XVI

mo. ¶ Secundo: quia experiri voluit miſeriam noſtram. Sapien. ſeptimo. Suꝫ quidā⁊ ego homo ſimilis hominibus mortalis.¶ Tertio: quia in ſuo ſanguine lauit culpamnoſtram. Apocalipſis. Lauit nos a peccatisnoſtris in ſanguine ſuo. ¶ Quarto: quia portauit penam nobis debitam. Yſaie. 53. Diſciplina pacis noſtre ſuper eum. ¶ Quinto: qꝛdocuit ignorantiam noſtram. Matth. 5ͨ Beati pauperes ⁊c. ¶ Sexto: quia attulit nobisgratiam ſuam diuinam. Iohannis primo:De plenitudine eius accepimus omnes gratiam ¶ Septimo: quia preparauit nobis gloriam eternam. Iohannis decimoquarto. Uado parare vobis locum: ⁊ hec eſt quod dicit.Apparuit benignitas ⁊c̄. Quaſi dicat. Apparuit mundo per carnem: nobis ꝑ fideꝫ. Benignitas: id eſt larga d̓i miſericordia. Et humanitas: ideſt magna eius clementia. Philipp.ſecundo. Et habitu inuentus vt homo: Saluatoris noſtri dei: id eſt qui ſalutem noſtramoperatus eſt in medio terre: id eſt in corporevirginis glorioſe per incarnationem.¶ Quarta concluſio eſt. ꝙ nullus poteſt ſibimereri primam gratiam ex condigno: quia repugnat dono gratie. Unde Roma. decimo.Si ex operibus iam non ex gratia. Item radix merendi eſt gratia ⁊ merces eſt cuiuſlibetboni terminus. Qui ergo non habet principium cuiuſlibet boni: non poteſt mereri. Et iodicit gloſa ſuper illud Roma. ſexto. Gratiadei vita eterna. Poſſet inquit recte dicere ſtipendium iuſtitie vita eterna: ſed maluit diceregratia dei vita eterna: vt intelligeremus ad vitam eternam pro ſua miſeratione nos producere: non meritis noſtris: ſcilicet de condignoEt ideo ex parte noſtra munus eſt. Ipſe eniꝫdeus ſua miſeratione perficiet: ſꝫ illud primePe. quinto. Deus autem omnis gratie: quinos vocauit in eternam gloriam ſuam in chriſto Ieſu modicum paſſos perficiet. Et hoc eſtquod dicit. Non ex operibus iuſtitie que fecimus nos. Prius ſcilicet: quia nulla bona feceramus. Immo potius cum inimici eſſemusreconciliati ſumus. Roma. quinto. Sed ẜmſuam: ideſt ſibi propriam miſericordiam. Eiꝰenim eſt propriuꝫ miſereri ſicut dicit Grego.¶ Quinta concluſio eſt: ꝙ chriſtus per gratiam incarnationis contulit nobis remiſſionēculpe. Donatione gratie ⁊ aperitiōe ianue re-

38gni celeſtis. Et hoc oībus qͣꝫtum ad ſufficientiaꝫ: ſed tantū p̄deſtinatis: quantum ad efficaciam. Unde Leo papa in quodam ſermōe dicit. Sicut enim chriſtus nullum ſine reatu reperit: ſic liberandis omnibus venit. Et hoc ēverum quantum ad paſſionem exhibitā. vnde Damaſ. dicit: ꝙ ea q̄ hominis ſunt: ſuperhominem agebat. Unde ⁊ actio chriſti meritoria: quanuis eſſet actio humana: potens tamen agebat in virtute diuina. Et ideo erat potens ſufficienter ſuper totam naturam. Et qꝛomnes homines ſunt vnus homo in naturacōmuni. Inde eſt ꝙ Chriſti actio: quo ad naturam ſe extendebat: ⁊ ad ſingulos ſe extendere poterat. Et hoc eſt quod dicit. Per lauacrum regenerationis: id eſt per lotionem lachrymarum in contritione. Per quam ſpiritualiter regeneramur. Iohannis tertio: Niſiquis renatus fuerit ex aqua ⁊ ſpiritu ſancto:⁊ renouationis: que fit per gratiam ſpiritusſancti nos renouantem vetuſtate cōtracta perculpam. Que renouatio fit effectiue per eumlicet formaliter a gratia.¶ Sexta concluſio eſt ꝙ quando chriſtus invtero matris affectauit mori: vel etiam orauitpatrem ſuum pro peccatoribus ſicut pie poſſetcredi: ꝙ ille actus ſuppoſita vnione illius nead verbum fuiſſet ſufficiens pro redemptionehominis: ſi deus ſic ordīaſſꝫ: ſicut dicit Bernardus: ꝙ minima gutta ſanguinis fuiſſꝫ ſufficiens ad redimēduꝫ hoīeꝫ. Sꝫ ex quo deusſic ordinauit: voluit Chriſtum ſuum pati ẜmſcripturas. Ideo omnia bona opera ipſiusproſunt nobis ad redemptionem ⁊ meritum.Unde Auguſtinus dicit. Qd̓ alius modusnoſtre liberationis fuit deo poſſibilis: ſed noſtre miſerie conuenientior nullus fuit. Et hoceſt quod dicit. Quem infudit in nos abunde:ſcilicet ad permanendum. Dicit abunde: tumpropter magnitudinem acceptationis in merente: ratione diuine vnionis ad diuinuꝫ ſuꝑpoſitum. Tum propter multitudinē operationum ⁊ paſſionum que ſuſtinuit. Tum etiampropter redundantem remiſſionem omniumpeccatorum: ⁊ propter copiam virtutum. Iohelis ſecundo. Effundam de ſpiritu meo ſuper omnem carnem: Per Ieſum Chriſtumſaluatorē noſtꝝ. q. d. vt nr̄aꝫ ſaluteꝫ ꝯſeqͣmurPer ieſum id eſt ſaluationem: per chriſtuꝫ ideſt virtutem criſmatis gratie ſpiritus ſancti.