De modo procedendi
Incipit libellꝰ dans)modum legendi abbreuiaturas invtroqꝫ iureUia prepoſterus eſt ordo pͥus humanapetere ſubſidia. vt illis deficientibꝰ diuini fauoris gratia poſtulet̉. vt de con. di. j.ca. oīs xp̄ianꝰ. in fi. ⁊ in pͥn.apparatꝰ. Io. an. li. vj. imo vix bono per agutur exitu q̇ malo ſūt inchoata pͥncipio. vt. lxj.diſ. c. miramur. jͣ. q jͣ. pͥncipatꝰ. ⁊. c. cū PaulꝰIdeo diuino primitꝰ implorato p̄ſidio. cuꝫiuris vtriuſqꝫ ſciētia tā legū qͣꝫ canonū p̄cioſiſſima. nō amminiculatiua. ſꝫ principalis ⁊ſacratiſſima. imo diuinitꝰ inſpirata ſit maxime cōpetens p̓ncipibꝰ. comitibꝰ. baronibꝰ.militibꝰ. ceteriſqꝫ nobilibus. clericis atqꝫ generoſis ꝑſonis iuriſdictionē ⁊ iuriū ipſoruꝫmanutentionē habētibus ſtatui vt huiꝰ vtriuſqꝫ iuris .ſ. canonici ⁊ ciuilis noticiā aggredi volentibꝰ tam in legēdo qͣꝫ in ſtudēdo facilis breuis ⁊ planiſſimꝰ pateat acceſſus. intextibus. apparatibꝰ. ſummis. gloſis. recollectis. ⁊ omnibꝰ abbreuiaturis legū ⁊ canonūad omnipotētis dei laude. ⁊ iunioꝝ ſcolarium. ſacerdotū. ⁊ iuris alumnoꝝ inſtructioꝫque aliter fieri habet qͣꝫ illoꝝ informatio qͦsſcolaſticis doctrinis ſcolas forte regēdo ſualaborioſiꝰ oporteat querere nutrimēta Attento ꝙ omīs ꝓceſſus artiū ⁊ ſcientiaꝝ generatiuꝰ. ordinē in ſe debet habere. ⁊ ꝓpter vitehumane inſufficientiā breuitatē ꝯtinere. Talem vt ſequit̉ breuiſſimū inſtruēdi modū obſeruandū eſſe cenſeo pedagogis nobiliū. ſalua tamē emēdatione meliorantiū rōnabilit̓hūc docēdi modū ¶ Prehabitis ergo ſcolaſticis diſciplinis ⁊ puerilibꝰ eruditionibꝰ indonato. caſualibꝰ ⁊ temꝑalibꝰ in alexandripartibꝰ ambabꝰ. declinationibꝰ cōiugatiōibus ⁊ ꝯſtructionis ordine cū moralibus auctoribꝰ Cathone vel Faceto ⁊ ceteris. Nō ꝑvite medietatē liberalibꝰ artibꝰ ⁊ amminicūlatiuis artibꝰ inſiſtendo. vt ſunt Grāmatica. Logica. Rethorica. Geometria. Ariſ-
metrica. Muſica. ⁊ Aſtronomia. Sed hiscōpendioſe trāſcurſis p̓ncipalibus ſcientijsvidelicet tramiti ph̓ie ſuadeo citiꝰ appropinquari ⁊ tandē iuri canonico ⁊ theologie practice finaliter īmorari. Nā vt ait beatꝰ Hieronymꝰ. Illi in vnitate ſenſus ⁊ obſcuritate mētis ambulāt. q̇ dicbus ⁊ noctibꝰ in dyaletica arte torquent̉ ⁊cͣ. vt in can̄. Nonne diſ.xxxvij. vbi rep̄hendunt̉ dyaletici ⁊ reꝝ naturas inquirētes. necnō verſificatores. ⁊. e. diſ.c. legimꝰ. vbi ꝑ vanā dyaleticoꝝ garrulitatē.⁊ ſophiſtica argumētaⁱ intelligit Origenescimphes ⁊ ranas q̇bus egyptij ſunt ꝑcuſſi.Primo ptermitto nomina libroꝝ ī vtroqꝫiure tam pontificio qͣꝫ imꝑatorio annectēdocuilibet horū diuiſionē in libros partiales.Deinde ſubiungā modū allegādi in qͦlibetlibro cū exemplorū poſitione de abbreuiatuꝫris. vt introitꝰ ad iura capeſcēda manifeſtet̉quoꝝ ignorātiā paucos excuſat. iuxta regū.lam. Ignoratia facti. nō iuris excuſat. vt deregulis iuris. c. ignorātia. li. vj. que regl̓a duos habet articulos principales. Primus qignorātia facti quēlibet excuſat. maxime dueſt ignorātia factiꝓbabilis. tūc enī in toto excuſat ignoranteꝫ. vt in. l. error facti. C. de iu. etfac. 1g. Qd̓ ei ꝑ me nō ſtat mihi imputari nōdebet. vt in. c. imputari. de re. iu. li. vj. Secundus articulꝰ eſt ꝙ ignorantia iuris neminēexcuſat. quia ius quilibet ſcire tenet̉. et nemini licet ipſum ignorare. vt in. l. regula. ff. d̓ iu.⁊ fac. 1g. Debemꝰ ergo ſcientiā iuris omnesappetere. ne in cōtemptū dei nos incidere cotingat. Nā cōtemptores canonū peccant inſpūmſanctū. cuiꝰ inſtinctu nutu ⁊ gͣtiā ipſiſacri canones editi ſūt. vt. xxv. q. j. violatores⁊. c. nulli phas ¶ Pro quo ſciendū ꝙ ius eſtars boni ⁊ equi. cuiꝰ merito q̇s nos ſacerdotes appellat .i. ſua iura cuilibet miniſtrantes.ff. de iuſ. ⁊ iu. l. j. Rn̄. ij. Eſt aūt ius nomē generale. Et lex eſt ſpēs iuris. Etiā ius dicit̉ p̄ceptum ſeu ordinatio pͥncipantis vel domini circa ſubditoſ. Et ſic ius triplex diſtinguitur. quia talis ſuperior principās. aut eſt deus. ⁊ tūc dicit̉ ius diuinū. aut eſt natura. ⁊ dicitur ius naturale primeuū. aut eſt ho. tuncdicit̉ ius humanum. ſcꝫ gentiū vel ciuile vel
a 2