De iuramento calumnie

aduocati partiū ferre illas interrogationesverbi gratia. Aduocatꝰ actoris rogabit iudicem ꝙ interrogat quo iure reus poſſideatagrum talem vel vineam. ſi reus reſpōderetꝙ iure hereditario. interroget̉ vlteriꝰ qͥs illefuit cui ſucceſſit in tali re tanqͣꝫ heres. Itemſi reus reſpondeat ꝙ titulo emptōis res poſſideat. interroget̉ a quo emit et ꝓ quanto p̄cio et vbi et coram quibꝰ et pro qua monetaEt omēs reſponſiones ſcribende ſūt ab aduocato actoris. ſimiliter aduocatꝰ rei dicatiudici ꝙ interroget actorem quo iure petatrem ab reo. ſi tunc actor reſpondeat ꝙ tituloemptionis vel donatōis talem petat ſimilit̓interroget̉ a quo. et breuiter qͥcquid reſpondeat actor ad interrogata rei. ſcribendū ē abaduocato rei. vnde ſi qd̓ tunc reus cōfeſſusfuerit in iudicio quod eſt contra ſeipſum ꝓconuicto habeat̉. ſi vero reus negauerit qd̓actor affirmat actori conuenit probatio. ideſt ꝓbare debet ꝙ ita ſit vt dixit.Ut alicui noceat ſua confeſſio multa ſūtneceſſaria. vt patet in hijs metris.Maior. ſponte. ſciens. ꝯͣ ſe. ius fit. ⁊ hoſtis.Tęrtū. nec nat̉a. fauor. lis. ius ne repugnet.Dicit̉ maior. qꝛ ſi aliqͥs infra. xv. annosꝯfeſſus fuerit ꝯtra ſeipſum nō ſibi piudicatDicitur ſponte. qꝛ cōfeſſio ꝑ metum extortannocet. nihil enī ratū eſſe poteſt qd̓ metu extorquet̉. Dicitur ſciēs. qꝛ ſi aliquis fuerit cōfeſſus ꝑ errorem ꝯtra ſe ⁊ probꝫ ſe erraſſe nōnocet ei. Contra ſe dicit̉. qͥa credit̉ tantuꝫ alicui confitenti ꝯtra ſeip̄um ſed nō pro ſeipſoIus fit ideo. qͥa cōfeſſio facta in iure .i. in iudicio et coram ſuo iudice nocet nō extra iudiciū. Hoſtis ideo dicit̉. qͥa abſente hoſte. ideſt aduerſario vel ꝓcuratore ſuo ſi fiat ꝯfeſſio nō nocet ꝯfitenti. Tertuꝫ ideo d̓r. qͥa ſi illeqͥ ꝯfitet̉ nō dat certā reſponſionē ſed incertāet obſcuram de aliqua re non valet cōfeſſioNatura id̓o d̓r. qͥa ſi petat aliqͥs aliqͥd quodeſt ꝯtra naturam nō nocet. verbi gratia. Sialiqͥs dicat eſſe illum filiū illiꝰ q̇ eſt ſenior eo.vel dicat iſtū eſſe ſeruū ſuū q̄ ꝑ bienniū fuitmortuꝰ. Fauor d̓r ideo. qꝛ ſi aliqͦs nobilis ēliber ꝑ errorem ſuū et ſimplicitatem ſuaꝫ cōfiteat ſe eſſe ſeruū non nocet ei dum ꝓbat cō-

trariū. et hoc in fauorem libertatis. qͥa libertas eſt res valde fauorabilis. Lis ideo dicit̉q̄a ſi aliqͥs ꝯfitet̉ ſuꝑ aliqua re de qua nō eſtlis. non nocet ei confeſſio. verbi gratiā. Tupetis a me agrum. ego dico. domus mea noeſt. hec mea ꝯfeſſio non nocet. Ius ne repugnat d̓r. ꝗͥa ius non patit̉ ꝙ iudeus habeatſeruum chriſtianū vel chriſtianam ancillaꝫvel ſuꝑeis aliquid confiteat̉. Nota ꝙ iſte interrogationes non ſemꝑ ſolent fieri nec vbiqꝫ locorum. ſed ſepius pretermittunt̉ ab aduocatis.Redictū eſt quidſit iuris qͥn reus in iudicio cōfitet̉.pConſequenter videndum eſt quidſit quando reus negat qd̓ actor ꝓponit contra eum. verbi gratia. Si actor petit agrumquem ſcit eſſe ſuū et reus negat ip̄um eſſe actoris. actori incumbit ꝓbatio. vnde ꝓbatio ēratio rei dubie faciens fidē ꝑ argumentumcū iuramento.¶ Sex ſunt ſpēs ꝓbatōisEr euidentiam facti. vt ſi clericus habet pueros ī domo. probat̉ ꝑ euidentiam facti deicontinentia Per aſpectuꝫ corporis probat̉aliqͥd. vt ſi aliqua dicat ſe corruptam a viroꝑ vim. ⁊ mulieres ꝑ aſpectum illiꝰ inſtrumēti probant eam eſſe virginem. Per famamprobat̉ aliquid cum fama omniū vicinorūde aliqua re concordat. Per p̄ſumptōnemꝓbat̉ aliquid qn̄ vehementer aliqͥd p̄ſumit̉vtputa. ſi videt̉ ſolus cum ſola. nūdꝰ cū nuda. p̄ſumitur ꝙ eam cognouit carnalit̓. Etilla ſpecies ſubdiuidit̉ poſtea. Per iuramēri dilatiōem. qn̄ vna pars alij defert vt iuretaliquid ꝙ ita ſit vel ꝙ non ita ſit. Per teſtesaliquid ꝓbat̉. ⁊ hͨ ꝓbatio maxīe valet. ¶ Etnota ꝙ oēs pn̄t eē teſtes exceptis qubuſdamq̇ ꝓhibēt̉. vt ſeruꝰ. mulier. iunior. xiiij. annisindiſcretꝰ. fatuꝰ. pauꝑ inhoneſtꝰ. infamis.hereticꝰ. ſarracenꝰ. iudeꝰ. ꝯſanguineꝰ. Iſtiiter ſe ⁊ ꝓ ſe teſtificare n̄ pn̄t. Itē ẜui ⁊ ancille⁊ familtares nō pn̄t teſtificare ꝓ dn̄is ſuis. ⁊laicꝰ ꝯͣ clericū. Hec oīa habita ſūt ſupra. ꝯ

s 3