Druckschrift 
1 (1487) Pars hiemalis de tempore
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

In medio QuadrageſimeV.

Grego. Regnum celoꝝ nemo qui murmurat accipit.nemo accipit marmurare pōt. hec Grego. Qm̄ cumnon intrant terram ꝓmiſſionis. qͥd aliud reſtat niſicum Dathan Abyron qui ſemꝑ rebelles erant in infernum viui deſcendūt Nume. xvj. Undecima filia ēlibertas peccandi. qꝛ cum homo nullum timet ſꝫ p̄latisrebellat. nec etiam aliquos veret̉. quanto tunc eſt ſecuriortāto liberiꝰ ſua deſideria adimplere delectat̉. Duodecima eſt ꝯſuetudo peccandi. hec vt dicit Robertꝰhol. lect. clxxvij. magnam hꝫ violentiam inclinandi voluntatem ad ſe. Et ideo ſicut optimuꝫ eſt aſueſci ad bonas ꝯſuetudines virtuoſas. ita ꝑiculoſum eſt peſſimum aſſueſci peccatis. Unde narrat Ualerius li. vj. cij. in fi. trecenſes cum acerbiſſima execratōe vti volunt aduerſus eos quos vehement̓ odiunt optant vtmala ꝯſuetudine delectent̉. De malicia v̓o ꝑuerſe ꝯſuetudinis loquit̉. Aug. viij. li. ꝯfeſ. c. v. de ſeipſo dicit ꝙͣdifficilis erat ad ꝯuertendum ad fidem di. Ligatꝰ eraꝫ ferro alieno. ſꝫ ferro mee voluntatis. velle em̄ meuꝫtenebat inimicus. inde cathena ferrea ꝯſtrinxerat meQuippe ex volūtate ꝑuerſa eſt libido facta. dum ꝯſuetudini reſiſtit̉ facta ē neceſſitas. hec ille. Et metriſtaQui aſſueſcit v̓tuti dum iuueneſcit. A vicijs neſcitdeſiſtere cum ſeneſcit. In huiꝰ figura ſaluator faciliterſuſcitauit puellam in domo iuuenem delatum in porta. Sed Lazaꝝ qͣdriduanum in monumento cum gemitu lacrimis clamore Ioh̓. xj. Quod exponens Augu. ſuꝑ Math̓. xv. ome. dic̄. Moles impoſita ſepulcrovis eſt directa ꝯſuetudinis premit̉ ita vt nec reſurgere nec reſpirare ꝑmittit̉. Dictus eſt aūt qͣdriduanꝰ. reera ad iſtam ꝯſuetudinem de loquar q̄dam ꝓgreſſivenit anima. pͥma eſt qͣſi ſcintillatio delectatōis in core. ſecūda ꝯſenſio in voluntate. tercia factum. qͣrta conuetudo. Hec ille. He ſunt. xij. filie ſuꝑbie ẜm Bern̄.Secūda ancilla eſt inuidia. immediate naſcit̉ ex ſuꝑbia. Et deſcribit̉ ab Aug. Inuidia eſt odium aliene felicitatis. Et eſt qͥdem eijcienda a corde hominis ꝓptertria que ponit Rober. ſuꝑ li. Sap̄. lec. xxx. Primo qꝛ ēintoxicatiua veritatꝭ charitatꝭ. nam ſi illa eſſet qͥlbet de bono alteriꝰ gauderet. de malo gauderet ſꝫdoleret. qꝛ hoc eſt ꝓprium charitati. dicit Augꝰ. ſuꝑIoh̓. Tolle inuidiam tuum eſt qd̓ habeo. Item tolleinuidiam meum eſt qd̓ habes. Et glo. ſuꝑ illud Yſa.xlv. Ego dn̄s formās tenebras ſic dic̄. Uenenū qd̓ ē vtta ſerpetū ē mors hoīm. ecōtra humor aqueꝰ .i. ſaliuaē vita hoīs mors ẜpētꝭ. Iſto vita hoīs boni v̓tuoſi ē mors īuido. Et qd̓ bono viro ē mors vel damnū. ēvita inuido. Scd̓o inuidia eſt oſtiū iniqͥtatis. Per hācem̄ intrauit mors in mūdum. Iuxͣ illud Sap̄. ij. Inuidia dyaboli mors intrauit in orbem terraꝝ .i. medianteinuidia dyaboli. qꝛ dyabolus ex inuidia tentādo mortem intulit. hanc occiſus eſt Abel a Chayn Gen̄. iiij.Iacob tribulatus ab Eſau Gen̄. xxxvij. Ioſeph a frībꝰvenditꝰ Gen̄. xxxvij. a iudeis Xp̄c crucifixus Math̓.xxvij. ſciebat inui. tra. oſtium illud nullus pōt vitare. Iuxͣ illud Sen̄. li. de moribꝰ. ſi nullos inimicos fecit tibi iniuria. multos tn̄ fecit inuidia. Tercio eſt putredo ſanitatis. iuxͣ illud Prouer. xiiij. Putredo oſſium ēinuidia. hoc tn̄ iuſtiſſimum viciū eſt. qꝛ eſt in ſuum auctorem reciproca. Et dicit Hug. de ſan. vic. Iuſtiusinuidia nihil eſt. qꝛ ꝓtinꝰ ip̄m auctorem punit excruciatqꝫ. Et baſiliꝰ in hexame. Sic̄ inqͥt rubigo ferꝝ. ſic inuidia animam de naſcit̉ corrumpit. Et maximaminiuriam faceret deus inuido ſi poneret eum in celo. qꝛibi eſt ſumma fecilitas in ꝓximo. ꝯn̄s ſummū nocumētum foret inuido. erit in inferno vbi nihil videbit cui inuidere poſſit. Hec ancilla mala multas hꝫ filias filios. Prima eſt odium de dicet̉ infra dn̄ica.poſt trinitatis. Secūda filia eſt detractio bona aliodenigrat. ſꝫ ꝯͣ illud vicium debemꝰ nos diſponere. pͥmo

ne ipſum aliqualiter faciamus. iuxta illud Iac. iiij. Nolite detrahere alterutꝝ fratres. Qui detrahit fratri ſuodetrahit legi. Cui ꝯſonat Hiero. in epl̓a. xiij. Nulli detrahas nec in eo te ſanctum putas ſi ceteros laceres. accuſamus ſepe qd̓ facimꝰ. ꝯͣ noſmetipſos diſtricti in vicia nr̄a inuehimus. incerti de eloquentibꝰ ſumus iudicantes. De iſtis etiam detractoribꝰ loquit̉ Bern̄. ſuꝑCan̄. ẜmo. xxiij. Omnis qui detrahit primum qd̓ ꝑditeſt. qꝛ facit ſeipſum vacuum charitate. Detractor enimquid aliud detrahendo intendit niſi vt is cui detrahit̉veniat in odium vel ꝯtemptum ip̄is apud quos detrahit̉. Et infra. Unus loquit̉ vnuꝫ tm̄ verbum ꝓfert. tn̄ vnum illud verbum dum in vno momento audientium aures inficit animas interficit. hec ille. Omnesem̄ diſcordie vt dicit Robertꝰ lect. x. Lites odia queſunt in mundo fere hn̄t originem vel augmentum adminus detractores per ipſam linguam que multoscognouit diſperdit de gente in gentem. In cuiꝰ figura fingunt poete. Codrus rex grecoꝝ ſeminauit interra dentes ſerpentum ex quo ſuccreuerūt milites armati. qui ſtatim in ſe irruentes acerrime cōflixerunt.ſe mutuo perimerūt. vt dicit Ouidius li. iiij. Metha.Iſto detractor ſeminat dentes ſerpētinos .i. verbavenenoſa detractionis inter illos deberēt eſſe amici.Qui quidem dentes ſtatim creſcunt in milites armatos. Quia verba detractoꝝ ꝯcepta in cordibꝰ hominūad effectus hoſtilitatis inimicicie ꝓcedunt. Iſte ſeminator eſt ſeptimum eoꝝ que odit deus Prouer. vj. Sexſunt que odit deus. ſeptimum deteſtat̉ anima eius.Et ſubdit enumerando ea. Oculos ſublimes. linguammendacem. manus effundētes ſanguinem. cor machinans cogitationes peſſimas. pedes veloces ad currendum in malum. ꝓferentem mendacia. ſeptimum eſt eum ſeminat diſcordias inter fratres. Non em̄ legimus aliquod vicium deꝰ exp̄ſſius odiat vel ꝑſequat̉ꝙͣ detractionem. Iuxta illud Roma. v. Detractoresdeo odibiles. deus ipſemet. psͣ. c. Detrahentem ſecreto ꝓximo ſuo hūc ꝑſequebar. De hoc vicio Greg. ix. morai. ſuꝑ illud Iob. xix. Quare me ꝑſequimini ſicut deꝰ. carnibꝰ meis ſaturamini. Sciendum inqͥt eſt quialiene vite detractione paſcunt̉. alienis ꝓculdubio carnibꝰ ſatiant̉. Unde Salomonem Prouer. xxiij. Noli eſſe in ꝯuiuijs potatoꝝ. nec in ꝯmeſſationibꝰ eoꝝ quicarnes ad veſcendum ꝯferunt. Carnes quippe ad veſcendū ꝯferre eſt in collocutione derogationis viciſſimvicia ꝓximoꝝ dicere de quoꝝ pena ſubdit̉. quia vacātes potibꝰ dantes ſymbola ꝯſument̉. Potibꝰ vacantqui de obprobrio aliene vite ſe inebriant. Symbolumv̓o dare eſt ſicut vnuſquiſqꝫ hoſpitum ſolet ꝑte ſuaconferre cibos ad veſcendum. Ita in ꝯfabulatione detractionis verba conferre eſt ſymbolum habere. Sꝫ vacantes potibꝰ dantes ſymbolum conſument̉. qꝛ ſicutſcriptum eſt. Omnis detractor eradicabit̉. hec Grego.Secundo ꝓuidendum eſt ne detractionem facilit̓ audiamus. qꝛ dicit Bern̄. ſuꝑ Can̄.. lxiij. Porro detrahere vel detrahentem audire quod horum damnabiliꝰſit non facile dixerim. Abominabile eſt audire vel conferre cum homine cuius dentes ſunt corrupti vel ſtomachus repletur fetidis vel malis humoribꝰ. quia talis habet anhelitum nimis grauem. Et dicunt naturales oēs beſtie que veſcunt̉ crudis carnibꝰ hn̄t ora fetida fetentia abominabilia. Et certe magis deberenteſſe fetentia abominabilia ora detrahentium. Iuxtaillud Prouerb̓. xxiiij. Cogitatio ſtulti peccatum eſt. etabominatio hominum detractorum. Tercio cauendūeſt ne detractionem puſillanimiter teneamus. Multienim ꝓpter eloquia detractorum a bono ꝓpoſito retardantur. hoc eſt valde fatuum. immo ẜm doctrinamGreg. vj. moral̓. ca. xvij. Detractores hominum deſpiciendo ꝯtemuendo ſuperare debemus. Expedit enim