Tercia poſt EpiphanieN.

e dificati dimiſerunt eum. Sed poſſet aliquis dicere. ꝙſi dominus meus faceret mihi iniuriam me ꝑcutiendonunquid debeo me defendere eū reꝑcutiendo. Ad hocdicunt aliqͥ ſi dominus faceret tibi violentiaꝫ. ꝓprie geppalt. vt ſi te ſpoliaret aut ꝑcuteret manibꝰ. ſi tu eū ꝑcitis gladio vel cultello nō facis defenſioneꝫ neceſſitatisideo reus habereris. ſi aūt dn̄s tuus curreret aduerſuste cum armis tibi nociuis. ſi nunꝙͣ te ꝑcuteret aut tangeret potes eum ꝑcutere. ⁊ ẜm leges potes eū occidere:qꝛ tūc facis defenſionē neceſſitatis ꝓprie ein nōt per. qꝛarmatā neceſſitatem depellere debet quis cum armis.vt. ff. de vi ⁊ vi arma. l. j. §. vim vi. quia meliꝰ eſt vt qͥscorpus ſuum defendat ꝙͣ leſionem patiat̉. C. quandoliceat vnicuiqꝫ ſine iudice ſe vindicare. ⁊ ꝙͣuis hec legesꝑmittunt nec puniūt. lex tn̄ ſpūalis aut canon alid̓ ſentit. xxiij. q. j. §. vbi dicit̉. ſicut ꝓprias ita ⁊ ſocioꝝ iniurias patienter monemur tolerare nec ad arma cōcurrereſed ad exempla ſanctoꝝ ad ſimilia ferenda nos p̄ꝑare.Sed ſi vlterius quereret quis. quid ſi clericus iniuriat̉ab aliquo qͥ infert ſibi vim in rebus aut perſona: nūqͥdtenet̉ defendere ſe ⁊ ſua ⁊ illum iniurianteꝫ occidere. dehoc dicunt aliqui vt Laurētius doctor exͣ de homi. c. ſuſcepimꝰ. Si īquit aliqͥs clericū armis impetat ⁊ ſpolietnon debet ꝓpter res tranſitorias armis ſe tueri ⁊ ſpoliatorem interficere. vt. xxiij. q. viij. c. j. ⁊. c. minor. Et exp̄ſſe habet̉ in. c. ſuſcepimus. quidaꝫ iudicat̉ irregularis q̄captus a ſe ⁊ a ſocio latrones ligauit quos ſocius eiuspoſtea ligatos occidit. Sed dicunt aliqui alij ꝙ opinioilla eſt nimis dura cū ⁊ fratres predicatores ⁊ minorespoſſunt defendere ſua. et tenet Bartho. brix. ꝙ et clericis ſicut ⁊ laicis licet reꝑcutere ⁊ vim vi defendere. ⁊ ſicdiſtinguit. qꝛ aūt vis infert̉ ꝑſone aut rebus. ſi vis ꝑſone tūc eſt vis repellenda anteꝙͣ ſit illata. licet quidā dixerunt ꝙ nullus debet vim repellere niſi illataꝫ īmo inſidiantem poteſt quis licite occidere ⁊ eū qͥ vult occidere. vt. ff. ad legē aquil̓. l. iiij. ⁊. v. ſi tn̄ aliquis vim factamrepellat potius p̄ſumi debet ꝙ defendendi nō vlciſcendi cauſa illud fecerit. requiritur tamen ꝙ defendēdo ꝑcutiat non vlciſcendo vt cū moderamine ſe defendat.Et dicit Alanus ꝙ moderamen ſeruat̉ ſi illud tm̄ fiatquo obmiſſo violentia repelli non poſſet. vel hoc moderamen locum habeat quando aliquis cauſa tuēdi ſe reſiſtit aduerſario cum tanto moderamine ꝙ tutela illa ēinculpata. id eſt ſine culpa quando non excedit nimiuꝫin defendendo vel plus ledendo aduerſariū ex ꝓpoſitomaxime ꝙͣ exigat illa violentia. Ex illo concluditur. Sꝫaduerſarius te ꝑcuſſerit ⁊ poſtea fugit. ⁊ tu fugientemſequeris ⁊ occidis irregularis iudicaris. qꝛ hoc non fieret ad ꝓpulſationem iniurie. ſed ad vltionem qd̓ ſacrisregulis ꝓhibet̉. xxiij. q. iiij. c. inter querelas. Si autemvis infert̉ rebꝰ ⁊ illatam iniuriam ⁊ inferendaꝫ licitū eſtrepellere. ſed tamen potius illatam ꝙͣ inferendam. hec.L. Bartho. Secundo iniuriatur quis verbis vt quandoconuicium ei fit. Eſt autem conuicium quando aliqͥsalicui turpe dicit quod non eſt pctm̄ vt eſt ruſticus. cōtractus vel ſeruus: vt dicit Glo. ſuꝑ illo verbo exceptoconuicio Ecc̄i. xxij. Hec iniuria eſt ꝓpter deum patienter toleranda. quia hanc iniuriam patienter tolerans:celeſtem meret̉ coronam. xj. q. iij. c. et ſi ad tempus damnaueris ab homine. etſi dixerit ſententiam ꝓconſul inCyprianum ſcꝫ martyrem. aliud eſt ſella terrena. Glo.ſedes iudicis. aliud eſt tribunal celeſte .i. ab inferiori accipis ſententiam a ſuperiore coronā. et ſunt verba Auguſtini ſuꝑ Psͣ .xxvij. Ideo legit̉ in vitaſpatruꝫ. Quidam patriarcha precipiens dari petenti cuidam elemoſynam decem nummos ereos tanta conuicia patiebat̉a paupere ꝙ iſte quem iuſſerat cui debebat dare noluithi aūt qui in obſequio eius erant querentes eum cedere. qui cōuiciebatur increpauit eos vehementer patriarcha dicens. Sinite eum fratres ſexaginta habeo an-

nos blaſphemaui deum per opera. et vnum conuiciuꝫnon portarem ab iſto. et precepit datori ſoluere ſacculūet ſineret pauperem quantum vellet accipere. Ecce illeimpleuit illud verbum apoſtoli. Non voſmetip̄os defendentes. ⁊ non dedit locū ire quia refrenauit animūſuum ne vindictam expeteret. ⁊ non ſolum ſe non vindicauit ſed etiam inimicum ſuum cibauit in eo qd̓ ei dedit inquantum voluit ſumere. ⁊ impleuit illud qd̓ ſeqͥtur. Si eſurit inimicus tuus ciba illum. ſi ſitit da potuilli. Sed diceret aliquis. Nunqͥd teneor iniurias remittere ei a quo leſus ſum? Ad hoc reſpondeo nullus cogitur iniurianti indulgere priuſꝙͣ humilietur. tenet̉ .n. iniurians ſatiſfacere leſo. vt dicitur. xxiij. q. iiij. c. ſi illic. ſiaūt iniurians leſo ſatiſfecerit. ⁊ coram eo ſe humiliauerit peccat ſi non remiſerit. Et hoc ꝓbat̉ di. xc. c. Si qͥs.vbi dicit̉. Si quis ꝯtriſtatus noluerit reconciliari fratri ſuo ſatiſfaciente eo. qꝛ contriſtauit acerrimis maceretur medijs. Gloſa. id eſt penis eius excōmunicationisvſqꝫdum gratanti aīo ſatiſfactionem recipiat. tenet̉ tn̄quilibet rancorem dimittere. et iniurianti ꝙͣuis non ſatiſfecerit. vt de pe. di. v. c. vlti. quia non eſt nobis licitūaliquem odio habere. vt. xxiij. q. iiij. c. in lege. Sed actionem iniuriarū .i. ſatiſfactionem non tenet̉ dimittere niſi qͥs ſe humiliauerit. ideo refert Grego. in dyalogo lib.j. c. ij. Quidam abbas ꝯtra venerabilem libertinū ī grauem iracundiam exarſit ita vt eum manibꝰ cederet. Etqꝛ virgam qua ferire poſſet minime inuenit comp̄henſo ſcabello ſubpedaneo caput eius ⁊ faciem eius totundit totumqꝫ vultum eius tumentē ⁊ liuidū reddidit qͥvehementer ceſus ad ſtratum ſuuꝫ tacitus receſſit. diev̓o altera ꝓ vtilitate monaſterij erat exiturus. expletishymnis matutinalibꝰ ad lectum venit abbatis gratiaꝫſibi humiliter petijt. Sciens .n. ille quantū a cunctꝭ honoraret̉ quantūqꝫ diligeret̉ ꝓ iniuria quā ingeſſerat recedere eum velle de monaſterio putabat. ⁊ requiſiuit. ſivis ire. cui ille monaſterij cauſa conſtituta eſt pater declinare nequeo. qꝛ heſterna die me iterū ꝓmiſi illuc. tūcille conſiderans aſperitatem ⁊ duriciam ꝓpriaꝫ. ⁊ humilitatem ⁊ manſuetudinē libertini de lecto ꝓſilijt pedeslibertini tenuit ſe peccaſſe ⁊ reuꝫ eſſe ꝯteſtatus eſt. ac cōtra ſe libertinus in terram ꝓſternens eius pedibꝰ ꝓuolutus ſue culpe non illius ſeuicie fuiſſe referebat quodpertulerat. ſicqꝫ actum eſt vt ad magnam manſuetudinem ꝑduceret̉ pater ⁊ humilitas diſcipuli magiſtra fieret magiſtri. Cunqꝫ ꝓ vtilitate monaſterij ꝯſtitutionēcauſe regreſſus fuiſſet multi viri nobiles qui euꝫ valdehonorabant vehementer admirati ſollicite requirebātquid nam hoc eſſet ꝙ tamtumentē ac liuidam faciē haberet. quibꝰ ille dicebat. heſterno die ſero peccatis meisfacientibꝰ in ſcabello ſuppedaneo impegi atqꝫ ꝑtuli. ſicqꝫ vir ſanctus ſeruans in pectore ⁊ in ore veritatem necpatris prodebat vicium: nec falſitatis incurrebat peccatum. Hec Grego. Tercio iniuriat̉ quis lr̄is vt cuꝫ. Mquis librū. hyſtoriam vel cartam ad infamiā alicuiꝰ ꝑnentē ſcripſerit vel ꝯpoſuerit vel ediderit aut malo d̓lo fecerit ꝙ eoꝝ fieret: puta ſi dimiſit ſcripturam caderein plateam. vt extra de verbo. ſig. late. nec diſtinguit̉. ſinomine ſuo vel alterius ediderit expreſſo nomine ꝓprioillius quē infamare intendit vel nō expreſſo. Et eſt notandum ꝙ quicunqꝫ ſcribit talem libellum diffamoſuꝫſi agatur contra euꝫ criminaliter pena eſt ẜm leges decapitatio tam contra illum qui fecerit ꝙͣ eum qui inuenerit niſi corruperit vel nulli reuelauerit. vt. C. de famoſo libello. l. v. ⁊. v. q. j. ſi quis famoſum. ⁊ quilibet de populo poteſt accuſare tales. Si autem agatur contra eūẜm canones tunc excommunicat̉ ⁊ flagellat̉. vt probat̉v. q. j. c. qui in alterius. et. c. hi qui. ⁊ poteſt poni cuꝫ ſitgraue crimen qd̓ damnatione digniſſimū eſt. vt ꝓbat̉xxv. diſt. §. nunc autē. Et tales in foro pnīali tenenturad reſtitutionem fame dicendo vel ſcribendo ſe falſum