Sermo.XXVII.

¶ De pͥmo eſt notandū. Bern̄. in ſermone huius feſtiuitatis dicit ſic. Cum creator oīm fratres chariſſimi formā ſerui accipiens venit in hunc mundū voluit ſe tribus oſtendere ſignis. Hodie em̄ magi xp̄m adorant.Ioh̓es baptizat. xp̄s aquā in vinū mutat. Primo eniꝫoſtendit ſe in apparitione cū eſſet. xiij. dieꝝ magi ad eiſtella duce venerūt. Et dr̄ eph̓ia ab ep̄i qd̓ eſt ſuꝑ. ⁊ phanos apparitio. qꝛ deſurſum ſtella apparuit. Secundooſtendit ſe in baptiſmo cū erat. xxx. annoꝝ ⁊ vnius dieiEt dr̄ theophania a theos qd̓ eſt deus ⁊ phanos apparito. qꝛ tunc trinitas apparuit. pater in voce. filiꝰ in carne. ⁊ ſpūſſanctꝰ in ſpecie colūbe Math̓. iij. vbi legitur.Poſtꝙͣ baptizatus eſt ieſus deſcendit de aqua ⁊ celi apti ſunt. ⁊ vidit ſpm̄ſanctuꝫ deſcendentē ſicut colūbam.⁊ vox patris dicens. Hic eſt filius meus dilectus ⁊cͣ.Tercio in mutatione aque in vinum. quod eodem diereuoluto anno vno cū eſſet. xxxj. annoꝝ ⁊. xiiij. dierumaquā in vinū mutauit. Et hoc dr̄ betphania a beth qd̓eſt domus. qꝛ miraculo facto in domo verus deus apparuit. De his tribus miraculis ſic canit eccleſia. Tribꝰmiraculis ornatū diem feſtum colimus hodie ſtella magos ꝑduxit ad p̄ſepium. hodie vinū ex aqua factuꝫ eſtad nuptias. hodie xp̄s a Ioh̓e baptizari voluit vt ſaluaret nos. Sed prima apparitio hodie pͥucipaliter celebratur. de qua dicit euange. Cū natus eſſet Ieſus. ſcꝫ tꝑaliter de virgine Maria ẜm humanitatē. qꝛ a deo patreeternaliter genitus ẜm diuinitatē. Natus eſt inquit inbethleē iude. vt impleret̉ illd̓ Michee. v. Et tu bethleēEterra iuda ⁊cͣ. In diebꝰ herodis regꝭ iudeoꝝ. ſcꝫ aſcolonite. Tres em̄ erant herodes in iudea. vt dicit Nico. d̓ly. ſuꝑ Math̓. Primus fuit inſtitutus rex a romanis.cuius pater fuit ydumeus. ⁊ iſte vocatus fuit herodesaſcolonita. cuius tꝑe natus eſt xp̄s. ſicut dicit euangeliū. ꝓpter quē occidit innocentes. Secūdus fuit herodes antipas filius herodis aſcolonite. ⁊ iſte nunqͣꝫ fuitrex: ſꝫ thetrarcha galilee Luc̄. iij. ⁊ iſte decollauit Ioh̓eꝫbaptiſtam. tandem accuſatus apud imperatoreꝫ miſſus fuit in exilium. Tercius fuit herodes agrippa filius ariſtoboli filij herodis aſcolonite. ⁊ de iſto dr̄ in feſto kathedre Petri. v̓ſus. Aſcolonita necat pueros. artipas ioh̓em. Agrippa iacobū. claudens in carcere petrū. Et ecce magi. hoc eſt ſapientes quaſi ſapīa magniqꝛ olim ſapientes ppl̓m ⁊ rempublicā rexerūt ⁊cͣ. Ubiait Sen̄. in epl̓a. xliiij. Seculum dicebat̉ tunc aureū. dehoc dicit Hugo de ſan. victore. O felicia antiquoꝝ tꝑacū imꝑatores mundū regentes ſe ſtudio ph̓ie dederūt.Tunc em̄ cuiuſlibet regni gl̓ia creuit per īmenſum ꝙͣdiu in ipſis ſtudia artiū liberaliū viguerūt. ⁊ tales fuerunt iſti tres reges Caſpar Balthaſar Melchior. ph̓ieamatores. hi venerūt ab oriente in hierl̓m. Quid auteꝫmouit eos ad veniendū: vide ſupͣẜmōe p̄cedente mēbro pͥmo. quia ſtella quā viderant. Sed quidaꝫ doctonoīe Germanus dicit quēlibet ipſoꝝ ſpeciale ſignū habuiſſe. Refert em̄ ꝙ vnius regis vxor peperit filiuꝫ eadem nocte. ⁊ hora q̄ xp̄s naſcebat̉. qͥ puer ſtatim vt fuitnatus erectus ſtetit ⁊ dixit. Iſta nocte in iudea natuseſt nob̓ ſaluator noſter. ⁊ iſte fuit Balthaſar. Alius rexMelchior habuit pomeriū pulcrū in quo creuit balſamus. arbores aūt balſami hn̄t quaſdaꝫ domūculas acmodū malagranatoꝝ. in qͥbꝰ eſt balſamus. Una igit̉nocte domucula creuit vlta morē ſolitū. quā rex ſpecialiter cuſtodiebat. Nocte igitur qua natus eſt xp̄s aperta eſt ⁊ viſa eſt in ea colūba que volās dixit. Iſta noctenatus ſaluator generis hūani. Caſpar tercius rex hūitſtrutionē qͥ habuit duo oua q̄ longo temꝑe cuſtodiuitmagna diligentia. Nocte igitur qua xp̄s natus eſt. aꝑta ſunt. ⁊ in vno repertus eſt leo. ⁊ in alio ouis. Et audita fuit vox ꝙ hac nocte puer natus eſſet. qͥ eſſet deus ethomo. Per leonē deitatē. ⁊ ꝑ onē hūanitateꝫ intellexit.His ſignis viſis ſe ad viam ꝑanerūt. Uenerūt inquā

de triplici india. Melchior de india in qua eſt regnumarabie ⁊ nubie. Balthaſar de india in qua eſt regnumſaba ⁊ golodie. Caſpar quoqꝫ in qua eſt regnū tharſis⁊ inſula griſaula. portantes ſecū munerā. ẜm ꝙ p̄dixitdauid psͣ. xxj. Reges tharſis ⁊ inſule munera offerentQualiter aut adinuicē apud hierl̓m venerūt? videsͣ.ẜmone p̄cedente. Intrantes igit̉ cū pͥncipalioribꝰ militibus hierl̓m ciuitatē. ⁊ ꝓ maiori ꝑte extra remanſerūt. EQuare aūt hierl̓m venerūt? cū ibi dn̄s nō ſit natus. qͣtuor aſſignat Remigiꝰ rōnes. Prīa qꝛ magi tp̄s natiuitatis xp̄i cognonerūt. ſꝫ locū ignorauerūt. Et qꝛ hierl̓merat ciuitas regia. ideo ſuſpicati ſunt ꝙ tāegregius puer. nō niſi in egregia ciuitate naſci deberet. Secūda vtcitius locum natiuitatis diſcere potuiſſent. Cū ibi ſapientes legis ⁊ ſcribe reſiderent. Tercia vt iudei inexcuſabiles manerēt. potuiſſent em̄ dixiſſe nos qͥdem locumnatiuitatis cognouimꝰ. ſꝫ tp̄s ignoramus. iō nō credimus. Quarta vt ſic ſtudio magoꝝ ꝯdemnaret̉ pigritiaiudeoꝝ. Nam illi vni ꝓphete crediderūt. illi pluribꝰ credere noluerūt. Illi querūt regem alienū. iſti nō querūtꝓprium. Illi venerūt de linginquo. iſti maͣſerūt in vicino. Iſti reges ſucceſſores fuerūt balaam ad viſionē ſteſle venerūt ꝓpter illam ꝓph̓iaꝫ. Oriet̉ ſtella ex Iacob ⁊cͣ.Nūeri. xxiiij. Qd̓ aūt magi veniendo interrogauerūt.Ubi eſt inquiūt qͥ natus eſt rex iudeoꝝ? cuiꝰ expoſitionē videsͣ. in ẜmōe p̄cedente. ⁊ tm̄ de pͥmo. ¶ Ꝙͣtū acſcd̓m ponit̉ ꝑuerſoꝝ ꝑturbatio. cū dr̄. Audiens aūt reherodes ꝑturbatꝰ ē ⁊ om̄is hieroſolyma cū illo .i. maiorꝑs. Recte em̄ fecerūt ſicut apes que cū viderint regemuū turbatū turbant̉ cū illo. ⁊ nō ꝓcedunt ad examen.Sicut dicit Pli. in ſpe. na. Suꝑ hec verba dicit Fulgētius in ẜmone hodierno. Quid eſt ꝙ ſic turbaris herodes? qn̄ natū regē audis turbaris. ſuſpicationibꝰ agitaris. ſtimulis inuidie inflamaris. ⁊ ob hoc natū rege occidere conaris. Inanis eſt iſta ꝑturbatio tua. rex iſte qnatus eſt nō venit reges pugnando ſuꝑare. ſed venitſibi moriendo mirabiliter ſubiugare. Nec ideo natusvt tibi ſuccedat. Sed vt mundus ſimpliciter in eū credat. venit em̄ nō vt pugnat viuus. ſꝫ vt triūphat occiſus. Nec vt ſibi de alijs gentibꝰ exercitū querat. ſꝫ vt ꝓſaluandis gentibꝰ p̄cioſum ſanguinem fundat. Inantter inuidendo timuiſti ſucceſſorem quē credendo debuiſti hr̄e ſaluatorē. qꝛ ſi in eū crederes: cū eo regnares. Etſicut ab iſto accepiſti tꝑale regnum. ſic etiā acciꝑes ſempiternū. Tu regnū nullatenus habuiſſes niſi ab eo accepiſſes. Puer iſte qͥ nunc rex a mab̓is dr̄ iudeoꝝ. idemcreator ⁊ dn̄s eſt angeloꝝ. quapropter eius times infantiam naſcentis. magis timere deberes oīpotentiā iudicantis. Noli eū timere regni tui ſucceſſorē. ſꝫ time in fidelitatis tue iuſtiſſimū damnatorē. hec ille. Hoc ideodixit fulgentius. qꝛ timuit herodes ne iudei regem natū tanqͣꝫ ſuū acciꝑent. ⁊ ſe tanqͣꝫ alienigenā expellerentDicit em̄ Criẜ. Sicut arborum rami in excelſo poſiti. leuis etiam aura mouet. Sic ⁊ ſublimes hoīes in culmīedignitatis exn̄tes. leuis etiam fama cōturbat. Secūdotimuit ne a romanis culpari poſſet. ſi aliquis rex vocaret̉ quē Auguſtus nō ꝯſtituiſſet. Etiā om̄is hieroſolyma turbata eſt cū eo. Primo ideo qꝛ impij gaudere ne / Fqueūt de aduentu iuſti. Secūdo vt regi turbato adularent̉ ꝑ hoc ꝙ ſimiliter perturbari on̄derent. Cōtra qd̓dicit Criẜ. Ecce iudaicus ppl̓us turbatur qͥ magͣauditu iſto gaudere debuerat. qꝛ rex iudeoꝝ de eonere ſurgere dicebat̉. Tunc herodes ꝯgregans oēs pͥncipes ſacerdotū ⁊ ſcribas ppl̓i ſciſcitabat̉ ab eis .i. querebat vbi xp̄s naſceret̉. At illi dixerūt. in bethleem iudeſcꝫ debet naſci. Ex quo pꝫ ꝙ indei nō ex ignorantia ſedduritia cordis credere noluerūt. Sicut em̄ ſcriptum eſtMichee. v. Tu bethleem terra iuda nequaqͣꝫ es minima ⁊cͣ. Et hoc omiſerūt dies eius dies eternitatis.ex hoc ẜm Criẜ. ſumpſit cauſam interfectiōis ꝑuuloEE iij