Druckschrift 
Secunda pars huius operis in se continens glos[s]am ordinaria[m] cu[m] expositione lyre litterali [et] morali: necnon additionibus ac replicis .. (1498)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Glo. ordi.Ioſue Ca. XNico. de lyra

a eglon: dicens: Aſcēdite ad me:⁊ ferte pręſidiuꝫ: vt expugnemꝰgabaon: quare trāſfugerint addioſue ⁊ ad filios iſrl̓. Congregati igit̉ aſcēderunt quinqꝫ regesammorręorū: rex hieruſaleꝫ: rexhebrō: rex hierimoth: rex lachiſ:rex eglon: ſimul cuꝫ exercitibusſuis: ⁊ caſtramētati ſūt circa gabaon oppugnantes eam. Habitatores autē gabaon vrbis obſeſſę miſer̄t ad ioſue qui tūc morabatur in caſtris apud galgalā⁊ dixerūt ei: Ne retrahas manꝰtuas ab auxilio ſeruorū tuoruꝫ.aſcēde cito ⁊ libera nos: ferqꝫ ꝑ̄ſidiū. Conuenerunt enim aduerſū nos omnes reges āmorręorūqui habitāt in montanis. Aſcenditqꝫ ioſue de galgal̓: ⁊ oīs exercitus bellatoꝝ cū eo viri fortiſſimi. Dixitqꝫ dn̄s ad ioſue: Ne timeas eos. In manus em̄ tuastradidi illos. Nullus em̄ ex eistibi reſiſtere poterit Irruit itaqꝫ bioſue ſuꝑ eoſ repēte: tota noctteaſcendens de galgalis. Et ꝯturbauit eos dn̄s a facie iſrael: ꝯtriuitqꝫ plaga magna in gabaō: acꝑſecutus eſt eos per viā aſcēſusbethoron et percuſſit vſqꝫ azecha ⁊ maceda. Cūqꝫ fugerēt filios iſrl̓: ⁊ eēt ī deſcēſu bethorō:dominꝰ miſit ſuper eos lapidesqmagnos d̓ celo vſqꝫ ad azecha.Et mortui ſūt ml̓to plures lapi­ ddibus grādinis: qͣꝫ qͦs gladio ꝑcuſſerāt filij iſrael. Tūc locutꝰ eſteioſue dn̄o ī die qͣ tradidit āmorręū ī ꝯſpectu filioꝝ iſrael: dixitqꝫtd̉ corā eis: Sol ꝯtra gabaō ne mo guearis: ⁊ luna cōtra vallē haylōa I iuſticie .ſ. qͥ neſcit occaſū. b 5 Eccl̓ie claritaſSteter̄tqꝫ ſol ⁊ lūa̓ dōec vlciſcea ſ viſibilibus vel inuiſibilibus.ret̉ ſe gēs de inimicꝭ ſuis. Nōne hſcriptum eſt hoc in libro iuſtoꝝ?

F. ter ſpūales autem .i. inter ſctōs dei regnū eternū vel libertatēnō conſequuntur.Ca. XAſcēdite ad me. Cū ſe aīa ꝟbo dei ſociat: ſtatim patitur inimicos qͦs antea habuerat amicos: nec ſolū homines ſꝫ etiā ꝯtrarias virtutes. Sciat gͦ qͥ ieſu expetitamicitias: ml̓toꝝ ſibi inimicitias tolerāda. vn̄: Omēs qͥ pie volūt viuere inxp̄o ꝑſe. p. ⁊cͣ. Et alibi: Fili accedēſ adſeruitute dei p̄para aīam tuā ad temptationē. Oppugnant̉ etiā gabaoniteꝓpter amicitias ieſu: qͣꝫuis ligni ceſores ⁊ aque geſtatores .i. licet vltimꝰ meritis in eccl̓ia ſis: hͦ ip̄o tn̄ ꝙ ꝑtines adieſum īpugnaris a qͥnqꝫ regibus. Sednec gabaonite relinquunt̉ vl̓ ſpernuntur a ieſu: vl̓ a ducibꝰ vl̓ p̄ſbyteris iſraelitaꝝ: ſꝫ infirmitati eoꝝ auxiliū fert̉:hͦ aūt agit̉ in nobis. vnde: Cōſolamini puſillanimes: ſuſtinete īfirmos. ItUos aūt potētiores inbecillitates īfimoꝝ ſuſtinete. Sic ergo ieſus cū ducibus ⁊ pͥncipibꝰ adeſt his qͥ ꝓ nomineſuo a ꝯtrarijs virtutibus oppugnant̉.Nec ſolū auxiliū in bello p̄ſtat ſꝫ etiaꝫꝓducit diē ⁊ ſpacia lucꝭ: ⁊ diſcutit aduētū noctis. b Cōgregati igitur ⁊cͣ.Augꝰ. Querit̉ quō rex hierl̓m adoniſedech ⁊ ceteri cū qͥbꝰ obſedit gabaonitas: ẜm ſeptuagīta. Primo reges iebuſeoꝝ: cū ad eos obſidēdos cōuenerūt. Poſtea vero reges āmorreoꝝ dicant̉ ab ipſis gabaonitis: qn̄ nunciosmiſerūt ad ieſu vt ſibi ſubueniret. Sic̄autē inſpeximꝰ ẜm hebreum vtrobiqꝫāmorreoꝝ dicunt̉: cū ꝯſtet iebuſeuꝫ regē fuiſſe hierl̓m: q̄ dicta eſt iebꝰ tanꝙͣꝫilliꝰ gētis metropolis: ⁊ vij. gētes ſepſcriptura cōmemoret exterminādas:ruꝫ vna ꝑhibet̉ āmorreoꝝ: niſi forte h̓nomē vniuerſale fuerat oīm aut potimaioris ꝑtis vt nō vna ſꝫ pl̓es in his ſeptē: hoc nomīe cēſerent̉: qͣꝫuis eēt vnad̓ .vij. q̄ āmorreoꝝ ꝓprie vocaret̉. Sicq̄dā ꝑs q̄ ꝓprie d̓r libia: qͣꝫuis hͦ nomēvniuerſe africe cōpetat: ⁊ ꝑs q̄dā q̄ ꝓprie d̓r aſia qͣꝫuis aſiā: alij dimidiū orbē terraꝝ: alij tertiā ꝑtē poſuerūt: chananei qͦꝫ tanqͣꝫ vna gēs in illis ſeptemcōmemorant̉: ⁊ tn̄ vniuerſa t̓ra illa originaliter terra chanaan vocatur.c Aſcenditqꝫ ioſue ⁊cͣ. Augꝰ. Cumobſeſſi gabaonite a regibꝰ āmorreorūmiſiſſent ad ieſū vt ſibi ſubuēiret̉: aſcēdit ieſus a galgala ip̄e ⁊ omnis ppl̓usbellatoꝝ cū illo omnipotens in fortiudine. Et dixit dn̄s ad ieſum: Noli timere illos. In manus enī tuas tradidi eos. Nō ſubſiſtet ex iſtꝭ qͥſqͣꝫ ⁊cͣ. vbineqꝫ ꝯſultꝰ eſt dn̄s vtrū eundū ad eoseſſet. Sed vltro ſuis recte ſubuēire volētibꝰ futurā p̄nūciauit victoriā. Sicergo poſſet incōſultꝰ de gabaonitʸ mouere q̄ eſſent cū mētirent̉: niſi ei placuiſſet illa iuratio q̄ ſubiectis ꝑcere cogeret: crediderant enī deo quē audierātppl̓o ſuo ꝓmiſiſſe: ꝙ illas gētes ſubuerteret ⁊ eaꝝ terrā obtineret ⁊ hāc eoruꝫfidē qd̓ammodo remunerauit: qꝛ nonꝓdidit. d Sol cōtra gabaon. Adaman. Voluimus ſi poſſumus oſtēdere quō dn̄s noſter ieſus xp̄s ꝓtelauerit lucē: ⁊ maiorē fecerit diē: vel ꝓ ſalute hominū vel pro interitu ꝯtrariaꝝvirtutū. Ex qͦ ſaluator aduenit: finis erat ſeculi. Deniqꝫ ipſeait: Penitentiā agite: appropinquabit enī regnū celoꝝ. Sedretinuit ⁊ rep̄ſſit diē ꝯſūmatiōis. Vidēs enī deꝰ pater ſalutēgentiū ꝑ ip̄m ſolū poſſe ꝯſtare: dicit ad eū. Pete a me: ⁊ dati. gen. he. t. ⁊cͣ. Dū gͦ paterna pollicitatio īpleat̉ ⁊ eccl̓ia cre-

caſio aūt belli fuit eo ꝙ iſti quinqꝫ reges ſimul cōgregati venerūt ad debellādū gabaōitas: eo ꝙ eēnt ꝯfederati filijs iſrl̓ꝓpter qd̓ fuerūt qetere auxiliū a loſue: qd̓ ꝯceſſit ⁊ debuit ꝯcedere ꝓpter dictū fedꝰ: ⁊ patet lr̄a paucꝭ exceptꝭ. Quecū audiſſet adoniſedech. hͦ eſt vera lr̄a: ſic enī hn̄t hebrei ⁊ libri correcti: ⁊ int̓pretat̉ dn̄s iuſticie: vl̓dn̄i mei iuſticia ſcd̓m ꝓprietatē hebraice ẜmōis: ſic̄ ⁊ melchiſedech interp̄tat̉rex iuſticie: qͥ fuit rex hieruſalē ſic̄ iſte:vt habet̉ Gen̄. xiiij. ca. cetera patēt inlittera. a Aſcēditqꝫ ioſue. Hic conſeq̄nter deſcribit̉ actꝰ debellādi: vbi pͥmo deſcribit̉ debellatio hoſtiū. Scd̓ooccupatio ciuitatū: ibi: Eodē die macedā qͦꝫ cepit. Circa primū pͥmo deſcribitur modus pugne. Scd̓o manifeſtatio victorie: ibi: Reuerſuſqꝫ eſt oīs exercitus. Circa debellationē hoſtiū primo ꝓmittit̉ diuinū auxiliū: cū d̓r: Dixitqꝫ dn̄s ad ioſue: ne timeas ⁊cͣ. ſecundo ſb̓dit̉ ſtudiū humanū: qd̓ nō debetomitti in agilibus: cū d̓r: b Irruititaqꝫ ioſue ſuꝑ eos repēte. vt ex ſubitoaduētu ip̄ius aduerſarij terrerent̉: qd̓⁊ factū eſt. vn̄ ſequit̉: Cōturbauit eosdn̄s ⁊cͣ. Tertio addit̉ celeſte ſignū. ⁊ pͥmo de celo aereo: cū d̓r: c Dn̄s miſitſuꝑ eos lapides magnos .ſ. grādīs inſolite magnitudīs: ita ꝙ poſſent armatos īterficere: ideo ſb̓dit̉: d Et mortui ſt̓ mul. plu. quod factū ē ne filij iſrl̓ſibi victoriā aſcriberēt. e Tūc lo. ēloſue dn̄o. gr̄as agēdo. f Dixitqꝫ corā eis. vides eī pͥmū ſignū a deo datuꝫde celo aereo ex hͦ cōfidēs petiuit ſcd̓mde celo ſidereo dicēs: gSol contragabaon ne mouearꝭ ⁊cͣ. Erāt enī ī talidiſpoſitiōe ꝙ vterqꝫ apparebat ſuꝑ terrā qd̓ freq̄nter ꝯtingit ī plenilunio: qꝛtūc tm̄ diſtāt ꝑ dyametꝝ celi: hͦ aūt petiuit ioſue vt haberet tp̄s aduerſariosꝑſeq̄ndi: ideo ſubdit̉: Steterūtqꝫ ſol ⁊luna donec vlciſceret̉ ſe gēs ⁊cͣ.h Nōne ſcriptū ē hͦ in libro iuſtorū.Aliqͥ ꝟo doctores nr̄i dicunt ꝙ iſte liber nō ꝑuenit ad nos: qꝛ nō eſt trāſlatus in latinū. ſꝫ hoc nō videt̉ ꝯuenient̉dictū: qꝛ ſaltē eſſet vl̓ fuiſſet apd̓ hebreos: qd̓ nō dicūt expoſitores eoꝝ: ſꝫ matis ꝯriū vt videbit̉. Alij aūt dicūt ꝙē liber. xij. ꝓph̓aꝝ: qꝛ abacuch. iij. ſcribitur: Sol ⁊ lunā ſteterūt in habitaculo ſuo. ſed iſtud etiā videt̉ extraneum:qꝛ liber. xij. ꝓph̓aꝝ ſaltē qͣꝫtū ad ꝓphetiā abacuch fuit ſcriptꝰ ꝑ magnū tempus poſt mortē ioſue .ſ. ꝑ octingentosannos ⁊ plus: qꝛ abacuch ꝓph̓auit pꝰtrāſmigrationē babylonis: vt dic̄ Hieronymꝰ ī ꝓlogo ſuꝑ abacuch. A morte vero ioſue vſqꝫ ad trāſmigrationemfluxer̄t octīgēti āni ⁊ plus: qd̓ patebitSi qͥs velit cōputare tꝑa iudicū ⁊ regū vſqꝫ ad illd̓ tp̄s ꝓut ī ſacra ſcpͥtura⁊ Ioſepho cōtinent̉: ⁊ ideo irrōnabiliter videt̉ dictū ꝙ diceret aliqͥd eſſe ſcriptū ī libro ſcribēdo poſtea ꝑ tp̄s tātū.Nec pōt dici ꝙ iſtud ſit additū a trāſlatore nr̄o: qꝛ ſic̄ ē in hebreo. ⁊ ideo aliter dicūt hebrei ꝙ iſte liber eſt liber geneſis: qꝛ ibi ſcribunt̉ facta abraā iſaac⁊ iacob: qui fuer̄t excellent̓ iuſti: ⁊ id̓oꝓpt̓ eoꝝ merita fctā ſt̓ ml̓ta bn̄ficia populo iſrl̓: vt fręq̄nt̓ expͥmit̉ ī ſacra ſcriptura. Dicūt igit̉ ꝙ hͦ ſcriptū ē Gen̄. xlviij. vbi pōit̉ bn̄dictioiacob ſuꝑ manaſſe ⁊ ep̄hraim: ⁊ de ep̄hraim d̓r: Et ſemē eiꝰ creſcet in gētes. hebrei dicūt: Et ſemēeabit gētes vl̓ congregatio gētiū: qd̓ fuit īpletū ī ioſuee ſemīe ep̄hraimiſrl̓ fuerūt qgaqꝛ qn̄ dixit ioſue. Sol ne mouearꝭ ⁊cͣ. fiti ad audiē-

S