Prologus in librum Ioſue
ptu ⁊ labore maximo indigent:a ęditionē noſtrā habeāt. Et ſicubibi in antiquoꝝ voluminū lectione dubitauerīt: hęc illis cōferētes inueniāt qd̓ requirūt. Maxime cū apud latinos tot ſint exemplaria: quot codices: ⁊ vnuſiquiſqꝫ ꝓ arbitrio ſuo vl̓ addiderit vl̓ ſubtraxerit qd̓ ei viſum ē:k ⁊ vtiqꝫ nō poſſit veꝝ eſſe qd̓ diſſonat. Un̄ ceſſet arcuato vulnere ꝯtra nos inſurgere ſcorpius:nͤ et ſanctū opus venenata carꝑeo lingua deſiſtat: vel ſuſcipiens ſiplacet: vel ꝯtemnēs ſi diſplicet:memīeritqꝫ illoꝝ verſuū: Os tus um abūdauit malicia et linguatua ꝯcīnabat dolos. Sedēs aduerſus frēm tuū loquebaris: etaduerſus filium mr̄is tuę ponea bas ſcandalū: hęc feciſti ⁊ tacui.b Exiſtimaſti inique ꝙ ero tui ſimilis: arguā te: ⁊ ſtatuā ꝯtra faeciem tuā. Quę em̄ audiētis vellegētis vtilitas ē nos laborando ſudare: ⁊ alios detrahēdo laſ borare: dolere iudęos ꝙ calūniandi eis et irridēdi chriſtianosſit ablata occaſio: ⁊ eccl̓ie hoīesid deſpicere: īmo lacerare vndeaduerſarij torq̄ant̉? Ꝙ ſi vetꝰ oeis tantū interp̄tatio placet: q̨̄ ⁊ ꝑmihi nō diſplicet: et nihil exͣ recipiendū putant: cur ea quę ſub qaſtericis ⁊ obelis vel addita ſūtvl̓ amputata: legūt ⁊ negligūt? rQuare danielē iuxta theodotisonis trāſlationē eccleſię ſuſcepetrūt? Cur origenē mirant̉ ⁊ euſe vbiū pamphili cūctas ęditionesſimiliter diſſerentes? Aut q̨̄ fuit aſtulticia: poſtqͣꝫ vera dixerit̉: ꝓ pferre quę falſa ſunt? Unde autē
a Et ſicubi .i. ſi alicubi. b In antiquoꝝ vo. lec. dub̓itauerint .ſ. ī trāſlatiōe. lxx. c Hec illis .i. mea veteribꝰ. d Cōferētes inueniāt: in mea .ſ. editiōe. e Qd̓ reqͥrūt: de hebraica ꝟitate. Iteꝫ aliā vtilitatē ſue editiōis innuit .ſ. vitandā exemplariū ꝯfuſionē. f Maxīe cū apud latinos tot ſint exēplaria: a ſe diſcrepātia. g Quot codicēs. Adeo eī iā variata erat editio ſeptuagīta ꝙ vix duo codices in aliqͦ cōcordabāt. h Et vnuſquiſqꝫ: ſciolꝰPro arbitrio ſuo vel addiderit vl̓ſb̓traxerit qd̓ ei viſū ē: addēdū vl̓ ſubtrahēdū a trāſlatiōe. xx. k Et vtiqꝫnō poſſit veꝝ eſſe qd̓ diſſonat .i. ꝑ ꝯtrarietatē diſcordat: qd̓ .ſ. diu̓ſa cōtinet etaduerſa. l Un̄ ceſſet. In hac tertiaꝑte cōpeſcit detractiōes emuloꝝ: ⁊ tangit tria mala que detractoribus ꝯueniunt. Sunt em̄ venenoſi in corde: doloſi in ore: ꝑnitioſi ī opere. Uenenoſitastāgit̉ cū dicit̉: Un̄ ceſſet arcuato .i. obliquo. m Uulnere ꝯtra nos īſurgere ſcorpius. Scorpius ī cauda hꝫ aculeū: ⁊ a poſteriori ꝑcutiens facit vulnꝰobliquū: qd̓ valde difficile ē ad ſanandū ⁊ tn̄ ī facie blādit̉. Cui aſſimilat̉ d̓tractor Hiere. ix. In ore ſuo pacē cumamico ſuo loquit̉: ⁊ occulte ponit ei inſidias. n Et ſanctū opus venenatacarpere linguā deſiſtat. psͣ. Venenumaſpidū ſub labijs eorū .i. corde qd̓ lingue ſubiacet ẜm diſpoſitionē mēbroꝝ.Carꝑe .i. rep̄hendere. ꝟſus: Diſſipo:purgo: paro: ſcindo: minuo: rep̄hēdo.Dicēdo carpo ſex ſimul iſta noto. Ceſſet īquā ⁊ deſiſtat. o Uel ſuſcipiēs:hoc opus. p Si placet ei vel cōtemnens ſi diſplicet: qꝛ nullus cogit eū recipere: ⁊ ſic ceſſet detrahere. q Memineritqꝫ illorū verſuū psͣ. vbi tangit̉detractoris doloſitas: cū d̓r: r Otuū abūdauit malicia. Cōtra illd̓ apl̓iEph̓. iiij. Omīs ẜmo malus ex ore vr̄onō ꝓcedat. s Līguā tua ꝯcīnabat:id ē componebat dolos. psͣ. Linguisſuis doloſe agebāt. Verſuſ dr̄ales. Eſtdolus ī linguā maledicētis māifeſta.Fraus ē fallētis ſub lingua blanda loquētis. Cinnꝰ .ni. d̓r qͣrūlibꝫ reꝝ cōmixtio ꝓportionalis Et cōponit̉ ꝯcīnꝰ a.um .i. ꝯcors: affabil̓: ⁊ in qͦ mores ꝯcorditer cōmixti ⁊ cōpoſiti ſūt. Et inde d̓rꝯcīno. as. cōmiſcere: cōpone̓: ordīare:p̄parare. t Sedēs: ī cathedra peſtiletie. v Adu̓ſuſ fratrē tuū: natura.x Loq̄barꝭ: ⁊ adu̓ſus filiū mr̄iſ tue:vl̓ eccleſie. yPPonebas ſcādalū .i.detractiōis offendiculū. Scādalū ē dictum vel factū minꝰ rectū: alteri p̄bēsoccaſionē ruine. grecū ē. Verſus: Scādalū eqͥuocāt: obex: impactio: caſus.z Hec: p̄dicta. a Feciſti ⁊ tacui: expectās ad correctōeꝫ ſiue ad penitētiā.h Exiſtimaſti iniq̄ ꝙ ero tui ſil̓is .i.iniuſtꝰ ſicut tu. c Arguā te: de pctōtuo. d Et ſtatuā ꝯtra faciē tuam .i.pctā tua .ſ. detractiōibꝰ et emulatiōis.e Que em̄ audiētꝭ ⁊cͣ. Hic on̄dit̉ detractoꝝ ꝑnitioſitas in īpediēdo bonūcōmune. qd̓ em̄ vtile ē alijs reddūt abominabile. vn̄ dic̄: Que em̄ audiētis ⁊cͣ. Et alios .ſ. emulos.f Detrahēdo laborare. q. d. nulla ē vtilitas legētiū ſiue ſintip̄i detrahētes: ſiue alij. Itē repete: ⁊ q̄ vtilitas eſt? g Dolere iudeos .i. ꝙ iudei dolēt. h Ꝙ calūniandi eis ⁊cͣ. qꝛ mōnō pn̄t calūniari ⁊ irridere chriſtianos ꝓpt̓ trāſlationē. lxx. inquā ml̓ta deficiebāt d̓ ꝟitate hebraica.Et eccl̓ie. hoīes:id ē fideles. k Deſpicere: īmo ꝙ plꝰ ē lacerare .i. d̓trahēdodiſcerpere ad modū lane. l Un̄. i. ꝓpter qd̓. m Adu̓ſarij. eccl̓ie: iudei ſcꝫ. n Torqueant̉ .i. crucient̉. multū em̄ an
guſtiāt̉ d̓ hͦ ꝙ mō habemꝰ plene hebraicā ꝟitatē. Sic gͦ on̄ditmala que faciūt detractores. o Ꝙ ſi vetꝰ ⁊cͣ. In h. quarta ꝑte eos multiplicit̓ ꝯfutat: qꝛ nihil exͣ trāſlationēatabāt r̄cipiēdū. Et pͥmo ꝯfutat eos de ꝯtēptū ꝟitatꝭ agnttē. Incorrectiōe em̄Prigenes fecerat: multa viderāt addita: ⁊ml̓ta ſb̓tracta: nec tn̄ ꝓpt̓ hͦ volebāt credere ꝟitati. vnde dic̄: Ꝙ ſi vetꝰ .i. lxx.p Eis tm̄ int̓. pla. q̄ ⁊ mi. nō diſplicet:ſupple: inquātū ſequit̉ veritatē hebraicam. q Cur ea q̄ ſub aſtericis ⁊cͣ. legunt: ecce agnitio veritatis. r Et negligūt: ecce ꝯtemptus: qꝛ nō acqͥeſcūt.Supra ī epl̓a ad Deſideriū: īueīes plenius de iſta correctiōe Origenis: ⁊ qͥdſignificet aſtericus: qͥd obelus: vbi tālia ſigna ponunt̉ exteriꝰ. Scd̓o ꝯfutateos d̓ opiniōis ſingularitate: ꝓpt̓ quānolebant ſequi cōitatē eccl̓ie. vn̄ dicit:g Quare da. iuxͣ theo. trāſlatiōeꝫ. ⁊nō iuxͣ. lxx. t Eccleſie ſuſceperūt: ettn̄ iſti nolebāt ſuſciꝑe: cū tn̄ dicat Hiero. ꝙ liber danielis ẜm tranſlationemlxx. recto iudicio r̄pudiatꝰ ſit: ſic̄ legit̉ī pͥncipio ꝓlogi ſuꝑ danielē. Tertio cōfutat eos de iudicij indiſcretiōe: qꝛ cōmendabāt q̄ recipienda nō iudicabāt.vnde dic̄: v Cur Origenē mirant̉:id eſt mirabiliter cōmendāt. Cōmēdabilis fuit Origenes ī ml̓tis: ſicut teſtātur Hiero. in libro illuſtriū virorū: dicens: Origenes qͦ adamātius alexandri diſꝑſa eccleſia. xviij. etatꝭ ſue āno:catheſion .i. doctrinaꝝ opꝰ aggreſſusꝑ ml̓tos annos floruit. Quis ignoratꝙ tm̄ habuerit ī ſcpͥturaſ ſacras ſtudijvt etiā hebreā linguā ꝯtra etatꝭ gētisqꝫ ſue naturā ediſceret: et exceptꝰ. lxx.interp̄tibꝰ: alias quoqꝫ editiōes ī vnūgregaret: Aquile .ſ. pōtici ꝓſelyti: etTheodotionis. vl̓ editionē Ebionei ⁊Symmachi eiuſd̓ dogmatꝭ? Pretereaqͥntā ⁊ ſextā ⁊ ſeptima editiōes qͣs etiānos d̓ eius bibliotheca habemꝰ: ml̓tolabore repꝑit ⁊ cū ceteris editiōibꝰ cōꝑauit ⁊cͣ. Cur Origenē mirant̉ ⁊ Euſebiū pamphili? Ipſos dico: x Cūctas edi. que in vniuerſo ſunt. ſeptē: ſic̄.patet ex verbis Hiero. ſupra proximo.Sil̓r .i. ꝯcordit̓. z Diſſerētes.i. exponētes. Diſſero ris. rui. rere. diſſertū: ſic̄ ait Huguitio: d̓r loqͥ ſapiēter:dicere: ꝯfirmare. De euſebio et pāphilo n̄ legi ꝙ nouā fecerīt editionē ſꝫ Prigenis vulgauer̄t trāſlationeꝫ. De hisdic̄ Hiero. ī libro illuſtriū viroꝝ: Euſebiꝰ ceſaree paleſtine ep̄s: ī ſcpͥturꝭ diuinis ſtudioſiſſimus: ⁊ bibliothece diuine cū pāphilo martyre diligētiſſimꝰꝑueſtigator: edidit īfinita volumīa Etſb̓dit ibi cām qͣre dixit h̓ Euſebiū pāphili: dicēs: Et ob amicitiā pamphilimartyrꝭ ab eo cognomentū ſortitꝰ eſt.Idē ī eodē. Pamphilus p̄ſbyter Euſeubij ceſariēſis ep̄i neceſſariꝰ: tāto bibliothece diuīo amore flagͣuit: vt maximā ꝑtē Origenis voluminū ſua manu deſcpͥſerit ⁊cͣ. Sic on̄ſa ē īdiſcretioemuloꝝ: Origenē ⁊ Euſebiū cōmēdātiū: ⁊ tn̄ eoꝝ ſcpͥta fidelit̓ tradita temēiudicabāt n̄ eē recipiēda: īnitēteſ ſolis. lxx. Quarto: qꝛ īponebāt ei ꝙ falſa ſcpͥſiſſet ī ſua trāſlatiōe: ꝯfutat eos on̄dēs ea ꝟaeē: ſꝫ ī trāſlatiōe. lxx. d̓ficer̄. Un̄ dic̄: a Aut q̄ fu. ſtul. p. lxx.vera dixerīt: ẜm opinionē eoꝝ: me ī trāſlatiōe mea: b Proferre q̄ fal. ſt̓? Ita dicebāt emuli: ꝙ ex qͦ. lxx. ꝟa dixer̄t: ꝙ Hierony. ſtultē egerat addēdo q̄ falſa ſūt: ideo āt r̄putabāt falſa:qꝛ nō īueniebāt in trāſlatiōe. lxx. qͥbus eꝯͣrio on̄dit ea eē ꝟa ꝑnouū teſta. in qͦ iā dicta teſtimoīa aſſumūt̉. ⁊ trāſlatiōeꝫ. lxx.defice̓: cū ibi nō īueīant̉: ⁊ ecōuerſo ē qd̓ dic̄: c Un̄ āt. niſide ꝟitate
Psͣ .49.
Ibidem