Druckschrift 
1 (1487) Pars hiemalis de tempore
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Dominica

Cuius ſpūs eſtis filius hominis non venit animasdere ſed ſaluare. In quo nobis dat̉ intelligi non ſemper in eos qui peccauerunt eſt exercenda vindicta. Sic̄notatur. xxiij. q. viij. quod xp̄s. Ratio aūt quare ſuaminiuriam nemo bene iudicat patet exemplum. Quando nubes interponitur inter ſolem et oculum noſtrumex motu ſiue tremore cauſato in nube media apꝑet nobis ſol tremere. et dicūt ſimplices tripudiare. Et huius deceptionis eſt tremor in medio qd̓ fit viſio. Iſtomodo moraliter qn̄ homo conſiderat iniuriam ſibi illataꝫ durante offenſa ſiue ſenſualitate rancore. conſiderat iuſticiam ſuam mediū tremulū nebuloſum. neceſſario erat in iudicando. Hec igit̉ vindicta eſt nobisſub pena grauiſſima interdicta. ſcilicet ſi remiſerimus ꝓximo remiſſionē ꝯſequamur a deo Matheixviij. Unde remittere iniuriam et petere vindictaꝫmagnū genus elemoſyne reputatur. Sicut hoc dicitCeſarius in dyalogo ammonitione ſecunda. Qui captiuos redimere pauꝑes paſcere veſtire non valet. contra nullum hominem odiū in corde reſeruet. inimicisnon malū malo reddat ſed etiam diligat. eis ore non deſinat. certus de ꝓmiſſione dei vel miſericordlibera ꝯſcientia ante tribunal xp̄i dicere poteſt. domine qꝛ dedi. dimitte quia dimiſi. Hec ille. Quarta filia eſt contumelia que ẜm ſanctum Tho. ſcd̓a ſecunde.q. lxxij. importat dehonorationem alicuius verba ſiue facta. vt ſi aliquis dicat ad aliquē ſic. Tu es fur vlraptor ſic de alijs mentiendo. hoc eſt peccatum mortale non minus ꝙͣ furtum vel rapina. ideo eſt eijciendavt dicit Anſel. libro. x. c. xlj. Lingua ꝯtumelioſa flagello aſſimilat̉. ẜm illud Iob. v. A flagello lingue abſconderis. Quod exponit Grego. Flagellū lingue eſt exprobratio illicite contumelie. Flagello em̄ lingue bonos feriunt eoꝝ opera irrident ꝑſequūt̉. Sancta ergo aīaa flagello abſcondit̉. quia dum in hoc mūdo honoremlaudis querit. nec ꝯtumelias detractionis ſentit immunis eſt a dehonoratiōe ⁊cͣ. Quinta filia eſt iniuria. eeſt verbo vel facto alicui iniuſte facere. Et tripliciter fitalicui. vt dixi ſupra dominica ſecunda poſt epiphanieſermonē. j. N. K. Sexta filia eſt ꝓpria malicia. ēdamnū alterius molit̉. Septima eſt furor que eſt inteperata tempeſtas animi rationem ꝓhibentis. De quopsͣ. lvij. Furor illis ẜm ſimilitudineꝫ ſerpentis. Octauaeſt clamor et eſt voluntas ſe vindicans exaltando vocē vituꝑium veniens ad aures alioꝝ. Nona eſt blaſph.mia. Et ẜm Auguſtinū eſt quādo aliquis attribuit deoquod dei eſt. vel quādo negatur de deo quod ipſiuseſt. vel quando aliquis ſibi vſurpat qd̓ dei eſt. Uel ẜmalios blaſphemia eſt verbuꝫ in contumeliam dei prolatum. vt cum aliquis iratus vindicare ſe volens de deoaliqua membra de ipſo nominat que nominanda nonſunt. Tales impuniti non manebunt. Dicit enim Anſelmus libro ſimilitudinū. c. iiij. blaſphemantes deuꝫvel ſanctos ſuos ſimiles ſunt cornicibꝰ. Dicit nanqꝫ auctor ꝓprietatū libro. xij. Cornix eſt aquile alijs p̄de auibus importuna. Nam aquilam quā tangere formidatgarritū volatu inſequitur et infeſtat. Sed de ſuo improperio commodum reportat. Poſtꝙͣ em̄ aliꝙͣdiuaquilam inſequitur ab ea interduꝫ roſtro ꝑcutit̉ aut interficit̉ quando ei plus debito appropinquat. Sic etiaꝫblaſphemi nepharij deum et ſanctos qͦs factis ledē nopoſſunt. maledictis nitunt̉ precari verbis. quos aquilachriſtus poſtꝙͣ diu inſaniam per patientiam tolerauit.nonnūꝙͣ in corꝑe monſtruoſis infirmitatibꝰ ꝑcutit. ſedtamen ſi penitent eterne mortis ſupplicio eos affligit et occidit. Quia de blaſphemātibꝰ deū legit̉: multotiens eoꝝ facies perpoſterate ſunt. Refert etiā Guilhel. in apiario. Fuit in quadam villa campanie iudeꝰdam qui cum chriſtiano ſacra nocte paraſceues in taſſerum ludo conſedit. Cunqꝫ iudens multam pecuniā ꝑ-

didiſſet. et ex hoc impatiens turbaret̉. Tandeꝫ in xp̄mretorquens iniuriam blaſphemauit. Et mox cum ad iactandum haſ hardum taſſeres collegiſſet. manus eiꝰtaſſeribꝰ fuit ꝯtracta. Qui reprobo furore ſuccenſusipſa ꝯtracta manu luſorē ꝑcutere niteret̉. iterato in chriſtum in matrēqꝫ eius benedictam blaſphemiam ſuameuomens. ſtatim euerſis terribiliter oculis cecidit. Chriſtianus v̓o illuſor ipſius pauore nimio in amentiā verſus elangueſcebat. vitam miſeram dira morte termīauit. Ecce qualiter aquila chriſtus ꝑcutit garrulos impios blaſphemantes hic tꝑaliter et poſt eternaliter. qͥadicit̉ Mat. xij. Spiritus blaſphemie remittet̉. id eſtvix et difficulter. Eſt tamen notandum ſanctus Tho.ſecunda ſecunde. q. xiij. et quedaꝫ glo. ſuꝑ Eſa. xviij. dicit blaſphemia etiam ex ſurreptione ꝓlata abſqꝫ deliberatione poteſt eſſe peccatum mortale. ꝙͣuis poteſt etiam aliqn̄ eſſe veniale. naꝫ cum aliqͥs ſubito ex aliqͣ paſſione in verba malignantia ꝓrumpit quoꝝ ſignificationē ꝯſiderat: tunc eſt veniale peccatum. Sꝫ quandoaduenit hec blaſphemia ex conſideratiōe ſignificati verborum. tunc excuſat̉ a peccato mortali. ſicut ille quiex ſubito motu ire aliquem occidit iuxta ſe ſedentē. Decima filia ire eſt homicidium. De qua patebit infra dominica ſecunda poſt trinitatis. ſermo .j. Quarta ancillaeijcienda eſt accidia. quia eſt ſimilis morſui rabidi canisUnde qui mordent̉ a cane rabido terribilia ſomnienttiment in ſomno. iraſcunt̉ ſine cauſa. fiunt ſtupidi omnes reſpiciunt. a nullo reſpici volunt. paſſione inualeſcente omnem potum reſpuūt. aquam timēt. latrātvt canes. timidi fiūt vt pre timore cadant. Tales citomoriunt̉ niſi eis citius ſuccurrat̉. Moraliter ille mordetur a cane rabido qui tentatur ab accidie vicio. Et talesſomniant terribilia et timēt ſine cauſa. Quaſi em̄ terribilia ſomniant. quia ea que facilia ſunt difficilia eſtimātet idcirco ſine cauſa perſequi formidant. Somniant en̄aliquid terribile. et timent vbi nullum periculum imminet. quia illud quod ſomnum cernit̉ nec vera res eſtſi imago rei exiſtit. Eſt enim ſomniuꝫ: ꝓut philoſophꝰdicit fantaſma aliquod extrinſecus apparēs in ſomno.fantaſma aūt eſt ſil̓itudo rei imaginate et ipſa res. talis eſt enim accidioſus homo. Cunqꝫ ei occurrerit aliqͥdlaborioſum facienduꝫ. deficiens ſpiritu quaſi ſtupidusfit. Alios etiam laborantes intuet̉. ipſe piger exiſtenstamē videri vel reputari patitur. ipſa accidie paſſion inualeſcente om̄em potum ſalutiferum doctrine renuit. aquaꝫ penitētie timet refugit pre tedio vite vtcanis latrat. Quia in omnibus impatiens ſemꝑ ꝯqueritur et murmurat. ad ſpiritualia autem virtuoſa accidioſi ita timidi fiunt vt puſillanimes fiant. om̄ia timentes in deſperationem cadunt ꝓpter quod dimiſſadiuina gratia citius moriuntur in anima. niſi eis adhibeatur ſpirituale remedium. Ideo refert Arnoldꝰ monachus. Quidam tentabatur accidia. quotiēs erat admatutinum ſurgendum ſtatim ex quadaꝫ puſillanimitate timore vigiliarū ſudore ꝑfundebatur. putās hoceſſe ex infirmitate. iacebat veſtibus ſe operiebat. Nocte quadam ſurgentibꝰ ceteris ad ſignum nolarum. feſtinantibuſqꝫ ad diuinum officium cum ille ſurgeretaret iteū veniēte accidia reclinaret ſe. voluit em̄ dn̄sei aliquod remedium occurrere. audiuit enim ſub tecto vocem incognitam clare ſibi dicentem. Noli ſurgere. noli ſudorem tuum interrumpere. Tunc primū ſentiens ſe a dyabolo illuſum per vicium accidie. a fantaſtico ſudore ſe excuſſit. nec poſtea tantum corpori conſen­ Sſit. Hec ancilla pigra multas habet filias. Prima ēgligentia. que eſt primordialis cauſa omnis pene taꝫ inangelo ꝙͣ in homine. vt dicit Robertꝰ lect̓. xxxvij. Sienim homo vel angelus a deo creatus ī gratiā bene fuiſſet vſus naturalibus gratuitis ſibi donis datis. nuꝙͣ apparuiſſet angelo hoc deordinatum vt dei excelleneu2 fo