XXXIIIII

75

inimicus homo. Inimicus dei ⁊ hoīs eſt diabolus. Sꝫ attende eius aſtutiam: ꝗd .ſ. qn̄: ⁊vbi ſeminet. Quid; Certe zizaniā: qd̓ dn̄s exponens ait. Iizania ſunt hij filij nequā. Eſa.b̓. Ueh genti peccatrici: ppl̓o graui ſemini neqͣꝫ filijs ſceleratis. Sed qn̄; Cum dormirenthoīes .i. prelati: vel etiam ipſa ratio in aīa preſidēs. Et vbi; In medio tritici. Semꝑ .n. q̄rit mala intermiſcere bonis: vt triticum ſuffocetur: ⁊ boni malorum exemplo ad ſimilia trahant̉. Maxime .n. difficultatis eſt: īter maloſbene viuere. vn̄ Ber. Bonū eſſe īter malostante eſt virtutis: qͣꝫte difficultatis. Quale nēpe eſt illud: picem tangere: ⁊ non inquinari.¶ Et nota ēt ꝙ inimicus qͣꝫtūcunqꝫ calliduſnō pōt ſuꝑſeminare zizania: niſi hoīeꝫ inuenīat dormienteꝫ incautū .ſ. ⁊ ad bona opera torpentem. Et huiꝰ ratio eſt ẜm BonauenturāQuia demon nō poteſt aliꝗd efficere: quo facto neceſſario cogitemus malum qd̓ minus ēqͣꝫ velle ⁊ facere: niſi in caſu .ſ. cū cogitatio aīenon eſt circa vtilia occupata. Cum .n. euagat̉⁊ eſt ocioſa: tunc poteſt ei diabolus imagineꝫturpem ⁊ vanam offerre. Et ideo volenti malas cogitationes euadere magna ſollicitudinecauendum eſt: ne ꝯtingat aliquādo animuꝫ abonis ⁊ vtilibus reuocari. Qd̓ tn̄ difficile eſtniſi ei qui ſolitus eſt in bonis aīum exercere.Immo tali delectabilius eſt in bonis ⁊ mūdisverſari: qͣꝫ viris carnalibus in cogitationibusturpibꝰ ⁊ fedis occupari. Iteꝫ nota ẜm Rich̓.ꝙ qͣꝫuis demones nō poſſint affectōes malasappetitui voluntario īprimere: nec ipſum mediate vel īmediate neceſſitari ad malam affectionē: qn̄qꝫ tamen excitādo mediante imaginatione vel aliqua corporali īmutatione ī apetitu ſenſitiuo aliquam īmoderatā paſſionē faciunt. Quo facto voluntas hoīs. pronior eſt admalam affectioneꝫ. Immoderata .n. paſſio inappetitu ſenſitiuo qn̄qꝫ ita obnubilat hoīs ītellectū: vt ſibi aliud videatur agendū vel fugienduꝫ: qͣꝫ duꝫ erat extra paſſionē. vnde ph̓s. 7.Ethi. Talem ꝯparat dormienti ⁊ vinolento.Cuꝫ autem intellectus dictat aliquid qd̓ ē malum diligendum: volūtas ceteris paribus ꝓnior eſt ad diligendum illud qͣꝫuis ꝯtrariū eligere poſſit: nec ad illud incitetur. Si auteꝫ cōtingat ꝙ ꝑ īmoderantiā paſſionū in appetituſenſitiuo: nō ita obnubilat̉ intellectꝰ: vt dictetillud qd̓ eſt malū diligendum: ⁊ hoc ꝓpter colligantiam naturalem voluntatis humane ad

appetitum ſenſitiuum: volūtas eſt pronior admouendū ſe īmoderate ꝑꝑ predictaꝫ paſſionē.Tertiuꝫ principale.Irca tertium principale: vbi agiturCde eterna bonitatis refulgentia ī maloꝝ ſupportatione cum dicit̉. Serui autem dixerūt. Sequitur. Sinite creſcere.vbi ſunt quatuor concluſiones.¶ Prima concluſio eſt: ꝙ diabolus non eſtdirecte cauſa peccati: qꝛ proprium principiumactus peccati eſt voluntas. Quia ẜm Augu.Omne pctm̄ eſt voluntarium. vnde nihil directe poteſt eſſe cauſa peccati: niſi ꝙ pōt mouere voluntatem ad agendum. Mouetur auteꝫuoluntas dupliciter. ¶ Unomō ab ob̓o: ſicutappetibile mouet appetituꝫ. ¶ Aliomodo abeo ꝙ intrinſecus mouet ad volendum. Hocautem eſt volūtas: que ſola directe eſt cauſa peccati. Sed que ſit cauſa peccati indirecta. Prohoc nota ꝙ ex parte obiecti volūtas moueturtripliciter. Uno modo ab obiecto īmediate:vt cibus excitat deſiderium ad comedendumAlio modo ille qui offert tale obiectum. Tertioᵈ ꝗ ꝑſuadet obiectū ꝓpoſituꝫ hr̄e rōeꝫ boni:¶ Primoº res ſenſibiles mouent indirectead peccandū. ¶ Scd̓oº homo ꝑ occaſionemofferens allectm̄ creature. ¶ Tertioº diabo.lus ſed indirecte: bonitas cauſat recte. UndeAug. Nulla alia re fit mens humana ſerua libidinis niſi propria voluntate.¶ Secunda concluſio eſt: ꝙ deus eſt cā peccati permiſſiue. Permittit enim ꝓpter tria.¶ Primo ꝑꝑ miſericordiaꝫ que reſpicit miſeriam. Nā ſi miẜia nō eſſet miẜicordia dei nōappareret. ¶ Scd̓o ꝑꝑ iuſtitiā dei que reſpicit meritum ⁊ demeritum. Si nō eſſet demeritum: iuſtitia non eſſet nobis nota. ¶ Tertio propter probationem: vt mala peiora excludantur. Vnde Aug. Periculoſiſſimū eſt nulla temptatione pulſari. Unde .n. ꝓueniūt ml̓ta mala .ſ. elatio cordis: euagatio mentis ⁊ cordis: incircūſpectio ſuijpſius: incōpaſſio tēptatoꝝ: ꝯtēptus fratrum: ignorantia angeloruꝫ:qꝛ Eſai. Sola veratio dabit intellectum. Un̄de ſapien. tertio. In paucis vexati.¶ Tertia ꝯcl̓o eſt: ꝙ in cā dānationis nō eſtp̄cipitanter agendū: ſed cū diſcretiōe oīa ſuntdiſcutienda. vnde Ber. Ubi vehemēs emulatio eſt: diſcretio eſt neceſſaria. Nā zelus minus efficax ⁊ vtilis abſqꝫ ſcīa inuenitur. Et iōꝑnicioſus valde ſentitur. vnde dicit: Ne forte

k 3