Druckschrift 
1 (1487) Pars hiemalis de tempore
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

In medio Quadrageſime.Z.

Quidam nomine Conſtantinus ſuam virtuoſam operationem. De quo refert Greg. li. j. dyalog. qui hūilitatis ſignū ex contemptu ſuipſius demōſtrauit. Erat em̄vir dei puſillꝰ valde exili forma atqꝫ deſpecta. queꝫ tn̄multi ꝓpt̓ eiꝰ ſctītatē vide̓ cupiebāt. de multꝭ ꝓuincijsveniebāt. Quadā die ex longinqͦ loco quidā ruſticꝰveniſſet. Cunqꝫ viro dei inquireret quiſnam eſſet ille. tunc hora eadem ſtetit in ligneis gradibꝰ reficiēs lampades. Hi aūt qui eum nouerunt ruſtico demonſtrapant. Sed ſicut ſtulte mentis homines meritum ex qͣlitate corporis penſantes habuerunt paruulū atqꝫ deſpectum. Uidens ruſticus ipſum hunc eſſe: cepit om̄ino non credere in mente ruſtica hoc quod audiebat etvidebat. Cum aūt ipſum eſſe a pluribꝰ fuiſſet atteſtatūdeſpexit eum et irriſit dicens. Ego hunc grandem hominem credidi. iſte aūt de homine nihil habet. Qd̓ vvir dei audiuit lampades quas reficiebat protinus relinquens. concito letus deſcendit. atqꝫ in eiuſdem ruſtici amplexus ruit. Cunqꝫ ex nimio amore conſtringere eum cepiſſet et oſculari. magnaſqꝫ gratias agereſe talia iudicaſſet di. Tu ſolꝰ oculos apertos ſuꝑ me habuiſti. Ecce qualiter medium humilitatis in alijs virtutibꝰ ſuis magnus viſus eſt oſtenſus. Scd̓o in puero inuenit̉ puritas. Sic homo debet habere puritateꝫꝯtra fetorem luxurie. vnde quanto maior dominꝰ eſtto honeſtatem maiorem in ſua ſeruitute requirit. iuxtaillud psͣ. c. Ambulans in via immaculata hic mihi miniſtrabit. Deus em̄ maximus eſt dominus: ideo miniſtros ſuos vult eſſe mundos honeſtos. In cuiꝰ figura legimus. j. Reg. xxj. Cum Dauid veniſſet ad Achinelech in nobe fames eos vrgeret vehementer: peteretqꝫ ab eo panem ſe ſuis in tanta neceſſitate. ℟ndit ſacerdos Achimelech. Si mundi ſunt pueri maxīea mulieribus manducent. q. d. Neceſſitas legeꝫ habet. ſed ipſa ſibi facit legem: vt dicit Aug. j. q. j. c. remiſſioneꝫ. Si tn̄ immūdi eſſent luxuriam nullo modo eisdarem. Fetet em̄ luxuria ſolū in cōſpectu dei beatoꝝ angeloꝝ. immo etiā corā aliquibꝰ demonibꝰ nobil̓nature. Uir quidā nigromanticus cum demoneꝫ moē ſolito inuocaſſet poſt longam expectationē carmi ſuoꝝ iterationem tandem aſtitit ſtans alonge veſtius obturans nares ſuos. a quo cōiurator quereretuare ita tardaſſet. quare ita a remotis ſtaret. ℟ndit.etor luxurie tue ꝑmittit me accedere. Cognouerat meretricē ſuā. De talibꝰ verificat̉ illud Iohel̓. ij. Deadaueribꝰ eoꝝ aſcendit fetor. Tercio in puero inuenit̉brietas. ita in homine debet eſſe ſobrietas contra ferorē gule. ſicut .n. puer qn̄ indiget comedit bibit ſꝫiram naturalis indigentie excedit. Ita boni homies quantum nature ſufficit capere debent. tunc taꝫanitatem ꝙͣ ſumptus ſaluant. Figura huius legit̉ daielis .j. vbi Daniel ſocij ſui pueri nolebant comederee cibis regis Nabuchodonoſor nec bibere de vino eꝰed comederunt legumina biberūt aquā. honeſtioes fuerunt ceteris pueris chaldeoꝝ. ideo dicit̉ ibidem.oſt decem dies inuenti ſunt vultus eoꝝ meliores etorpulentiores alijs pueris veſcebant̉ cibo regio. etueris illis dedit dominus ſcientiā diſciplinā in om̄iip̄ia. ideo cōꝑat̉ merito ſobrietas amatiſto. de quo dit in lapidario. c. xvj. hic faciliter ſculpitur. eſt ꝯtrariꝰvrietati. Dicit̉ aūt de iſto lapide p̄ſeruat equū geſtāe a ceſpitatione infirmitate. Moraliter ſobrietas facis eſt ſculptū. qꝛ ſobrij facillime ſculpunt̉ docent̉ catigant̉. ꝓpter quod noluit abygail mulier prudens aruere virū ſuū eſſet ebrius. ſꝫ vſqꝫ fuiſſet mane ſobriis expectauit. j. Reg. xxv. Sil̓r anima hoīs eſt ſic̄ equeter et caro ſic̄ equꝰ. Eſa. xxxj. Equi eoꝝ caro. Iſtū igit̉quū aīa debet regere ſeruare. interdū calcaribꝰ caſtiationis vrgere. Si v̓o eques .i. aīa iſtam gemmā .i. ſobrietatem portauerit: equus .i. caro ꝑdet ſenſum. nec

ceſpitabit in via moꝝ nec cadet pctm̄. īmo corꝑaleꝫinfirmitatē euadet: quia dicit Criſo. de ꝯſe. di. v. Nihilem̄ ſic iocūdū eſt ſicut cibꝰ bene digeſtus aut decoctus.nihil ſic ſenſuum acumē oꝑat̉. nihil ſic egritudinē fugatſicut moderata refectio. Et infra. Exceſſus v̓o ciborumꝯſumit putreſcere facit corpus hūanū carnem macerat egritudine diuturna. tūc morte crudeli conſumit. Cui ꝯcordat Sene. xlj. ꝓclamationum. Ita ſubitomorimur. qꝛ de mortibꝰ viuimus. Quicqͥd volitat auiūquicqͥd piſciū natat. qͥcqͥd feraruꝫ diſcurrit nr̄is ſepelit̉vētribꝰ. igit̉ tam ſubito morimur qꝛ mortibꝰ nutrimur.Quarto ī puero inuenit̉ ꝯformitas. ſi em̄ flere videt nutricem ſtatim lachrymat̉. ſi viderit ridere mox arridet. Sic homines boni debent ſe nutrice ſancta matre eccleſia ꝯformare. em̄ ipſa triſtat̉ in ieiunijs afflictionibꝰ debēt ea triſtari ieiunare. ſi aūt ridet gaudet debēt vt boni pueri ip̄a gaudere boni hoīes deuoti ad inſtar pueroꝝ ꝯpati tribulatis. ꝓficientibꝰgaudere. iuxta illud apl̓i Roma. xij. Gaudete cuꝫ gaudentibꝰ. flete flentibꝰ. figurāt̉ pueros clamātesin tēplo. Oſanna Mat. xxj. qꝛ ſoli pueri carent inuidieliuore: ideo digni ſunt deū laudare. Quinto in puero ēiocūditas. hec iocunditas facit eos mobiles currūt ambulant diſcurrūt. ludūt nunꝙͣ ſunt ocioſi: id̓odicit Conſtantinꝰ li. vj. medicinaliū. Quies tedioſa eſtcunctis pueris inſanis. Cuius ratio eſt. validꝰ eſtꝰ caloris naturalis aeritas in pueris calor in inſanis. ligati inſani plus inſaniūt. pueri incluſi ſtulti fiunt.vt aſſerit Conſtan. Sic hoīes boni debent habere iocūditatē ꝯtra accidie torporem. vt ſic ſint laborioſi et ſolliciti et ſemꝑ in aliquo vtili occupati. In cuius figurā puer Samuel miniſtrabat corā domino ſtatim eſſet ablactatus. j. Reg. ij. Sexto in puero eſt liberalitas. Puer enim libenter dat quicqͥd habꝫ. Sic in nobis debꝫ liberalitas eſſe ꝯͣ auaricie rigorē. Ideo dicit Ambro. diſt.lxxxvj. c. non ſatis. Probanda eſt etiā liberalitas vtximos ſeminis tui deſpicias ſi egere eos cognoſcas.Melius eſt em̄ vt tuip̄e ſubuenias tuis quibꝰ pudor eſtab alienis ſumptū depoſcere aūt alicui poſtulare ſubſidiū ncc̄itatis tn̄ vt illi ditiores fieri velint. ex eo tupotes ꝯferre in oꝑibꝰ. Et ibidē dicit. illis debemusliberales qui poſſunt ſibi victū querere. In ſignūiſtius liberalis fuit Ieſus quinqꝫ milibꝰ hominū iam poterant neceſſaria querere. quos quinqꝫ panibꝰ etduobꝰ piſcibꝰ ſatiauit vt dicit euangeliuꝫ hodiernum.Sic legit̉ de liberalitate Thobie. eſſet iunior omnibus de tribu ſua in captiuitate. nihil tn̄ puerile geſſit inoꝑe ſed om̄ia habere poterat captiuis fratribꝰ erantex eius genere imꝑtitꝰ fuit: vt habet̉ Tho. j. Septimoin puero eſt tranqͥllitas nullū em̄ ledit ſꝫ ſi ip̄e ledit̉ offendit̉ ſtatim remittit. vnde vno pomo reconciliat̉ ſifuerit valde offenſus. Iſto hoīes boni debent eſſetranqͥlli ꝯtra iracundie furorem remittere debent illisqui in eos peccauerint. et diu irā tenere. Unde areſto. ix. ethic. c. xiij. diſtinguit tres ſpecies iracundorum.Quidā acuti. qͥdā amari. qͥdaꝫ difficiles. Acuti dicūt̉velociter iraſcuntur velociter quieſcunt. et illud idemeſt optimum non retinent iram in corde celando. ſedſtatim iram aliqua ſigna manifeſtant ꝓpter velocita motꝰ ire. Et ad iſtā ſpēm maxime diſponunt̉ colericiꝓpter ſubtilitatem caloris. Amari dicunt̉ quoꝝ ira diuperſeuerat nunꝙͣ oſtendunt ſed occultant id̓o ſuntamariſſimi in ſeipſis etiam ad alios. indigent multotꝑe ad hoc vt digerant iram ſuam. ad hanc iram maxime diſponunt̉ melancolici. Difficiles dicūt̉ nunꝙͣceſſant ab ira ꝯcepta donec fuerīt vindicati. Iſtas tresſpecies qͥlibet homo debꝫ vincere māſuetudinē moderātiā rōis. Primā em̄ modeſtiā ne ſit acutꝰ. Scd̓aꝫper manſuetudineꝫ ne ſit amarus. Terciā pietatē neſit difficilis vt ſit puer deo gratus. de Ozee .j. Puer