Druckschrift 
Secunda pars huius operis in se continens glos[s]am ordinaria[m] cu[m] expositione lyre litterali [et] morali: necnon additionibus ac replicis .. (1498)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Blo. ordi.UoſueCa. XINico. de lyra

ridianam: terrāqꝫ goſen ⁊ planiciē: ⁊ occidētalē plagā: montēqꝫiſrl̓ ⁊ cāpeſtria eiꝰ ⁊ ꝑtē mōtis q̨̄aſcēdit ſeyr vſqꝫ baalgath ꝑ planiciē libani ſb̓ter mōtē hermō.I peccati .ſ. vt nō regnet peccatū in nobis.Oēs reges eoꝝ cepit ꝑcuſſit etoccidit. Ml̓to tꝑe pugnauit io­ aa ſue ꝯtra reges iſtos. Nō fuit ci­ puitas q̨̄ ſe non traderet filijs iſrl̓p̨̄ter eueū qͥ hītabat in gabaon:§ ꝑmittūt̉ em̄ a dn̄o vel potiꝰ excitant̉ demōꝯͣ nos veīre ī p̄liū: vt nos vīcamꝰ ⁊ illi intereāoēs em̄ bellando cepit. Dn̄i em̄ſnīa fuerat: vt īdurarent̉ cordaeoꝝ ⁊ pugnarēt cōtra iſrl̓: ⁊ caderēt ⁊ nō mererent̉ vllā clemētiā: ac ꝑirent ſic̄ pręceperat dn̄smoyſi. In tꝑe illo venit ioſue ⁊ dinterfecit enachim d̓ montanis eebron ⁊ dabir ⁊ anab: ⁊ de om̄imōte iuda et iſrl̓. Urbeſqꝫ eorūdeleuit. Nō reliqͥt vllū de ſtirpeenachim in terra filiorum iſrael abſqꝫ ciuitatibꝰ gaza et gethet azoto: in quibus ſolū relictiNō filius naue qui ſolam iudeam tenuit: ſedſus chriſtus ad quem ex omni terra et ex om̄iationi cōcurrit multitudo credentiunſunt. Cepit ergo ioſue omnemterrā ſic̄ locutꝰ eſt dn̄s ad moyſen. ⁊ tradidit eā in poſſeſſionēfilijs iſrael ſcd̓m partes et tri-

traditis dimiſit ieſus: qꝛ deus hec iuſſerat. Qui aūt hic exiſtimāt ip̄m deū fuiſſe crudelē: ⁊ ideo veteris teſta. verū deumfuiſſe auctorē credere volūt: tam ꝑuerſe de oꝑibus dei: qͣꝫ depeccatis hoīm iudicāt neſcientes quouſqꝫ dignꝰ ſit: ⁊ magnūputantes malum cum caſuri deijciunt̉ ⁊ mortales moriunt̉.a Nō fuit ciuitas que ſe nō tra. fili.iſrl̓. Augꝰ. Querit̉ quō hoc veruꝫ ſit:cū nec poſtea tꝑe iudicū nec regū: oēsoīno illaꝝ ſeptē gentiū ciuitates capere potuerint hebrei. Sꝫ aūt ſic intelligendū eſt: ꝙ ad nullā ciuitatē bellando acceſſit ieſus quam nō ceperit: autcerte nulla eaꝝ capta ē: ſꝫ eaꝝ que in regionibꝰ ſupra memoratꝰ fuerūt: Enumerate ſūt em̄ regiōes ī qͥbꝰ fuerūt ciuitates: de quibꝰ facta ē iſta ꝯcluſio: ⁊oēs cepit bello. Adam̄. Et accepit ieſus oēs ī bello qͥ exierāt ad bellū. Superior em̄ oībꝰ ē ieſus qꝛ ꝑ deū factumvt ꝯfortaret̉ cor eoꝝ ⁊ occurrerēt ꝯtraiſrl̓ ī p̄liū. Nō dixit qꝛ aliqͦs accepit ieſus ī bello ⁊ aliqͦs nō: ſꝫ cepit oēs ⁊ pemit. Oēs eī ſpēs pctī purgauit dn̄s ieſus oēſqꝫ deſtruxit. Oēs eī eramꝰ īſenſati: īcreduli errātes: ſeruiētes varijsdeſiderijs: ⁊ quibuſlibet peccatꝭ. Oēsergo occidit ieſus qui exierāt ad bellum: ſuperior em̄ omibus eſt ieſus deiverbum ⁊ ſapientia patris. vn̄ Paulus ait: Et hec quidē fuiſtis: ſꝫ ablutieſtis ſꝫ iuſtificati eſtʸ in noīe dn̄i noſtriieſu chiſti. Sic ergo oēs cepit ⁊ ꝑemit:qꝛ ꝑ dn̄m factū eſt: vt inualeſceret coreoꝝ ⁊ occurrerēt ī p̄liū ꝯtra iſrl̓ vt exterminarent̉: dū em̄ nō veniūt inimiceꝟtutes q̄ peccato oꝑant̉ in nob̓: nec ꝓuocāt ad pugnādū vel ad dimicāduꝫīterfici nō pn̄t nec extermīari. Ideo d̓rdeꝰ ꝑmittere īmo incitare ꝓpe moduꝫadu̓ſarias ꝟtutes: vt veniat ꝯͣ nos ī p̄liū vt vincamꝰ ⁊ ille ꝑ eāt: vn̄ mihi videt̉ īfinitꝰ eē numerꝰ eaꝝ: qꝛ ꝑ ſingl̓ospene hoīeſ aliqͥ ſūt ſpūs: qͥ diuſa pctōꝝgenera moliūt̉. Eſt ſpūs fornicatiōis:ē ſpūs ire: ē aliꝰ auaricie: ē aliꝰ ſuꝑbie:⁊ ſi eueniat aliquē eſſe qͥ his oībꝰ malis vel etiā pl̓ibꝰ agitet̉: omnes hos vl̓etiā plures in ſe hr̄e ſpūs putādus ē:vn̄ ⁊ ꝑ ſingl̓os plures eē credēdi ſunt:qꝛ nō ſingl̓a ſingl̓i hoīes hn̄t vicia ſedplura. Nec putādū ē ꝙ vnꝰ fornicatiōis ſpūs ſeducat eū: qͥ ī britānijs fornicat̉ ⁊ illū qͥ ī india: vl̓ ī alijs locꝭ. Neqꝫ vnū eſſe ire ſpm̄ quidiuerſis in locꝭ diuerſos hoīes agitet. Sꝫ puto magꝭ ſpm̄ fornicatiōis vnū eē ⁊ in nūeros qͥ hͦ officio ei pareant: ⁊ ꝑ ſingulos hoīes diuerſi ſpūs ſb̓ ip̄o pͥncipe militates qͥ ad hmōi peccata eos ſollicitēt. Sil̓r iracūdie pͥncipē vnū eē arbitror: ⁊ innumeros ſub ip̄o: ⁊ idem de ceteris peccatis ſentiēdū. Ideoī vnꝰ pͥncipatꝰ d̓r ab apoſtolo: ſꝫ pl̓es ꝯͣ qͦs nobis pugna ē. Eſſe tn̄ reor oīm horū pͥncipē in nequitia eminētiorē. ⁊ ī ſcelere fortiorē: qͥ totū mundū quē iſti ſpaciatim ſollicitāt: velutoīm pͥncipū dux: ⁊ totiꝰ militie magiſter exagitet: qͥ ꝑ iabin ſignificat̉. Puto aūt qꝛ ſancti ꝯtra iſtos incentores pctōꝝ pugnātes: ⁊ vincētes vnūquēqꝫ minuāt exercitū demonū: ⁊ velut pl̓imos eqͦs interimant. Verbi cauſa: vtinaꝫ is qͥ pudiceviuēdo ſpm̄ fornicatiōis ſuꝑauerit nō vltra fas ſit illū ſpiritūqͥ ab eo victꝰ ē aliū hoīem impugnare: ſꝫ ſic̄ ille ſpūs qͥ rogabat ieſum ne ī abyſſum mitteret̉: ꝯſequēs videt̉ ꝙ ſinguli victi vel in abyſſum vel in exteriores tenebras: vel in locū ſibidignū abducant̉ a iuſto iudice chriſto: ⁊ inde nō eſt ꝙ plurimo numero demonū iam deuicto: ad fidem gentes venire laxent̉. Si aūt difficile alicui vel fabuloſum videt̉ ſingulis peccantibus plurima ineſſe demonia: ad euangelij redeat auctoritatem: ⁊ inueniat demoniacū qͥ in ſepulchris habitabat. cūinterrogaret̉ a chriſto: qd̓ tibi nomē eſt? rn̄diſſe legio. Quidgͦ miꝝ ſi ꝑ ſingl̓a genera pctōꝝ: ſingl̓i demones aſcribant̉: cūſcpͥtū ſit ī vno hoīe ītegrā fuiſſe legionē. Sūt gͦ ī manibꝰ eoꝝgladij ancipites qͥ ꝑimāt ꝯͣrias ꝟtutes. hinc Paulꝰ ait: Deꝰ

a Ml̓to tꝑe pugnauit ⁊cͣ .ſ. ſex annis ad minꝰ vt videbit̉. jͣ.xiiij. ca. b Nō fuit ciuitas q̄ ſe ⁊cͣ. hͦ d̓r ꝓ maiori ꝑte ſe tradiderūt: aliq̄ tn̄ remanſerūt aduerſarijs: vt dictū eſt: ⁊ eſt modus loquēdi hyperbolicꝰ: ſicut. sͣ. poſitū eſt exemplū decurrētibꝰ ad ſpectaculū. cPreter eueū qͥ hitabat ⁊cͣ. hͦ dicit̉ad oſtendendū ꝙ ciuitates q̄ tradiderūt ſe ei: hoc fecerūt virtute armoꝝ coacte: ⁊ iō nō meruerunt clementiā aliquā ſicut meruerūt gabaonite qͥ eranteuei: vt hic dicit̉: ⁊ iuerūt extra terraꝫſuā ad filios iſrl̓ ad querendū cum eispace̓ ⁊ miẜicordiā: vt dictū ē. sͣ. ix. ca.d In tꝑe ⁊cͣ. interfecit enachim .i. gigantes. e De montanis ebron: qd̓ē ītelligendū qͣꝫtū ad ꝑtem tm̄: qꝛ aliqͦremāſerūt qͦs caleph poſtea interfecitvt habet̉. jͣ. xv. ca. niſi dicat̉ ꝙ factū caleph h̓ ponit̉ ꝑ anticipatiōem: ⁊ aſcribat̉ ioſue: eo ꝙ caleph habuit illā terram ex ioſue ꝯceſſiōe: vt habet̉. jͣ. xiiij.ca. Et huic dicto ꝯſonat qd̓ dicit̉ Iudicū. .j. de expugnatiōe ebron poſt mortēioſue: vel ꝙ ioſue in debellatiōe gigantum ebron fuerit cū caleph ⁊ eo principalior: ꝓpter qd̓ ſibi aſcribit̉. vn̄ ſubditur: f Non reliquit vllum de ſtirpeenachim in terra filioꝝ iſrl̓ abſqꝫ ciuitatibus gaza et geth et acoro ⁊cͣ. Illeem̄ ſunt ciuitates philiſtinoꝝ: q̄ nō fuerunt acqͥſite filijs iſrl̓ tꝑe Ioſue vt habetur. jͣ. xiij. ca. Sꝫ ſi iſtud vltimū dicat̉: oportet dicere ꝯſequenter ꝙ illudqd̓ dicit̉ Iudicū. j. poſt mortē ioſue deexpugnatiōe cariatharbe: dicit̉ ꝑ recapitulationē. a Quieuitqꝫ terra a p̄.ſ. cōmunibꝰ: qꝛ poſtea legunt̉ facta p̄lia in ſortibꝰ ꝑticularibus tribuū filiorum iſrael: vt habetur. xv. ca. et Iudicū. j. Capitulū. XIMoraliterª Qnecuꝫaudiſſꝫ iabinrex aſor ⁊cͣ. Debellatꝰ qͥnqꝫ ſentibꝰ corporalibꝰ ex quibus ꝯtra nos inſurgitbellū a carne. remanet adhuc bellū ꝑiculoſius ab hoſte qͥ de ſpūalibꝰ peccatis impugnat: ⁊ bn̄ ſignificat̉ ꝑ iabinqui interptat̉ aduertētia vel intelligētia: demon em̄ eſt intelligētia: qꝛ naturalia remāſerūt in demonibꝰ integra.Et ſic̄ in adiutoriū ſuū iabin vocauitreges ſibi ſubditos. Sic demon ſuperior ꝯͣ nos vocat ⁊ excitat demōes īferiores: qꝛ diu̓ſi demōesd̓ diu̓ſis vicijs nos īpugnāt. Vocat igit̉ regē madon qͥ īterp̄tat̉ ꝯͣdictio: ꝓpt̓ qd̓ ſignat demonē qͥ tēptat d̓ rebelliōe ad ſuꝑiores ꝯͣ deū ⁊ rōem: ⁊ ſic ītelligat̉ ī ſeq̄ntibꝰ. Et regē ſemerōs dolorē qͥ tēptat de deqͥ īterp̄tat̉ vepres dolētꝭ .i. ſpinatrahit̉ ⁊ ip̄i d̓trahēti: ⁊tratiōe q̄ materiā dolorꝭ īfert ei d̓d̓tractiōeꝫ ſuſcipiēti. Et regē acſaph qͥ interp̄tat̉ fractura: qꝛlalio mō. Uocat etiaꝫtēptat d̓ fractiōe fidei date iuramēchananeū qͥ īterp̄tat̉ cōmutatio q̄ ē ī mercatiōibꝰ: qꝛ tēptat d̓fraude ⁊ deceptiōe q̄ freq̄nter cōmittūt̉ ī emptiōibꝰ ⁊ vēditionibꝰ. Et āmorreū qͥ īterp̄tat̉ amarꝰ: qꝛ tēptat d̓ inuidia que ēamaritudo animi d̓ bono ꝓximi. Et etheū qͥ īterp̄tat̉ ſtupēsvel ſtupidus: qꝛ tēptat d̓ accidia q̄ reddit hoīeꝫ ſtupidū ⁊ pigrū ad inchoatiōeꝫ oꝑis boni ⁊ eiꝰ ꝓſecutiōeꝫ. Et pherezeuꝫq̄ interp̄tat̉ diuidēs: eo ꝙ ſtudet ad ſemīandū īter bonos diſcordias. Et iebuſeū qͥ īterp̄tat̉ ꝯculcās: qꝛ tēptat de ſuꝑbiaqͣ ſuꝑbos alios nitit̉ ꝯculcare. Et eueū qͥ ferus īterp̄tat̉: qꝛ tēptat d̓ ira q̄ fac̄ hoīeꝫ qͣſi ferā beſtiā. Oēs aūt iſti ꝑ qͦs ſignificāt̉ ſpūs maligni a ioſue d̓bellāt̉: qꝛ ꝑ adiutoriū xp̄i a ppl̓o eatholico deuincūt̉. ff Eqͦs eoꝝ ſb̓neruab̓ currꝰ ⁊c̄. Equi demonū ſūt hoīes mali eoꝝ iſtinctū ſeq̄ntes ſic̄ boni hoīes ſuntequi dei: qꝛ ſpūſſancti gr̄a ſe hꝫ ad libeꝝ arbitriū ſic̄ ſeſſor adequū. Igit̉ equi demonū ſb̓neruant̉ qn̄ libeꝝ arbitriū in mal̓hoībꝰ fit ī morte irreu̓ſibile ad bonū: currꝰ āt trahit̉ ab eqͦ ſic̄corpꝰ hūanū a libero arbitrio: currꝰ igit̉ demonū igne ſuccēdent̉ qn̄ corꝑa maloꝝ ī igne gehēne ꝑacto iudicio recludēt̉.Hi ſunt

D