De viſitatione. b. Marie virginis
cū ſerpente colloquia habuit. Iō lapſa in peccatū mādatū fregit. vt hr̄ Gen̄. iij. Iō fac ẜm exemplū Marie⁊ doctrinā Amb̓. in omel. qͥ ait. Diſcite virgines nō cucūcurſare alienas edes. nec ꝯmorari in plateis: nō ī publico cōmiſcere ſermōes. Maria in domo ſęrata: feſtīain publico. manſit apud cognatā ſuam. hec ille. Sꝫ ꝓchodolor hoc exemplū virginis verecūdiſſime multuꝫſpernitur a virginibus ⁊ mulieribus impudicis: q̄ dimittunt hoīm edes: ⁊ currunt ad theatra. ad ſpectacula conuerſantium. ⁊ hoc faciūt frequētius in diebus feſtinis. qd̓ tamē in iure prohibet̉ de conſe. diſ. j. in. c. quidie. Qui die ſolēni p̄termiſſo eccl̓ie conuentu ad ſpectacula vadit excōicetur. Nec tamen tales mulieres inuerecunde ceſſant a ſermonibꝰ in plateis. Sed cachinnationes cum viris faciunt. vt in quarta domo aliq̄ auduntur. Seneca in epl̓a ad Lucilluꝫ. Riſus tuus ſit ſinecachinnatione. Sed ſic non fecit feliciſſima v̓go Maria. que dimiſſa inhoneſta loca: intrauit ī ciuitatē iuda.hoc ē in hierl̓m. que interp̄tatur viſio pacis. ad domūZacharie pr̄is Ioh̓is bap. Intrauit ad deſignandumꝙ loca ſuſpecta non amaret. nec etiā vox eius nūqͣꝫ audita eſt in plateis. qꝛ ẜm Amb̓. in li. de virgini. Nihilprocax in verbis. in actu inuerecundū non geſtꝰ nō inceſſus nō vox vt ip̄a corꝑis ſpecies ymago fieret mentis figura probitatis. hec ille. Uox aūt virginis q̄ eraconſueta ad ſalutādū: Elizabeth ſalutauit. vt dicit euāgeliſta. Iō di. Bern̄. in ſermōe de nati. Ioh̓. Felix Elizabeth. ad quā mr̄ ꝓperat ſaluatoris quā ſalutatōis obſequijs celoruꝫ īperatrix honorat. Hec ille. Salutauitem̄ Maria prior ſicut humilis virgo. ⁊ ſicut minor maiorem. ꝙ tunc moris erat. qꝛ ẜm Amb̓. Decēs eſt vt qͣnto caſtior ſit virgo: tanto ſit humilior. Noueritqꝫ deferre ſenioribus honorē: ſicut in gratia humilitatꝭ: in quaeſt profeſſio caſtitatis erat ſublimior. Et ſubdit. Diſciteem̄ virgines humilitatē Marie. Uenit propinqua adꝓximā: iunior ad ſeniorē. nec ſolū venit: ſꝫ prior ſalutauit. Sed quare venit: patet aliqualit̓ ex iā dictis. vt Elizabeth in partu miniſtraret. ⁊ grauedine pregnanti iuuencula deſeruiret. Sic debent facere iuuenes mulieres. vt humilitateꝫ antiquis cognatis in puerperio ſeruiant. ⁊ eas viſitent. ẜm ꝙ docet Amb̓. in omel. hodi.Diſcite inquit vos mulieres ſancte quā pregnatis exhibere debeatis cognatis reuerentiā. Maria que an̄ ſoin intimis penetralibꝰ cōuerſabatur nō a publico viginitatis pudore non a ſtudio aſperitatis montiū: nonab officio prolixitas itineris retardauit. Hec ille. O qͣꝫbeatum puerperiū Elizabeth. ⁊ beata natiuitas Ioh̓qͥ dei gratia interp̄tatur: ad qd̓ Maria humilis venit.¶ Sed nunc ad puerperia diuitū mulierū nō niſi veniūtſuꝑbe mulieres. ad pauperē aūt venire dedignāt̉. Uefractant ⁊ exponunt: que etiam turpia ſunt ats inebriantur ⁊ rixantur. Idcirco credendū ⁊ timendū ē ꝙ Iohānes dei gratia naſcat̉ ꝙ dn̄s dicit Math̓. xviij. Ubiduo vel tres fuerint cōgregati in noīe meo. ego ſum inmedio eoꝝ. Sicut hoc hͦ claruit. ī Maria ⁊ Elizabetꝭlegitur ꝙ repleta ē ſpūſancto Luc̄. j. Sed in cuius nomine iſte mulieres ſuꝑbe congregant̉? neſcio. operibꝰtamen oſtendūt. ꝙ non in nomine dn̄i. qꝛ vbi debereteē gratia dei. Ibi portantur cantri ampli ⁊ reſonant cātilene theatrales ⁊ ſcurriles. Et ſi ibi eſſet gratia dei ipſam prorſus effugarēt. Et hoc quo ad primū. ¶ Ꝙͣtūad ſcd̓m breuiter ē notandū. Naturalit̓ ſcimus ꝙ aqͥla vel alia auis habet pullos ſuos in nido nōdū euolatos. ſi illa volat ab eis: ⁊ diu ab eſt. pulli interiꝫ fame angariāt̉. Si poſtea mr̄ venit. pulli in aduētu ipſius plaudūt ⁊ exultāt ⁊ ſigna leticie ẜm modulum ſuū expͥmūt⁊ oſtēdūt. Tū qꝛ venit illos ad cibādū. Tū qꝛ venit adexcubādū ¶ Moralit̓ ꝑ aqͥlā xp̄s dei filiꝰ ītelligit̉ ab al
to celorum deſcendēs in vterū virginalē. Hic habuipullos diu derelictos. quoruꝫ aliqui adhuc fuerunt innido vide licet lymbo ſancti patres. Sed vnꝰ .ſ. Ioh̓espullus pͥncipalis fuit in nido vteri maternalis ⁊ noneuolauit ꝑ natiuitatem. Iō quando xp̄s venit ad ip̄mcibandū: gratia ſpūſſancti ſigna leticie oſtendit. vt in īſentia ipſius motu corporis ⁊ plauſu manuū exultauitEt bene potuiſſet dicere verba que dixit virgo MariaExultauit ſpiritus meꝰ in deo ſalutari meo Luc̄. j. i.hoc cognouit mater Elizabeth. Iō dicit euāgeliſta. ꝑfactū eſt vt audiuit ſalutatiōem Marie Elizabeth. ex Fultauit infans in vtero eius. Ubi dicit glo. qꝛ ſenſit aduentum domini ⁊ redemptoris ſui. in cuius preſentiaexultatio ⁊ iocunditas ſumma. Iō tunc Ioh̓es triſtari non potuit. Ideo dicit Bern̄. in ſermone de natiuiipſius. Puer Ioh̓es multo matre felicior. qui ſalutantis maieſtatem agnoſcens infra tenebras in velamineviſcerū gaudio gaudet. quia vim beate ſalutationis attenderat. hec ille. Et in hoc miraculo oſtēditur xp̄m ꝑexultationē Ioh̓is adueniſſe qui primo ſumpſit gratiam adueniētis ẜm ꝙ dicit Amb̓. in omel. Uide diſtinctiōem ſinguloꝝ ⁊ verboꝝ ꝓprietates. vocē pͥor Elizabeth. ſꝫ Ioh̓es prior gratiam ſenſit. Illa nature ordinēaudiuit. Iſte rōne myſterij exultauit. Illa Marie. Iſtedn̄i ſenſit aduentuꝫ. Tūc impleta eſt p̄dicatio angeli qͥdixit. Et ſpūſctō replebitur adhuc in vtero matris ſueSed antea non fuit repletus ſpūſancto ẜm Origen̄. niſi aſſiſtēt illa q̄ xp̄m gerebat. O ſi Ioh̓es tātū exultauitqui xp̄m oculis carnalibꝰ adhuc exiſtens in vtero nōdum vidit. Quid tūc illi exultabunt qui deum facie adfaciē in manifeſta reuelatione videbunt. Iō dicit pſal.xlviij. Exultabunt ſancti in gloria. ¶ Ꝙͣtum ad terciūeſt notandū Refert Solinus de mirab̓. mūdi. Ꝙ elephantes luna creſcente petunt amnes ⁊ ſpargi liquoreſolis ortū ſalutant. motibꝰ quibꝰ poſſunt quo facto adſaltus ⁊ habitacula reuertuntur. Myſtice per elephantes que ſunt animalia magna ⁊ benigna. ſunt Maria⁊ Elizabeth recte deſignate. qꝛ miſcd̓ie magnitudo etbenignitas Marie. non pōt menſurari. ẜm ꝙ dicit. b.Bern̄. in quodā ſermone. Quis miſcd̓ie tue o btā virgo longitudinē: latitudinē. ꝓfunditatē atqꝫ ſublimitatem queat inueſtigare? Nā longitudo eius vſqꝫ ad nouiſſimū diē inuocantibꝰ eaꝫ ſubueniet. Latitudo eiusreplet orbem terrarū. Sublimitas eius ſuꝑne ciuitatisinuenit reſtaurationē. Et profundū eius nunc ſedentbus in tenebris ⁊ vmbra mortis obtinuit redemptōꝫ.hec ille. Elizabeth etiā dicit̉ magna propter magnū ꝓphetā: quē geſtabat. qͥ ⁊ maior fuit ꝙ ꝓph̓a Math̓. xj.Idcirco more elephantū conuenerūt in domo Zacharie. qn̄ nequitia huius mundi q̄ per lunā deſignat̉ creuit ⁊ abundauit. Et charitas multoꝝ refriguit. vt dictur Math̓. xiij. Sed qꝛ ambe ꝑfuſe erant gratiaꝝ liqͦreideo ortum noui ſolis iuſticie deuote ſalutanerunt. Sicut patet manifeſte de Maria q̄ dixit. Magnificat aīamea dominū ⁊cͣ. Similit̓ Elizabeth repleta eſt ſpūſancto. ⁊ clamauit voce magna hoc eſt deuota ⁊ magis ciamoroſa. ⁊ xp̄m nouū ſoleꝫ ſalutauit. Sed quia erat plena ſpirituſancto cognouit. ẜm ꝙ ait Hiero. in li. de p̄rogatiuis btē virginis. Ꝙ magis remunerat deus cūtum qui matri ſue impenditur. qͣꝫ ſibipſi. Ideo primelaudat ⁊ ſalutat eā dicens. Benedicta tu inter mulieres. hoc eſt ſuper omnes. quia nomen tuum laudabuſin ſecula. Iuxta illud Prouer. vl. Surrexerūt filie eiꝰ⁊ beatiſſimam predicauerunt vir eius ⁊ laudauit eamEt tunc ſubiungit ſalutationem xp̄i. Benedictus fructus ventris tui. Et capitur hic ẜm theologos. ⁊ ꝓ qꝛvel etiā ꝓ vere. q. d. Uere xp̄s nouus ſol quia iā eſt frictus vētris tui. eſt benedictus. Sed diceret qͥs. ¶ Unſciuit Elizabeth. ꝙ virgo eſſet pregnans: ⁊ haberet fructum in vtero ſuo? per ſenſum non potuit cognoſcereꝫ