Druckschrift 
1 (1487) Pars hiemalis de tempore
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Dominica

A hoc dixi ſupͣ. Quarto anteꝙͣ fiet innouatio. Terciꝰ teſtꝭerit ꝓpriꝰ angelus cuiuſcūqꝫ erit circa eum. Iuxͣ illud.xx. c. reuelabūt celi .i. angeli iniqͥtatem eius qꝛ ipſi ſuntꝯſcij oīm que fecerunt illi quibꝰ ad cuſtodiam fueruntdeputati. dicit Criẜ. ſuꝑ Math̓. Accuſat peccatorem ꝯſcīa quaꝫ polluit. creator quē offendit. culpa quātranſgreſſus eſt creatura qua abuſus ē. tot em̄ teſtibꝰquō valebit qͥs reſiſtere. ſi qͥs ad excuſandū ſe in peccatis laboret. ꝯuincet illum dn̄s dicens. Nōne hec ꝯdita ſunt apud me. ſignata in thezauris meis. tunc obmuteſcet pctōr. Iuxta illud. Muta fiant labia doloſa.B. Septimo ſequit̉ ſnīe ꝓlatio. hec erit duplex bonisſic ſnīabit Math̓. xxv. Uenite benedicti pr̄is mei ꝑcipite regnum qd̓ vobis paratum eſt ab origine mundiſꝫ malis ſic. Ite maledicti in ignē eternum. Et iſta ſolutio auxilio mentis poterit ſb̓leuari. neqꝫ appellatōꝫ. neqꝫ ſupplicatōeꝫ. neqꝫ querelam falſi. neqꝫintegram reſtitutōem. ſicut fit in iudicijs humanis. appellatio ibi locum habebit. qꝛ crimen cuiuſlibet ibinotorium erit ꝯfeſſionem ꝓpriam. qꝛ cuiuſlibet ꝯſcīaꝯfitebit̉ ſuum ſcelus. etiam crimen erit notorium euidentiam facti. Un̄ dicit Hiero. qꝛ qͣſi in qͣdam tabulapctā demonſtrabunt̉. etiam notoria erūt p̄ſumptōeꝫviolentā .ſ. eo ſtabūt a ſiniſtris ex hoc p̄ſumet̉ ſintꝯdemnandi. ſicut de bonis ſtabunt a dextrꝭ p̄ſumet̉ ſint ſaluādi. hēbit locum ibi ſupplicatio nec p̄cesvalent. etiam ſi beata v̓go omnes martyres. omnesꝯfeſſores v̓gines omnes ſancti celeſtis curie int̓cederent. Iſta omnia hēbunt ibi locum. nec valebit ibiq̄rela falſi vt ſi dicas illa ſnīa ſit lata falſos teſtes vl̓falſa inſtrumēta iudice circūuento. qꝛ ille iudex pōtcircūueniri ſit veritas ſapīa dei. vn̄ ꝯͣ ipſiꝰ ſapīaꝫ nihil valebūt. loqͣcitas aduocatoꝝ. aut ſophiſmata ph̓oꝝaut facūdie oratoꝝ. aut argutie aduerſoꝝ. Ultimo novalebit reuelari integram reſtōnem vt .ſ. de cetero adpͥmū ſtatum reſtituant̉. ad Heb̓. vj. Impoſſibile ē eos ꝓlapſi ſunt ſemel .ſ. finalem ſnīam rurſus reuocariad pnīam. dicit Bern̄. li. me. c. iij. Quis putas tūcmeror erit. qͣs luctꝰ. que triſticia. qͥs fletus vlulatꝰ qn̄ſeꝑabunt̉ iniuſti a ꝯſortio iuſtoꝝ ſanctoꝝ a viſionedei. tradent̉ in ptātem dyaboli ibūt cum demonibꝰin ignem eternum. vbi erūt ſine fine in luctu. gemitufletu. ꝓcul quippe exulati et̓ni ꝑadiſi patria. cruciabūt̉in gehenna ꝑpetua. nunꝙͣ lucem viſuri. nunꝙͣ refrigerium adepturi. ſꝫ milia milium annoꝝ in inferno cruciandi ac inde nunꝙͣ liberandi. vnde nec torquēt aliqn̄ fatigabunt̉ nec torq̄nt̉ aliqn̄ moriunt̉. Hec bern̄.Ex his v̓bis be. Bernardi .ſ. vbi dic̄ nec torquent ⁊cͣ.patet demones torquebūt malos hoīes in inferno.idem vult mgr̄ li. iiij. di. xlvij. d. Quibuſdaꝫ videt̉ eosſic extare hominibꝰ tortores in pena ſicut extiterūt intētores inculpa. Sꝫ d. an ſnīa illa xp̄i fiet vocalis veltalis. videt̉ fiet mentalis. ẜm illud Sap̄. iiij. vbitextus exp̄ſſe loquens de iudicio generali ꝙͣtum adnandos dicit diſrumpat illos inflatos ſine voce. ſꝫ in ꝯͣrium dicit be. Greg. ſuꝑ Iob. Et mgr̄ in. iiij. diſt. xlvij. illa v̓ba p̄conia bonoꝝ eſuriui dediſtꝭ mihi māducare ⁊cͣ. increpationes ille maloꝝ. Eſuriui non dediſtis mihi. ꝓferentur ſono vocali. Uel alio modo adhoc dicendum eſt duplex opinio. Una dicētiumtotum illud iudicium fiat mētale. iſti dicunt ſi ſingulvocalit̓ iudicarent̉ illud iudiciuꝫ longo tꝑe ꝓlongaret̉.Et illa eſt opinio Aug. Alia eſt opinio dicentium illud iudicium erit mētale interiꝰ vocale exteriꝰ. qꝛ xp̄oiudicabit ſolum vt deus ſꝫ etiam vt homo eiꝰ iudicium fiet ſolūmodo diuino ſꝫ etiam humano.Alia. qꝛ xp̄c legem euangelij qd̓ fideles iudicabūt̉dicet voce humana. ideo merito de legis obẜuationeomiſſione vocalit̓ diſputabit. Tercia eſt. qꝛ ipſe xp̄cindicatus eſt iniuſte. tm̄ in mente ſꝫ etiā ore iudeis

clamantibꝰ crucifige. pilato iudicante petitionem eoꝝfieri. ideo credit̉ ſolum mente ſꝫ etiam voce. Iuxͣ illd̓Eſa. xj. Arguet in eqͥtate manſuetis terre. ꝑcutietterram v̓ga eris. ideo ꝓbabilit̓ pōt credi p̄dicta diſceptatio vtroqꝫ modo fiet .ſ. mentalit̓ vocalit̓. dic̄ ſan.Tho. in ſcripto. illa eſuriui illa Ite maledicti fientvocaliter. expͥment̉ v̓bo. ſꝫ alia fient mentalit̓. Ad obiectōem ſapientis. dr̄ intelligit̉ ſic. ſnīa erit ſine voce quo ad executōꝫ non tn̄ quo ad diſceptatōeꝫ. Et iſtaGlo. exponit aucͣtem inductam. Sꝫ d. nunqͥd demo­ Dnes quo ad damnandos erunt executores illiꝰ ſnīe iudicis. videt̉ non. qꝛ angeli boni ꝑamplius nullumhn̄t officium reſpectu ſaluandoꝝ. ergo a ſimili nec maliangeli reſpectu damnando.. Et mgr̄ li. iiij. di. xlvij. allegans Paulum. j. ad Chor̄. xv. dicit xp̄c tunc euacuabit omnem pͥncipum ptātem v̓tutem. Et Haymo ibideꝫ dum inqͥt. durat mūdus. angeli angelis. demones demonibꝰ. homines hominibꝰ p̄ſunt. ſꝫ oībꝰcollectis .ſ. poſt iudicium iam omnis p̄latio ceſſabit. ignulla erit poteſtas demonū ſuꝑ homines. Sꝫ in ꝯͣriuꝫarguit̉ ſic. Homines ī pn̄ti vitā ſubijciūt ſe demonibꝰvolūtarie in culpa. iuſtum eſt vt ſubijciant̉ tūc inuitieiſdem in pena. quo ad hoc dr̄ Lu. xviij. Tradidit.eum tortoribꝰ quouſqꝫ reddet vniuerſuꝫ debitum. ineternum erūt demones damnādoꝝ tortores. Solutio.Licet mgr̄ in. iiij. di. xlvij. tangit duplicem opinionemde iſta dubitatione. qͣrum vna tacta eſt ſuꝑius ex v̓bisſancti Bern̄. alia ex v̓bis Apl̓i Hay. ſtatim ſupra.Apparet tn̄ illa verior opinio. qꝛ ſicut tūc ceſſabit officium bonoꝝ angeloꝝ in ꝓcuranda gloria ſanctoꝝ ſaluādoꝝ. ita maloꝝ angeloꝝ in ꝓcuranda pena damnandoꝝ. Ad obiectōꝫ primaꝫ dr̄ illo temꝑe quo ſb̓ijciunt̉ eis homines in culpa iuſtum eſt ſubijciant̉ eis īpena .ſ. vſqꝫ ad iudicium generale. Ad illud Luc. xviij.dicit̉ ꝯcludendo pena incipit demones tanꝙͣtortores durabit in eternum vindicta diuina ſine totoribꝰ. Octauo ſicut eſt in humanis iudicijs iudicioterminato qͥlibet in domū ſuam ꝯuertat̉. ſꝫ tn̄ reus maͣcipat̉. ſic ext̓mīato extremo dei iudicio boni electi deiibūt in domū ſuam .ſ. celeſtem. de in psͣ. Beati habitant in do. t. dn̄e in ſe. ſe. la. te. ſꝫ reprobi carceri infernali mancipant̉ ibidē arſuri in et̓nū. Iuxͣ illud Math̓.xv. Ibunt hi .ſ. mali in ſuppliciū eternū. Et athana. inſymbolo. inqͥt bona fecerūt ibunt in vitam et̓naꝫ. qv̓o mala in ignem eternū. qꝛ demones ẜm aliquos doctores erūt executores diuine iuſticie trahē̓do r̄probosad infernū. eos puniendo. ſꝫ mgr̄ in. iiij. di. xlvij. vult miniſterio angeloꝝ v̓tute diuina cooꝑante mittent̉mali in ignem eternū. in caminū ignis. hoc ē in infernum. Sꝫ hic querit̉. an beatitudo electoꝝ erit maior pꝰiudicium. Ad hoc mgr̄ in. iiij. di. xlix. ſine omni ſcruptꝭ Elo credendū eſt eos habituros maiorem gloriaꝫ poſt futuꝝ iudicium ꝙͣ an̄. qꝛ maius erit eoꝝ gaudiū amplior eoꝝ cognitō. allegat be. Hiero. ſuꝑ Ozee. vj. ꝑactoiudicio ampliorem gl̓iaꝫ ſue claritatis charitatꝭ deus mah.monſtrabit electꝭ. Secūdo querit̉ an̄ motꝰ celi ceſſabit..dr̄ ſic. qꝛ recte ſicut nūc diuino mādata celū mouet̉.ſic eodē imꝑio tal̓ motꝰ tūc ceſſabit. Iuxͣ illud Aba. iij.Sol luna ſteterūt. Eſa. xl. Non occidet vltra ſol tuus luna tua non minuet̉. ſꝫ ſi qͥs obijceret illud Gen̄.viij. Cunctis diebꝰ terre. eſtas hyems. nox diesreqͥeſcent. nec motꝰ celi tūc ceſſabit eſt cauſa eſtatis hyemis. Rn̄det̉ textus ille intelligit̉ ẜm ſtatūdi naturalem nūc eſt. qꝛ dicit cūctis diebꝰ terre. Tercio an lux ſolis lune augmentet̉. dicit̉ ſic. vt ſupͣ patuit. d. s. ad idem dicit Petrꝰ de tarantaſia mgr̄ pariſien̄. vtilitates in corꝑibꝰ celeſtibꝰ non tm̄ ordinant̉ adneceſſitatem corꝑalem ſꝫ etiam ad vtilitatem ſpūalemtam quo ad cognitōꝫ ꝙͣ quo ad deificatōꝫ. qꝛ in iudicio futuro. poſt ip̄m ī homīe renouato maior erit lux