Druckschrift 
1 (1487) Pars hiemalis de tempore
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Feria.

curiales in labore erumnis vicꝫ vigilijs multis. periculis magnis. in periculis maris. periculis fluminum.periculis montium. periculis pontiū. in falſis fratribꝰ.in mortibꝰ freq̄nter. in ꝯfractione laſſitudine corꝑisatꝫ alijs vite diſcriminibꝰ in quibꝰ gloriam martyrijmerent̉ ſi hoc xp̄i nomine ſuſtinerent. nūc aut martyres mundi ſunt. ſeculi ꝓfeſſores. diſcipuli dyaboli. curie milites. ſic multas ſiqͥdem tribulatōes ꝓmerent̉infernum. Tercium genꝰ malaꝝ cogitationum eſt cogitationes voluptuoſe Gen̄. viij. Senſus em̄ humanicordis cogitatio ꝓna eſt ad malū ab adoleſcentia ſua.i. exquo corrupta fuit in pͥmis parentibꝰ certe modicūmeliorata eſt in ſuis poſteris. Albertus tractat. ij. li. decauſis elementoꝝ ꝓprie. c. ij. dicit. Si em̄ ſuꝑ ſcintillamextincte candele non tn̄ omnino mortificate. ſic .ſ. aliqͣlis ignis remaneat ꝓijciat̉ tenuis puluis ſulphurꝭdela reaccendit̉. Sic moralit̓ qͣntumcunqꝫ homo in ſeflamas voluptatꝭ extinxerit. ſemꝑ tn̄ manet igniculus mortificatus. hoc eſt fomes carnalis ꝯcupiſcentiein vita iſta totaliter extingui non pōt. Sicut de hoc be.Aug. in tractatu de verbis apl̓i dic̄. Semꝑ pugna eſtin corꝑe mortis huiꝰ. Quia ipſa ꝯcupiſcentia in natiſumꝰ finiri non pōt ꝙͣdiu viuimꝰ. quotidie minui pōt:finiri non pōt. Ideo ſummoꝑe cauendum eſt ne ſuperꝓijcit̉ tenuis puluis ſulphuris. Sulphur calidum. fetidū tenax eſt. deſignat luxuriam vt ſupͣ dn̄ica Oculi dixi ẜmo. j. X. O. Sed puluis tenuis huiꝰ ſulphuriseſt cogitatio moroſa de circūſtātijs delectationum illiꝰactus. Unde Greg. ſuꝑ illud Iob. Aſpergat̉ in tabernacula eius ſulphur. xiiij. moraliuꝫ dic̄. Sulphur ignēnutrit vt in ſe grauiſſimꝰ fetor ſit. ideo in eo pctm̄ carnis intelligimꝰ quod cum ꝑuerſis cogitationibꝰ mēteꝫimplet eterna incendia fouet. Unde dominꝰ in zodomis pluit ignē ſulphurem. Cauendum em̄ eſt vnicuiqꝫ penitenti de peccatis ne de eis recordatiuas cogitationes admittat. quia ẜm Greg. li. v. moralium. Sepemens ita in culpe recordatōe ꝯcutit̉ vt ad perpetratōꝫillius longegrauis ꝙͣ ante capta fuerat vrgeat̉. Ideo ſignanter dr̄ Deut̓. iij. Caue ne ſurrepat tibi impia cogitatio. Sicut em̄ paruulus latrunculus feneſtram immittit̉ vt maioribꝰ latronibꝰ fores apperiat. Ita dyabolus paruas cogitationes immittit. ſi iſte negligentiam admittunt trahunt mentem ad ꝯſenſum. Dyabolus aūt perpendens aliquos ſanctos viros nolle recipere ſuggeſtiones in groſſa materia ſicut in opere exteriori. ſuadet eis ſaltem cogitare de illecebris fingens eſſe periculum in debilibꝰ cogitatōnibꝰ. fortiſſimas tamēdelectationes immittit. ſic mentem ad conſenſum deducit. Et ideo ſtatim ſumma vigilia prudentia examinanda eſt cogitatio que occurrit. ſi eſt noxia vel immūda. expellenda eſt a corde p̄uenienda ne fiat moroſa. Propter qd̓ ſignanter dicit̉ Iere. ij. Uſqꝫ quo morabunt̉ in te cogitatōes noxie. Quaꝫ auctoritatē tractāsbe. Greg. xvij. moralium. c. xxvj. dicit. Non rep̄henditcur veniunt. ſꝫ cur morant̉. Etem̄ in corde bono cogitationes illicite veniūt. ſꝫ morari ꝓhibent̉. vnde Hieroad Euſtochium virginem. Dum paruus eſt hoſtis interfice illum. nequitia elidat̉ in ſemine. Iſte laudat̉. iſteperdit̉. Beatus ſtatim vt ceperit cogitare interficitcogitatus eius. allidit ad petram. Et Caſſiodorus exponens illud psͣ. clvij. Filia babylonis miſera. Filia inquit babylonis eſt caro que confuſionem peccatoꝝ ingerit cui compenſatio digna dat̉. quia ſicut concitat advicia. ita etiam repercuſſa ſubdit̉ virtutibꝰ. Unde ſb̓dit. Beatus qui retribuet tibi retributionē tuam quaꝫretribuiſti nobis. Quoniam carni retribuere bonum ēque etiam paruulos qui naſcunt̉ ex carne in malos motus anteꝙͣ creſcant retrahit ne ſint liberi. allident adpetram .i. xp̄m. vt ꝯfracti deſperent. Cogitationes em̄praue facilius dominium accipiunt cum parui ſunt

tentantur. Quartum genus cogitationum malarunſunt cogitationes infructuoſe vane. quia ſine fructu vtilitate. De quibꝰ in psͣ. xciij. Dominus ſcit cogitationes hominum quoniam vane ſunt. Et in psͣ. alio.cxlv. In illa die .ſ. mortis peribunt omnes cogitatōneseoꝝ. Ubi notandum omnis cogitatio mundanoꝝ.aut eſt de terrenoꝝ ꝓuidentia. vel eſt de differenda penitentia. vtraqꝫ perit in die mortis. Qualiter autem perit. prima cogitatio patet Luce. xij. De diuitequi cogitauit dilatare horrea. Qualiter autem peritſecunda cogitatio expreſſe narratur. iiij. Regum. xxj.de Amon filio manaſſe qui vitam malam cogitans patris ſui. miſericordiam dei ſibi finaliter conceſſam deliberauit in peccatis more patris iuuentutem duceret. poſtea finaliter ſicut pater fecerat peniteret. ſꝫ iſtacogitatio perijt. quia in medio malicie ſue a ꝓprijs ẜuisinterfectus eſt. De talibꝰ p̄ſumptuoſis dicit̉ psͣ. Quoniam declinauerunt in te mala. cogitauerunt conſiliaque non potuerunt ſtabilire .i. quia maliciam ſuam acceperunt a tua bonitate miſericordia. ſic mala ſua inte declinauerunt. Ideo in iuſto ſuo iudicio cogitauerūtconſilia que non potuerunt ſtabilire. Ideo iſte cogitationes male ſunt a cordibꝰ noſtris auferende. Et eſt no L.tandum. Cogitatio comparatur primo radici. vt dicitGreg. xij. moralium. c. xiiij. quod radix arbori hoc vnicuiqꝫ hominum ſua cogitatio eſt. Quia ſicut radix occultat̉ ſub terra. ſed in planta. folijs. fructibꝰ ſuꝑ terram manifeſtat̉. ſic cogitatio cordis ſub terra latet inſenti. Sed in operatōe patebit in futuro. Qn̄ autem radix deſiccat̉ tota planta deficit. Sic ẜm Grego. xximoralium. c. viij. Omnis iniquus prius in cogitatiobus areſcit poſtea a bonis actibꝰ deficit. Et ideo ſicutille qui vult arborem habere bene creſcentem fructiferam ſumme curare debet radix non areſcat per ſiccitatem. ita conſimiliter vult ſeipſum fructifeꝝ reddere in operibꝰ fructuoſis. caueat omnino non ſit aridus in cogitationibꝰ ſuis. quia nihil ita ſeruat hominēin mente. nec ieiuniū. nec cilicium. nec vigilia. ſicut ſancta cogitatio. Et ſicut iſta duo maxime humectant radicem .ſ. fimus ſanguis humanus. ſi calidus apponatur. Ita ſpūaliter radicem cordis noſtri .ſ. deuotam cogitationem fecundat mirabiliter .ſ. fimus .i. memoriamortis vilitas conditionis humane. xp̄i paſſionis.Nam cogitatio de morte naſtra xp̄i paſſione. p̄cipuein operibꝰ bonis nos fecūdat. De primo Eccͣi. vij. Melius eſt ire ad domum luctus ꝙͣ ad domum ꝯuiuij. Inilla em̄ finis cunctoꝝ admonet̉ hominum. viuens homo cogitat qͥd futuꝝ ſit. De ſecunda .j. Petri. iiij. Sanguis xp̄i qui nobis effuſus eſt emundabit conſcientias noſtras ab operibꝰ mortuis. Secūda cogitatioparat̉ tinee ẜm Greg. xj. moralium. c. xxj. Quia ſicut tinea ſine ſonitu penetrat veſtimenta. ita cogitatio trāſfigit mentem anteꝙͣ perpendat̉ Iob. xiij. Quaſi putredo conſumendus ſum. quaſi veſtimentum quod comedit̉ a tinea. Tercio comꝑat̉ ori ẜm Greg. xxiij. moralium. c. xlvij. Os quippe cordis cogitatio eſt. Et qꝛ omnis homo nitit̉ os ſuum habere mundum ſumme cauet aliqͥd ponere fetidum in ore ſuo. ſic fiat de cogitationibꝰ immundis. Quia dicitur Prouerb̓. iij. Omnisabominatio domini cogitationes male. Quarto picarnis comparat̉ cogitatio ẜm Gregorium. v. moraca. xxviij. Unde bene per Moyſen dicit̉ Nume. viij.Leuite radent os pilos carnis ſue. Quia is qui in obſequium diuinum aſſumit̉ debet ante dei oculos a cuctis carnis cogitatōnibꝰ mundus apparere. vtinam ſiceſſet modernis temporibꝰ. Et ſic venit notandum ꝗnta ſit fragilitas noſtra ſi comparamur apoſtolis qui primitiue eccleſie prefuerūt. Apoſtolus enim querit quaſi mirabili Roma. viij. Quis nos ſeparabit a charitate xp̄i ⁊cͣ. Et enumerat omnes aduerſitates. q. d. nihil