Druckschrift 
2 (1487) Pars aestivalis de tempore
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

.LXXVIII.Sermo

de ſubſtantia prius vtꝫ. ij. de anima. .. de generatione. Iſto modo moralit̓ de iſtis ampulloſis ſcholaribꝰ ſcholas ꝯmendatōes laicoꝝ non nomen clericoꝝ ſibiquerūt vnde acqͥrunt ſtatum locum maioremdoſas iactācias lꝫ indigne. De ꝑfectione em̄ ſcientieplus hn̄t ꝙͣ ante vel pͥus. Aliud aūt eſt de addiſcentibꝰſoli deo. de his iactantie viciū ꝑhorreſcunt. Hi em̄ſicut creſcunt in honore ſtatus ſublimatiōe. ita etiamcreſcunt in valore ſcientie augmentatōe. Tales em̄ iactatores magnificant ſemetipſos. Hi ſunt qui magisamant vocari ꝙͣ eſſe. Appetunt faſtigium recipiuntfundamentum. de quibꝰ Math̓. xxiij. Dilatant phylateria ſua magnificant fimbrias. De iſtis etiam maignificant nomē ſuum dicit Greg. xxj. mora. c. xxv. Omnes in cogitatione terrena huic mūdo ꝯformant̉ peromne qd̓ agunt in hoc mūdo relinq̄re ſui noīs memoriam volunt conant̉. Alij belloꝝ titulis. alij edificioꝝmembris. Alij diſertis doctrinaꝝ ſecularium libris inſtanter laborant. ſibiqꝫ nomen memorie edificant hec ille. Sꝫ fatue faciunt on̄dit paulopoſt dicens. Quātūlibet tn̄ quiſqꝫ facienda gloria ſui noīs laborat memoriam ſuam qͣſi cinerem ponit. qꝛ hanc citius mortalitatis ventus rapit. hec Greg. Contra tales querunt fame gloriam celebritatem noīs arguit. Boetiꝰ de ꝯſo.li. ij. ꝓſa. vij. declarans fame vanitatem qͥnqꝫ rōnes.Primo ex terreni ſpacij paruitate. Terra em̄ non hꝫ niſi rōem vniꝰ puncti reſpectu celi. ſicut Ptolomeꝰ Alfraganus de differentijs aſtroꝝ dr̄a tercia. Sꝫ deſuꝑficie terre tm̄ quarta ꝑs eſt habitabilis nec illa tota.ꝓpter ꝑtes ꝓpinqͣs eqͥnoxiali ex vna ꝑte vbi eſt nimiuscalor. Tum ꝓpter ꝑtes ꝓpinquas poīo artico ex ꝑte boreali. Quid magnum eſt dato etiam homo totūmundum non eſt pars puncti poſſet nomē ſuum diuulgare. qꝛ dr̄ Iob. xxj. Gaudium hypocrite ad inſtarpuncti. Scd̓o ſic ꝓbat. Impoſſibile eſt nomē ſuum diuulgare totum mūdum. hoc ꝓpter difficultatem itineris defectum ꝯmunicatiōis ꝯuictus. qꝛ non omnes homines ſibi idem corꝑalia ꝯmunicant. Tercio dato poſſent ad gloriam incedere vbiqꝫ. qꝛ qd̓ vna gēsapprobat alia deridet damnat. Quarto qꝛ hominesmoriunt̉ memoria hominis ꝑibit. vnde quis hꝫ memoriam fidelis Fabricij vel Cathonis. Iacent noīa eorum in paucis lr̄is nec tn̄ nos legimus lrās lrās habemus noticiam ꝑſonaꝝ. Quinto ſic. ille intendit ſicviuere in nomine ſuo in memoriaꝫ hominum facit ſibiduas mortes. vnam corꝑis aliam ſui noīs. qꝛ neceſſario a memorijs hominum cadat. Ad illud ponit idemBoetius duas rōnes li. ij. ꝓſa. vj. Prima illud qd̓ falſa opinione ꝯfert̉ non dꝫ eſſe de iure magni ponderisapud hominem. Sꝫ plures nomen falſi vulgi opinionis obtinuerunt. Secūdo id qd̓ falſo iudicio det̉ſeuerat diu. non dꝫ eſſe magni ponderis apud animuꝫvirtuoſi ſꝫ fauor popularis nunꝙͣ ꝓuenit ẜm veꝝ iudicium. vel ſi ꝓueniat ẜm veꝝ iudicium non diu durat.qꝛ ppl̓us nunꝙͣ ꝑſeuerabit diu in vno. ſꝫ qd̓ iſti placetalteri diſplicet. igit̉ fauor ppl̓i non dꝫ hominem multūmouere. Patet vanitas eoꝝ nomē ſuum pompoſemagnificant ad oſtētationem. De talibꝰ legit̉ Gen̄. xj.de filijs Noe poſt diluuium dixerunt. Celebremusnomen nr̄m atꝫ diuidamur in vniuerſas terras. ceperunt edificare turrim cuiꝰ cacumen attingeret celum.quid accidit. certe volebant ſibi facere nomen honoris fecerunt ſibi nomen ꝯfuſionis. Et idcirco vocatū eſtnomen eius babel .i. ꝯfuſio. De talibꝰ etiaꝫ hr̄ exemplūj. Machab̓. xxj. Ioſeph Zacharias pͥncipes iudeorum dixerūt. Faciamus ipſi nobis nomen. eamuspugnare ꝯͣ gentes. Et ſequit̉. Ceciderunt in die illa adduo milia viroꝝ. de illis orat psͣ. Diſꝑdat dominusvniuerſa ja doloſa. linguam magniloquam. Quitr̄aꝫ mag Icabimꝰ labia nr̄a ⁊c̄.

iterum non apponat magnificare ſe homo ſuꝑ terraꝫ.Secundo magnificant ſe ſimulatores doloſi. cuiuſmo. Rdi ſunt adulatores. Iſti directe magnificant alios. exꝯſeq̄nti magnificant ſeipſos. Nam hoc alijs adulantes eos magnificāt ab eis ecōtrario magnificari ſperant. Iactatores adulatores ſꝑ ſunt boni amici. Eſtem̄ adulatio quaſi ſpeculum ſuꝑbie. Senes quoꝝ oculi incipiunt caligari hn̄t quoddam inſtrumētum qd̓ tenent inter oculum lrām quaꝫ volunt legere. ſtatimlr̄a que in ſe eſt valde gracilis apparet groſſa ꝓpter denſitatem lapidis tranſparentis eſt in illo inſtrumento cuius medium tranſit lr̄a ad oculum. Iſto ꝯtingit aliqn̄ homo paruus eſt humilis in oculis ꝓprijsſatis parum reputans de ſeipſo. Sꝫ ſi accedit vnꝰ adulator attribuit ei grās virtutes mirabiles quaꝝ forſitan nullā hꝫ. vel ſi forte aliqͣntulū illaꝫ extenditdaciter amoliabit ſe nobilem virum. Seneca dicit epl̓aij. Incredibile eſt quin magnos viros dulcedo or̄onisabducat. De his ſimulatoribꝰ doloſis loquit̉ Alanꝰ deplanctu nature. Adulatores a volūtate vultum ab animo v̓bum. a mente linguaꝫ. ab intellectu loquelam amplo defenſionis int̓uallo diſſibilant. Plerūqꝫ forinſecadealbatione laudis arrident quos interna mentis ſubſannatiōe pleroſqꝫ etiam exterius plauſibꝰ applaudendo collaudant. quos interiꝰ ꝯͣdictoria deriſione defraudant. foris qͥdem vultū applaudunt virgineo. intꝰ v̓oſcorpionis pungunt aculeo. Foris adulatiōis mellicoscompluunt ymbres. intus autem detractiōis euomūttēpeſtates. hec ille. Cōtra iſtos magnificatores dic̄ ſap̄.Eccͣi. x. Gloria diuitum honoratoꝝ pauperuꝫ. timordei eſt. Noli deſpicere hominem iuſtum pauꝑem noli magnificare virum diuitem pctōrem. Tercio v̓o ſe vi ?cioſe magnificant ꝑquiſitores pecunioſi qui vicꝫ dilatant horrea. pecora. armenta familiam multiplicant. ſuꝑuacuas habitationes edificant. Sic magnificatꝰfuit Nabal in monte carmeli. de quo. j. Reg. xxv. Homo ille magnus nimis durus. peſſimus malicioſuserat. Zalis etiam fuit aliqn̄ Salomon dicebat. Magnificaui opera mea. Edificaui mihi domos. plantauivineas. feci hortos pomeria. conſeui ea cunctis generibꝰ arboꝝ Eccͣes. ij. De iſta magnificatione excuſauit ſe Dauid in psͣ. clj. Neqꝫ inquit ambulaui in magnis neqꝫ in mirabilibꝰ ⁊cͣ. Quarto ſe malicioſe magnificant mōſtruoſi peccatores. Naturaliter em̄ quandoin aliquo in diuiduo multe ſpecies concurrunt mōſtꝝdicit̉ in natura. vt ſi vnum indiuiduum eſſet ex parteporcus ex ꝑte bos. monſtrum merito diceret̉. Et quāto ſpecies ille magis diſtarent ẜm ꝑfectionem nature.tantomagis eoꝝ vnio mirabilis appareret. Unde turpius monſtrum eſſet ꝯpoſitum ex homine boue ꝙͣpoſitum ex aſino boue. Recte moral̓r pctōres dicunt̉multiplicit̓ monſtruoſi. vel exceſſiua magnitudine vnius peccati. vel ab aggrauatione magnoꝝ grauiū peccatoꝝ ẜm ſpeciem diſtinctoꝝ. īmo qͣſi ꝯtrarioꝝ. Suntem̄ quedam vicia que ꝙͣuis ſunt ꝯͣria ꝓprie. verūtn̄agunt vt ꝯmunit̉ ad diminutōeꝫ alteriꝰ. ſicut ſuꝑbialuxuria ſunt eiuſdem generis. tn̄ naturalit̓ luxuriahꝫ ex ſua feditate corrumꝑe ſuꝑbiam. Un̄ ꝑſone multum date lubricitati inueniunt qͣſi ſociales multūſuꝑbe. Simil̓r ſuꝑbia corrumpit luxuriam ex ſui nobilitate. Sunt em̄ nōnulli ex indignatione ſuꝑbie fiditatem luxurie deteſtātes. Si aliquis inueniat̉ ex vnaꝑte eſt lubriciſſimꝰ. ex alia ꝑte ſuꝑbiſſimꝰ. talis dꝫſtrum reputari. vt puto eſt homo naturam. demō ſuꝑbiam thaurus per luxuriam. Narrat̉. vj. Ene.Uirgilij. minothauro filio Paſiphaes vxoris minois quem ipſa ꝯcepit de thauro in bello marito moranteIſte minothaurꝰ fuit ſemibos ſemiuir. vn̄ ꝓpter verecundiam ſui generis excogitauit fnquo G