Hec aūt potentia eſt libeꝝ arbitriuꝫ: ad qd̓ cōcurrit intellectus vt iudicans. Et voluntas vteligens. Et ideo hec intētio dicitur pura ꝯtraſimulationē ypocriſis. vnde pſal. Deus deuſmeus ad te de luce vigilo. Ad te inꝗt: non adluctuꝫ: vel ad hominū laudē. vn̄ intentio puraẜm Ber. Eſt vt in omni actiōe tua: aut honorem dei: aut vtilitatē ꝓximi pretendas: q̄ deſignatur ꝑ clamoreꝫ. vn̄ dicit. Clamantē Abbapater .i. ꝗ facit nos clamātes deſiderio qd̓ nunqͣꝫ preſumeremus: niſi ſpūs doceret. vn̄ Iheronymus. Elamor in ſcripturis non magnevocis emiſſio: ſed intētionis magnitudo deſignatur. Pſal. Clamaui in toio corde meo exaudi me dn̄e ⁊c̄. ¶ Quartum ē ẜuilitatis peccati excluſio: difficilis prorſus res eſt: ⁊ ſoli diuine virtuti poſſibilis ſuſceptum ſemel peccatiiugū a ceruicibus excutere: qm̄ ꝗ facit peccatuꝫẜuus eſt peccati. nec eſt iā liberari: niſi in manu forti. Talē autem ẜuilitateꝫ excludit gratiaadoptiōis. Pnīam ꝯſulēdo: ⁊ ꝯtinentiā ingerendo: vnde dicit. Ita qꝫ iam non eſt ſeruus:vili ẜuilitate peccati ſeruiēs: ſed filius amoreẜuiēs. Ioh̓is. 15. Iam nō dicā vos ẜuos: ſꝫfilios ꝑ patris imitationē ꝑ gr̄aꝫ. Qd̓ ſi filius⁊ heres erit in futuro: ⁊ hͦ per deuꝫ .i. per deimiẜicordiam ⁊ operationem. Quā nobis ⁊cͣ.¶ Dn̄ica infra octa. Sermo d̓ euāgͦ. 20.Rāt maria⁊ Ioſeph mirātes ⁊c̄. Luce. 2. Scd̓m quod diciteBernar. Uenit .n. filiusdei. Tot ⁊ tanta mirabiliain mūdo operatus eſt: vtnon immerito intellectum noſtrum ab oībusrebus mundanis euocauerit: vt ſemper cogitemus: qꝛ mirabilia fecit .ſ. qualiter reꝝ dn̄s p̄uenit nos: venerit ad nos: ſubuenerit nobis.Et voluerit mori ꝓ nobis: vt viueremus: ſeruire: vt regnaremus. Exulare: vt repatriare/muſ: ⁊ vſqꝫ ad ſeruiliſſima opera inclinari: vtꝯſtitueret nos ſuper oīa opera ſua. vnde ſi couertamur ad xp̄m erit qui auferet velamen decordibus: Intellectum illuminet: ⁊ affectuꝫ inflāmet. Sed qꝛ hoc fit per propoſitum ſanctevoluntatis: ideo euangeliſta in hoc euangelioquatuor ponit aduertenda.Primum principale.

XX46Irca primum: vbi proponitur nobismirabilium xp̄i intellectualis ſpeculatio: cum dicitur. Erant Maria ⁊Ioſeph: vbi ſunt quinque concluſiones.¶ Prima ꝯcl̓o eſt: ꝙ conuenienſ eſt hominiagere ꝓpter finem. Nam actiones que ab homine aguntur: ille ſolum ꝓprie dicūtur humane: que ſunt ꝓprie hominis: inquātum eſt homo. Differt aūt homo ab alijs aīalibus in hocꝙ eſt ſuoꝝ actuum dominus. vnde ille ſolumactiones vocantur humane quaꝝ eſt dominꝰ.Eſt aūt homo dominus ſuoꝝ actuū per rationem ⁊ voluntatē. vnde libeꝝ arbītriuꝫ dicitureſſe facultas rationis ⁊ voluntatis. Ille ergoactiōes ꝓprie humane dicuntur: q̄ ex voluntate deliberatiua ꝓcedunt. Si que aūt alie actiones homini ꝯueniant poſſunt ꝗdem dici hoīsſed non ꝓprie humane: cum nō ſint hominisinquantum eſt homo: Manifeſtum eſt autemꝙ oēs actiones que ꝓcedunt ab aliqua potētiacauſantur ab ea ẜm rationē ſui obiecti. Obiectum aūt volūtatis eſt finis ⁊ bonū. vnde opꝫꝙ oēs actiones humane ſint ꝓpter fineꝫ. Exquo ſequitur documentum: ꝙ actus dicunturhumani inquantuꝫ ꝓcedūt a voluntate deliberatiua. Obiectum autem voluntatis eſt bonū⁊ finis. Et ideo ſequitur ꝙ primuꝫ humanoꝝactuum: inquantum ſunt humani ē finis ⁊ terminus eorundē. Nam illud ad quod terminatur actus humanus .i. quod voluntas intēdūtanqͣꝫ finem: ſicut ⁊ in agentibus naturalibusforma generati eſt conformis forme generantis: ⁊ hoc intelligitur cuꝫ dicitur. Maria: quedicitur ratio diſcreta. Interpretatur eniꝫ ſtellamariſ. Et ꝗd mare: niſi cor hominis; De quoIhere. 17. Prauum eſt cor hominis: ⁊ inſcrutabile: quis cognoſcet illud?; Quid enimfluctus maris? Sunt autem diuerſi ⁊ mutabiles animi motus ⁊ appetituſ. Scopuli: in hocmari ſunt conſenſus ad peccata: quibus anima illi dicitur cum peccato. Peccato conſentitur: ad quos ſcopulos declinandos lucet hecſtella maris: id eſt radius rationis.¶ Secūda ꝯcl̓o eſt: ꝙ licet mens: ratio: intellectus ⁊ intelligētia ſint idem realiter: differūttamen ratione. Nam mens eſt rōnale ⁊ ītellectuale lumen: quo rationamur: intelligimus ⁊ſapimus. Que ita facta eſt ad imaginem dei:vt nulla interpoſita natura ab ipſa veritate formetur. Mens enim ex eo dicta eſt: quia eminet in anima preſtantior vis inter vires.