Sermo.LX.

loco martyrium ꝑtulerunt in vrbe romana que principatum ⁊ caput tenet nationuꝫ. Qua auctoritate claretꝙ ſint magni quo ad martyrium ⁊ ad locum. Ideo cidr̄. Fecit deus duo luminaria. eſt ſciendum ꝙ ꝑ ſolemlunam hi duo diſcipuli recte deſignantur multiplici decauſa. Primo rōne eclipſis. qꝛ videmus naturaliter ꝙſol interdum patit̉ eclipſim. ⁊ hoc fit in ꝯiunctione nouilunij cum corpus lunare interponit̉ int̓ ſolem ⁊ aſpectum nr̄m. ⁊ ſic videt̉ obumbrari. Idem videmꝰ in luna qꝛ luna recipit lumen a ſole. ⁊ quantum a ſole non illuminat̉ tantum eclipſim patit̉. Sicut qn̄ terra int̓ponit̉ inter ſolem ⁊ lunam. Tantum em̄ luna obumbrat̉.quantum ſolis lumen occultat̉. vt aiunt omnes naturales. Sic iſta glorioſa lumina eclipſim paſſa ſunt. Petrus qn̄ xp̄m negauit tunc peccauit mortaliter ⁊ obumbratꝰ fuit. ⁊ hoc p̄dixit Iohel ꝓpheta. c. ij. Sol ꝯuertat̉in tenebras anteꝙͣ venit dies domini .ſ. paſſionis. qꝛ an̄paſſionē xp̄m negauit vt hr̄ Math̓ .xxvj. ⁊ hr̄ tranſumptiue. xlv. di. licet plerunqꝫ. Paulus etiam tūc eclipſimpatiebat̉ qn̄ fideles ꝑſequebat̉. ⁊ eccl̓iam dei cum accepit lr̄as a pͥncipe ſacerdotum in damaſcum. vt ſi inueniret viros dei vinctos perduceret in hirl̓m. Sicut hr̄Act. x. Et hoc ipſe teſtat̉ ad Gal̓. j. Audiſtis inquit aliquando conuerſationem meam in iudaiſmo. quomēſupra modum ꝑſequebar eccleſiam dei. ⁊ expugnabaꝫillam. Sed qꝛ naturalit̓ eclipſis ſolis ⁊ lune nō diu durat. ſꝫ aliquando ad horam vel dimidiam vel plus autminꝰ. Sic ⁊ ipſi non diu in tenebris ꝑmanſerunt. Naꝫpetrus lumen cognitionis ꝑ aſpectum pij mgr̄i ſtatimrecepit ⁊ amare pctm̄ defleuit. qꝛ exiēs foris fleuit amare Math̓ .xxvj. Sic ⁊ paulus ſtatim vt cognouit vt etraret errorem correxit. qꝛ dr̄ ad Gal̓. j. Cum placuit erome ſegregauit ex vtero matris mee ⁊ vocauit ꝑ grāꝫ ſuam vt reuelarem filium ſuum vt euangelizarem illumin gentibꝰ ꝯtinuo non acqͥeui carni ⁊ ſanguini .ſ. iudeislegem carnalit̓ intelligentibꝰ. q. d. Sed euāgelizo ⁊ correxi errorem. qꝛ dicit Amb̓. ſuꝑ. j. Thi. j. Ꝙ poſt pctm̄paulus tantā ſpem didicerat in eo qd̓ ante negabat vtplus gauderet patiendo ꝙͣ prius exultauerat in ꝑſeq̄ndo. qꝛ malicia hoc agebat. ſꝫ errorem cui facile pōt cumreſipiſcit ignoſcit. hec ille. Ita nos diſcere debemus abiſtis glorioſis apl̓is vt ſi fuerimꝰ obtenebrati peccatisꝙ non in tenebris maneamꝰ. ſꝫ peccata corrigamꝰ ſicutipſi. quia Clemens tercius papa. Et ponit̉ extra de eoq̄ duxit in matrimonium quam polluit ꝑ adulteriumca. Cum hr̄et. ꝙ peccata nō diminuunt̉ diuturnitatetemꝑis ſꝫ augent̉. Quia ẜm Greg. in moralibꝰ. Peccatum qd̓ non ꝑ pnīam diluit̉ mox pondere ſuo in aliudtrahit. ſꝫ hoc non perpendunt miſerrimi pctōres qͥ heunon ꝑ annum vnū. ſꝫ ꝑ multa annoꝝ curricula in peccatis ꝑſeuerant. ſꝫ attendāt dictum Yſidori in li. ſnīaꝝNequiſſimum eſt peccare. ſꝫ peius eſt conſuetudinempeccandi facere ad illud facile tendit̉. ab illo autem cuꝫlabore ſurgit̉. Nec etiaꝫ aliud ꝯſiderāt. exͣ de ſymonia. c.Cum in eccl̓ie corꝑe. Tanto grauiora ſunt peccata qͣntodiutiꝰ infelicem animam detinent alligatam. Scd̓oQ petrus ⁊ paulus comparant̉ his planetis ꝓpter ptāteꝫoꝑationis. qꝛ videmꝰ naturaliter de ſole ꝙ hꝫ optimaꝫptātem ſuꝑ his que ſunt in celo. ſuꝑ terram ⁊ infra terram. In celo quidem. qꝛ omnes ſtellas illuminat. ⁊ illud lumen capiunt a ſole. quemadmodum Ariſt. dicitin li. de elementis. Sol inquit habet lumē ꝓprium. ſtelle ⁊ luna habent lumen acquiſitum. Suꝑ terram autēquia ſuꝑficiem terre floribꝰ ⁊ herbis veſtit ⁊ nihil creſcitvbi ſol non ꝑtingit. Ideo dicit Ariſto. ij. Phi. Homgenerat hominem ⁊ ſol. Infra terram autem quia lapides p̄cioſi virtute ſolis infra terram generant̉. ⁊ niſi v.tus ſolis cooperaret̉ nequaꝙͣ in virtutem lapidis precioſi verterent̉. Ita etiam poteſt dici de luna. quia virtute ſua in ſuperioribus bonis eſt generatiua. quia de

terra aufert ſterilitatem. ⁊ ſic ſuper terram habet operatiuam poteſtatem. Sic iſti duo apoſtoli habent operatiuaꝫ poteſtatem. ſupra celum. ſuper terram ⁊ infra terram. Supra celum quidem. quia dicitur de ipſis Apocal̓. xj. Hi ſunt due oliue ⁊ duo candelabra lucentia ante dominum. Habent enim poteſtatem claudendi celum ⁊ aperire portas eius. quia lingue eorum claues celi facte ſunt. Nam dominus ſpecialiter contulit petroclaues celi cum dixit Mat. xvj. Et tibi dabo claues regni celorum. Ideo dicit beatus Auguſtinꝰ. ẜmone. x.de eis. O omnipotentia ⁊ ineffabilis gratia ſaluatoris.quis perſecutorem Saulum martyrem credidit eſſe vēturum. quis plebium piſcatorum apoſtolorum venturum crederet principem ⁊ regibꝰ obſiſtere reges ſanctificare. Regibus omnibꝰ imperare. mūdum frenare. celum hominibus aperire. celum claudere. Et cum placeret immortale regnum conuerſis donare negare ꝑuerſis. merita mundi cognoſcere. culpas ⁊ crimina hominibus relaxare. O ineffabilis ⁊ immenſa poteſtas hominem in terra poſitum tenere celū. Ecce nunc ad nutum Petri diuini regis clauſtra pateſcunt. Accepit aChriſto claues regni celorum vt ſolutis vinculis delictorum. aperiret credentibus celum. O ꝙͣuicina. o ꝙͣprofunda remedia cum iuxta ſe habet mundus dei regna ſi currat ad Petrum. hec ille. Ideo dictum eſt Petro. Quodcunqꝫ ſolueris ſuper terram erit ſolutum etin celo ⁊cͣ. Mat. xvj. Similiter infra terram hoc eſt ſuper infernum ⁊ demones. Iuxta illud Math̓. xvj. Etporte inferi non preualebunt aduerſus eam. Patet etiam ex illo. ꝙ infernus Petro obediuit quando defunctum peccatorem reſtituit quem Petrus reſuſcitauit.vt dicitur in legenda. Ꝙ habuit poteſtatem ſuper demones. claret de illis qui Symonem magumper aeraducebant quibus potenter imperauit vt ipſum caderepermitterent. quo imperio obtemperantes cadere velociter permiſerunt. De Paulo patet ꝙ demonem dehomine deſperato effugauit. Sicut patet in exemploin ẜmone precedente. Ideo dicit Auguſtinus in ẜmone vbi ſupra. Paulus factus eſt gentium magiſter. forma martyrum. formido demonum. indultor criminūfonſqꝫ virtutum. Ideo nos ſi volumus a dyabolo eſſeſecuri qui quaſi leo rugiens circumit querēs quem deuoret. accedamus ad Petrum. ad Paulum. quia paulus depingitur cum gladio vt dyabolum fuget. Si autem volumus intrare celum Petrus habet clauem ianuam reſerandi. Ideo oportet vt eum rogemus vt nobis aperiret. Quia dicit Ambroſius in ſermone qui incipit. Propicia diuinitate puto celos aliter aperire nonpoſſe niſi claues Petri apoſtoli ſumpſerimus quas domini de largitate ſuſcepit. Sicut ipſe dixit. Tibi daboclaues regni celorum. immo rogemus beatum Petrūvt ipſe nobis tanꝙͣ bonus ianitor ianuam regni celeſtis aperiat. Hec ille. Tercio comparantur hi planetis Eratione ardoris. ⁊ frigiditatis. quia naturaliter percipimus ꝙ ſol eſt cauſa ardoris quando ad nos acceditſicut in eſtate. tunc enim magnum calorem conſueuitgenerare hic in terris. Econtra luna eſt cauſa frigoris.ſicut in nocte notamus que communiter frigidior eſtꝙͣ dies. Ita beatus Petrus fuit magis calidus ꝙͣ aliapoſtoli. quod patꝫ in omnium diuiſione. Iuxta illudMathei. xix. quando dixit. Ecce nos reliquimus omnia ⁊ ſecuti ſumus te. quid ergo ⁊cͣ. De quo habes plura in ſermone primo. Et cauſa huius feruentis amoris fuit quia Chriſtum cognouit. verum deum ⁊ hominem quando dixit. Tu es Chriſtus filius dei viuiMathei. xvj. Ꝙ autem nos nō tantum diligimus ſignum eſt ꝙ ipſum nō cognouimus. Ideo dicit Criſoſtomus. Uis ſcire quare non ardēter diligis deum. qꝛipſum non cognoſcis. quanto enim in cognitione eiusbonitatis ꝓfeceris tanto in eius amore exardeſcis. hec