De obligationibus
Iſti enī nō ꝯͣxerūt cū illis qͦꝝ negocia geſſerūt vnde nō tenēt̉ ex ꝯtractu ſꝫ qͣi ex ꝯtractu.Ex maleficio vt qn̄ aliqͦs furtū rapinā vl̓ iniuria alicui fecit tenet ex maleficio. Ex qͣſi ātmaleficio eſt qn̄ aliqͦs directe nō deliqͥt ſꝫ qͣſivt qn̄ ex domo ſua quā inhabitat aliqͥd effuſum eſt vel eiectū qd̓ alteri nocuit. vt inſti. deobli. q̄ ex qͣi maleficio naſcūt̉. in pͥn. Contrahunt̉ aūt obligatōnes aliqn̄ re. aliqn̄ verbisaliqn̄ lr̄is. aliqn̄ cōſenſu. Ex re ꝯtrahit̉ obligatio vt ī mutuo ꝯmodato depoſito ſil̓r et īpignore. ⁊cͣ. Ex re igit̉ mutuata tenet̉ q̇s adſil̓em rem reddendā. Ex re v̓o cōmodata depoſita vel pignorata tenet q̇s ad eandē remreſtituendā. ¶ Pro euidētiori intellectu obligationū ē notādū ꝙ rerū q̇daꝫ nullū habetvſum ꝓpͥe loq̄ndo ſic̄ pecunie q̄ ſolū ſūt mediū rerū q̄ vſum habet vnd̓ pecunie ꝓ hmorgeneris ꝯcordia inuēte ſūt ad ſupplemētumeaꝝ rerū q̄ ꝓ vſu hoīm ſūt neceſſarie vt vultAriſto. jͣ. polli. et id̓o pecunia ꝓpͥe nō pt vēdiemi vel locari nec ꝯduci. p̄t tn̄ mutuari. d̓poni ⁊ ꝑmutari. Quedam ſūt res qͦꝝ vſus eſtip̄oꝝ ꝯſūptio. ſic̄ vinū. ceruiſia. panis. caro.et ſic de alijs. ⁊ tales nō habēt locari neqꝫ cōduci. poſſūt tn̄ emi. vendi. deponi. ꝑmutari.et mutari. Quedaꝫ v̓o ſūt qͦꝝ vſus p̄t ſeꝑaria ꝓprietate eaꝝ ip̄is manētibꝰ ī eſſe. vt domꝰet alie poſſeſſiones. ſcꝫ equꝰ. veſtis. ⁊cͣ. et talesemi poſſūt vendi ⁊ etiā locari. alia aūt ſupradicta nō pn̄t locari. qꝛ ex tali locatōne nullapoſſet ꝑcipi vtilitas. In his aūt vltimis cuꝫdominiū ſtet penes locantē vſus aut penesꝯductorē licite p̄t de talibꝰ accipi penſio perlocante. vſus aut penes ꝯductore ꝓpter peſioneꝫ reſidebit. Nam in rebꝰ q̄ vſu ꝯſūmūt̉ſi qͥs vellet ſeorſum cōputare vſum a re. violentaret naturā rei. vt ſi qͥs ſeorſū vellēt vēdere vinū ⁊ ſeorſum vſum vini. vel venderet idqd̓ nō eſt. vel eande rembis vēderet qd̓ in rebus quaꝝ vſus aꝓprietate p̄t ſeꝑari non cadit vnde in talibꝰ poteſt vtrūqꝫ ſeorſū ꝯcedivtpota ſi eſſet q̇ alteri traderet dominiū ſiueꝓprietatem domus reſeruato ſibi vſu ad aliquod tempꝰ. vel econtra cū qͦs ꝯcedit alicuivſum domꝰ reſeruato ſibi dominio et ꝓprietate domꝰ licite poteſt accipere p̄cium ꝓ vſu
domꝰ. vt. ff. ⁊. §. locati. per totum. Uerbis cōtrahitur obligatio ꝑ interrogatōem p̄cedentem ⁊ reſponſionem immediate ſequentemUnde niſi interrogatio precedat reſponſionem nō valet obligatio. vtpota ſi iohannesita ſtipulet̉ a petro ꝓmittente mihi dare centum. vel facere hoc. et petrꝰ reſpondeat incōtinenti valet obligatio. Eſt autem ſtipulatōfirma verboꝝ cōceptio qua quis aliquid ſefacturum daturuꝫ ve promittit alteri. ſuperquo interrogatio dirigitur. ⁊ dicitur a ſtipulon grece. id eſt. firmū latine. vel dicit̉ a ſtipula. id eſt. ſtipite deſcendens. Et ſocius pro ſocio poteſt ſtipulari. filiꝰ pro patre. ſernꝰ prodomino. ſimiliter frater pro fratre. procurator pro ꝑte. curator ꝓ adulto. Lris cōtrahit̉obligatio qn̄ aliquis miſit lras ex cauſa mutui recipiendo. x. vel. xx. q̇ non recepit ſꝫ fecitſpem future numeratōis vnde vigorē illaꝝlrāꝝ ſi infra bienniū non exceperit de nō numerata pecunia lapſo biennio tenet̉ ciuilit̓et naturaliter. vt ſupra dictū eſt. Cōſenſu ſolo contrahit̉ obligatio vt in ſocietate mādato emp. et ven. illa enim ꝯſenſu ſolo ꝯtrahūt̉Item contrahit̉ aliqn̄ obligatio pure. aliqn̄in diem. aliquando ſub conditione. Purecontrahit̉ obligatio quādo promittit aliq̇ddari non appoſito certo die vel conditōne. vtdicendo promitto tibi dare decem ex cauſamutui. Unde hec pure debent̉ .i. incontinētiſed non ita incontinenti ꝙ pͥus nō debeat expectari qͣꝫdiu numerent̉ vel tamdiu vt commode ſolui poſſunt. In diem contrahit̉ obligatio. vtpote promitto tibi dare decem hīcad paſca. vnde facta ꝓmiſſione incontinentidebitor factꝰ ſum. non tamen poteſt a me petere niſi adueniēte die. Sub ꝯditione fit obligatio. vtpote ꝓmitto tibi dare decem ſi nauis venerit ex aſia vnde licet pendente cōditione nō oriatur obligatio vel actio ea tamēſecuta ꝯditione eſt actio. ¶ Ceteꝝ ſtipulationes inutiles reddūt̉ multis de cauſis. Aliqn̄ ratione interualli īterpoſiti niſi modicūſit interuallū. vn̄ certū eſt ꝙ ī ſtipulatōne neceſſaria ē interrogatio ⁊ rn̄ſio. ita neqꝫ mutꝰneqꝫ ſurdꝰ neqꝫ infans ſtipulatione ꝯtrah̓epn̄t. nͨ etiā abſens quia ambo audire debēt.