui effraim.ſcd̓o dimidie tribui manaſſe: ī pͥncipio. xvij. ca. pͥma adhuc ī duas. qꝛ pͥmo ponit̉ ſortꝭ effraim deſcriptio. ſcd̓o p̄cepti dn̄i trāſgreſſio: ibi: Et nō īterfecerūt. Circa primū ſciēdū ꝙ deſcriptio iſtaꝝſortiū ꝑ determīata loca ⁊ ciuitates nō ē bn̄ ītelligibil̓ illis qͥ nō vider̄t terrā ꝓmiſſiōis vl̓ ſaltēeiꝰ deſcriptiōeꝫ depictā: verū tn̄ tales deſcriptiones ī pl̓ibꝰ deficiūt apud hebreos ⁊ latinos: ⁊ iōin deſcpͥtiōe iſtaꝝ ſortiū intēdo breuiꝰ ꝑtranſireexponendo aliqͣ vocabula. Legat̉ gͦ lr̄a vt iacetvſqꝫ ibi: b Et egredit̉ de bethel lucam. Eadē ciuitas luſa ⁊ bethel. vt d̓r infra. xviij. ca. quōergo fit egreſſus d̓ vna ī aliā. Dicēdū ꝙ pͥmo fuerūt due: poſtea ꝟo ſil̓ ꝯiūcte: qꝛ ꝓpinq̄ ⁊ parueerāt ita ꝙ in ꝑticulari retinebāt ſibi noīa ꝓpria:⁊ ſic erat egreſſus de vna in aliā ẜm ꝑtes. Sic̄ tota pariſius d̓r ciuitas pariſiēſis: ⁊ tn̄ ſpeciali nomine illud qd̓ ē intra duos pontes d̓r ciuitas reſpectu aliaꝝ partiū: qꝛ antiquitꝰ extra pōtes nihil erat: ⁊ ideo illi qui adhuc ſūt extra qn̄ vadūtintra pontes: dicūt eamꝰ ī ciuitatē: ⁊ eodem modo illi qui exeūt locū ꝯtentū intra pōtes dicunt̉egredi ciuitatem. c Pertrāſitqꝫ ꝯtra mare invallem arundineti: ſic aūt nomīat̉ vallis illa: qꝛibi creſcunt arundines in copia. d Suntqꝫ ēgreſſus eius in mare ſalſiſſimuꝫ: id eſt verſus locum illum vbi iordanis cadit in mare mortuuꝫ:quod etiam vocat̉ ſalſiſſimum: vt dictū ē ſupra.Sors effraim nō attingit vſqꝫ ad locū illuꝫ: īmoſunt alique ſortes inter medie: vt videbit̉ infra.Urbeſqꝫ ſeparate ſunt filijs effraim ī mediopoſſeſſionis filiorum manaſſe: hoc non eſt intelligendū ꝙ alique ciuitates effraim eſſent extra ſortem ſuaꝫ que eſſent ſite in ſorte manaſſe: ſed ſicutſupra dictum eſt ca. xv. linea diuidens inter duas ſortes non ſemꝑ procedebat ẜm rectitudinē:ſed aliquando flectebatur ad vnam partem velad aliam propter cauſas ſupradictas: ca. xv. Etideo aliquando contingebat ꝙ vna ſors ẜm aliquem ſui angulum ſubintrabat ſortem ſibi coniunctam: ita ꝙ in illo angulo erant alique ciuitates illius ſortis: et ciuitates alterius ſortis erant hinc et inde: et angulus dictus erat intermedius: ſicut accidit frequenter in ripa maris:ꝙ mare per modum cuiuſdā ſinus ſubintrat terram: ita ꝙ alique villule ſunt intra hinc et inde:et mare ſubintrans terrā eſt in medio: ⁊ hoc mōalique ciuitates effraim erant in medio manaſſe. f Et non interfecerunt filij effraim chananeum. Hic conſequenter ponitur tranſgreſſio p̄cepti: quia dominus preceperat illum populuminterfici a filijs iſrael propter peccata ſua: vt habetur Nu. .xxxiij. et in pluribus alijs locis: propter quod filij effraim peccauerunt dimittendoaliquos de illo populo habitare in ſorte ſua ſubtributo cupiditate ducti ad quā iudei erāt ꝓni.a 5 Cecidit Ca XVIMo2Allter. qꝫ ſors filioꝝ ioſeph abiordane ⁊cͣ. In hoc ca. nō occurrit mihi aliqͣ myſticatio notabil̓ ꝓpt̓ qd̓ ꝑtranſeo. Ca. XVIIEcidit aūt ſors. Hic ꝯſequenter deſcribi¶c tur ſors dimidie tribus manaſſe. et pͥmorepetitur ſors iam aſſignata prius vni medietati. ſcd̓o deſcribit̉ ſors que aſſignabatur alteri: ibi: Salphaad vero. Circa primū dicit̉: Cecidit autem ſors tribui manaſſe. h Ipſe enimeſt primogenitus ioſeph ſcꝫ ẜm etateꝫ: ſꝫ effraimfuit primogenitꝰ ẜm dignitatem: quia iacob benedicens eis prepoſuit effraim iuniorem ip̄i manaſſe: vt habet̉ Gen̄. xlviij. i Machir pͥmogenito manaſſe ⁊cͣ. ideo elegit ſibi partem in terraSalphaadprimo acquiſita per moyſen.

18

B

C

A