De pactis contrahentium
Item inutilis eſt ſtipulatio rōne diſſenſusvt ſi ſtipulor vnuꝫ ⁊ tu ꝓmittis aliud. Itemreddit̉ inutilis rōe ꝯditōis īpoſſibil̓ vt ſi celūdigito tetigeris. ⁊cͣ. Itē ſi ex cā turpi deſcēditvt ſtipulor ſibi ſacrilegiū adulteriū vl̓ homicidiū. Itē inutilis ē ſi fiat ꝑ mētu vel dolumItē inutil̓ eſt rōe detractōis l̓ abiectonis vtſi ſtipulor pure ⁊ tu rn̄dēs ſub ꝯditōe. Itemiutilis ē rōe ꝑſone appoſite vt ſi ſtipulor noīeilliꝰ cꝰ mādatū n̄ habeo niſi ſit tal̓ cui ſubiectus ſū. vtpote filiꝰ prī ſeruꝰ dn̄o. ⁊cͣ. Ualet eitūc talis ſtipulatio et ex tali acq̄rit̉ prī actioſil̓r ⁊ dn̄o ſꝫ alteri qͣꝫ dictis ꝑſonis non p̄t qͣsſtipulari niſi ſua īterſit. vn̄ ſi ſtipulor alteridare cui oare mea īter ſit tenet ſtipulatio vt ſiſtipulor dare creditori meo l̓ ꝓcuratori l̓ curatori aut tutori vel ſil̓ibꝰ ꝑſonis lꝫ ex tali ſtipulatōe ſolꝰ ego age poſſim ⁊ nō iſte cui ſtipulatꝰ ſim dare. In caſu tn̄ ex mea ſtipulation agit iſte cui dare pactꝰ ſū. vt ſi tutor paciſcat̉ dare pupillo l̓ curator furioſol̓ actorvniuerſitati. Itē ſi ꝓcurator abſens ſtipulatus ē dare dn̄o tenet. veꝝ lꝫ alteri ſtipulari vl̓paciſci nemo poſſit vt dictū ē ſi tn̄ adijcit̉ ſtipulatōi pena. ſtipulatio pene valet. vt ſi q̇sita ſtipulet̉ ꝑmittis mihi ꝙ dabis. B. c. ⁊ ſi n̄l.dederis ei dabis mihi decē noīe pene. Ultīaſtipulatio pene tenet lꝫ pͥncipalis nō teneat.Et qn̄ pena adiecta pactis exigi poſſit et qnnō habet̉ in. c. ꝓxi.¶ Capitulum. VIIIſo de contractibꝰ ⁊ ꝯͣctuū ꝑtibꝰ ⁊ eaꝝ diuiſionibꝰ.eſtat nūc vid̓e d̓ pactis ꝯhentiū⁊ ip̄oꝝ diuiſionibꝰ. Un̄ pactū ē ꝯſenſꝰ duorū vel pluriū ī idē alteri ab alt̓o paciſcentiuꝫdandū l̓ faciēdū. Attēde ergo ſingl̓a v̓ba diffinitōis pactꝰ eī ſolo ꝯſenſu ꝑficitur ī emp. etve. ⁊ h̓ ad drām ſtipulatōis in qͣ n̄ ſolū cōſenſus ſꝫ et̄ v̓ba neceſſaria ſūt. qꝛ hꝫ fieri ꝑ iterrogationē ⁊ rn̄ſionē. vt ſupͣdictū ē. Ite neceſſariū ē vt in pacto ſint duo l̓ plures q̇ ꝯſentiātiidē dādū l̓ faciēdū. Et ſic differt a pollicitatione. qꝛ pollicitatio ſoliꝰ offerētis ē ꝓmiſſio.vt. l. pactu. ff. de pollici. Et in idē ⁊ nō in eodēet bn̄. qꝛ ſi ego ⁊ tu ꝯſentiamꝰ ꝙ ſempronius
ſit lapis nō ē pactū. qꝛ talis ꝯſenſꝰ n̄ obligatvnū alteri. nͨ ē de dādo vel faciēdo. Dicit̉ et̄alteri ab alt̓o. qꝛ ſi ꝯſentiamꝰ ꝙ vnꝰ noſtruꝫdet aliq̇d ticio vel ꝙ titiꝰ det vni ex nob̓ nō ēpactu. vt. ff. de ver. ob. l. ſtipulatio iſta in pͥn.Cū ſtipulari alteri vel paciſci qͣs non poſſitniſi eidē obliget̉ nō aūt obligat̉ regularit̓ aliqͥs negociū alteriꝰ ꝑmittēdo. Dicit̉ aūt pactu a pactōe .i. a pace et actu. Nā ſi paciſcimꝰex diuerſis et ꝯtrarijs animoꝝ moribꝰ poſtmulta variaqꝫ dictamīa ī vnā ꝯſonantē deducimur ſnīam. vt. l. j. §. j. ff. e. ti. vel d̓r pactū apalmaꝝ ꝑcuſſione vt ſepe fieri ſolet. Pactorū multe ſunt ꝯditōnes. de deſeruientibꝰ adꝓpoſitū dutaxat dicet̉. Pactorū qͥdam ſuntinutilia. q̇dam v̓o vtilia. Utilia pacta ſūt q̄ratōne veſtiūt̉. ⁊ eoꝝ q̇dam ratione ꝑſonaꝝq̇dam ratōne rerū. et q̇dam ẜm iuris ordīeꝫfiūt. Eſt aūt ſcienduꝫ ꝙ ꝑſone ꝗ pactu faciūtoportet ꝙ tales ſint qͥ ſe obligare poſſūt ⁊ reſetiā ſint tales ſuꝑ quibꝰ pactu fieri debꝫ quea iureno ſint phibite et ꝙ ſeruet ordo iuris.vt in p̄cedenti. c. lupra viſum eſt de ꝑſonis rebus et obli. Inutilia v̓o ſunt pacta que fiūtꝯtra leges ꝯſtitutōes et edita p̄toꝝ ⁊ ī fraudēContra leges d̓r fieri pactū quando alienat̉prediū minoris ſine decreto. vt. l. cum emancipatis. et. l. nō ſolum. ⁊. l. non eſt. ⁊. l. ⁊ ſi his..C. de p̄dijs vel alijs rebꝰ minoꝝ ſine decretoalienādis l̓ nō. Uel qn̄ alienat̉ fundꝰ dotal̓vt in. l. j. f. de fundo do. ꝯtra ꝯſtitutionē āt ſitqn̄ aduocatꝰ paciſcit̉ cū cliētl̓o de quota ꝑtelitis habenda ꝓ ſuo ſolario ꝑ. l. ſi qͥs aduocatoꝝ. C. de poſtu. Contra edictū p̄toris fit vt ſiſciat pactu ꝙ alicui ſi liceat facere furtum vl̓homicidiū ſine pena immo ſcienter eius crimen occultans ſociꝰ efficit̉ criminis ⁊ penapͥncipali puniet̉. vt. l.j. E. d̓ his q̇ latrones velalioꝝ criminū reos occultant. In fraudemāt fit pactu varijs modis. quia aut fit frausde ꝑſona ad ꝑſonā. aut de re ad rē. aut de cōtractu ad ꝯtractum alterum. aut de ꝯtractuad ꝯtractum eundem. aut de nomine ad nomen. aut de facto ad factum. De ꝑſona adꝑſonam fit fraus. vtpote ego tutor vel curator qꝛ prohibeor aliquid emere de bonis pupilli vel adulti mei durante tutela vel cura.