Prologus
¶ Incipit ꝑs hyemalis SermonūVtulus regine. xA
Abora ſicut bono miles chriſti iheſu. Ita ſcribitur. ij. thi.ij. In quo quidē verbo beatus apoſtolus quēlibet criſti militem. Primo et principalit̓ ad laborē exhortat̉ cūdicit. Labora. Secūdo diſcretio laboris explanat̉. ibi.ſicut bonus miles chriſti. Quia aūt aliquis labor ē delinquentiū et pctōrū. aliquis ſtudentiū et ſcolaſticorū.De Primo Hiere. ix. Ut inique agerent laborauerūt.Et certe illi laborant vt dicere poſſint. Luce. v. Per totam noctem laborantes nihil. id ē peccatū cepimꝰ/ Deſecundo dicit Sapīe. Non eſt viri timere laborē. ingeneroſos animos labor nutrit. Iſte labor eſt ī ſtudēdo.predicando. colligendo ⁊ ſcribendo. vt poſteris poſſitꝓdeſſe. de qͦ dictū apoſtoli intelligitur. Labora inquitſicut bonus miles. Idcirco indignus ego ſeruus ⁊ ſpiritualis miles chriſti iheſu cūctis diebus quibꝰ nūc milito exhortationi ſancti apoſtoli aurē accomodā opusdudū de ſanctis dei aggreſſum Anno dn̄i ſcilicet. M.ccccxliij. ob profectū humiliū ſtudētium et deſideriump̄dicantiū ꝓut dominus dedit ꝯſummaui. Eodē igit̉anno ad honorem dei ⁊ intemerate perpetueqꝫ v̓ginisMarie. ſcī Mathei. ſanctarūqꝫ virginū Urſule videlicet ⁊ ſodalium eius. necnō ad exaltatōeꝫ fidei catholice. ob honorē deniqꝫ miſnenſiū dyoceẜ. cuiꝰ ſedē ꝓtūcReuerendus in chriſto pater ⁊ dn̄s dominus Iohānes doctor egregius feliciter gubernauit. opꝰ hoc pn̄sde temꝑe. ꝯfiſus de ſpirituſſancti adiutorio. inchoaui.Et licet me ab hoc retrahere potuiſſꝫ ſcīe tenuitas ⁊ peAnuria. allexit tamē ecōtra vtilitas ⁊ cauſa varia Primaeſt peccatorū effugatio. qꝛ ſicut ociū ⁊ voluptas ſunt arma antiqui hoſtis ad miſeras animas captiuādas ẜmInno. terciū. exͣ d̓ renū. niſi cū pridē. §. verū. Sic laboret ſtudioſitas vicijs opice ponūt. et armis dyaboli temre cōſpexerit. de periculoſis atqꝫ pernicioſis vicijs nontemptabit. Legit̉ em̄ ī vitaſpatrū li. ij. c. j. Abbas Anthonius reſidens in heremo ſpiritu temptatꝰ accidiecogitationibuſqꝫ diuerſis implicatus dicebat ad deū.Dn̄e ſaluari deſidero et cogitationes mee nō ꝑmittūt.quid faciā in tribulatōne mea? quomō ſaluari valeamdignāter oſtende? Et poſt paululū ſurgēs quēdaꝫ ſibiſimilem ſedentem vidit et torquentē funiculū. ⁊ ſurgetem ex oꝑe et orantē. erat aūt angelus ad emendatōnēAnthonio miſſus. qͥ ait. Et tu ſic fac anthoni. ⁊ ſaluaberis. Idcirco btūs Hiero. de ꝯſe. di. v. c. nūqͣ. Facitoinquit aliqͥd oꝑis vt ſemꝑ dyabolus inueniat te occupatū. Scd̓a cauſa eſt mētis reſtanratio. Quia dicit caſ-
ſianus in li. colla. patrū. Felix ille labor qui ob ſeruūdn̄i aſſumitur a quo etſi caro conſumitur. mens tamēdiuinitus inſtaurat̉. Tercia eſt interna conſolatio. Iuxta illud Hugo de ſanc. vic. Quies igitur ꝯſolationisinterne labore corporis tribuit̉ mediāte. Quarta ē multiplex exoratio. Multi em̄ ſtudioſi verbi dei ſeminatores cū adhuc colligēs oꝑi de ſanctis inſudarē me ad colligendum aliqua de tempore induxerūt. Ut igit̉ peccatū a me fugaretur. mens diuinitus inſtauraret̉. qͥesꝯſolatōnis mihi daretur. ⁊ deſideriū ſtudioſorū impleretur. hoc opus arduū ⁊ vires excedens ſuꝫ aggreſſusQuod quidē ortulū regine volui nomīare. ⁊ ꝓ tantodico hūc librū ortulū nominari. Quia ſicut ī ortulis diuerſe plantātur arbores tā dulces ꝙͣ amaros fructꝰ ferentes ſic in hoc libro ſūt plantate arbores ſpiritualesferentes fructus dulces eterne beatificatōnis. ⁊ amaros ſempiterne damnationis. Arbores ferētes dulcesbeatificationis ſunt cedrus ꝯtemplationis alte. Cip̄ſſus fame odorifere. roſa patientie. oliua miſericordie. ⁊platanus fidei neceſſarie. que om̄es in hūc ortulū ⁊ plures alie arbores virtutū ſūt plantate. vt ptꝫ cuilibꝫ regiſtrū intuēti. Arbores ⁊ herbe inutiles ac amare ī hocortulo ſb̓orte: ſunt ſalices ſuꝑbie ⁊ ſpine auaricie. raphanum iracūdie. quercus gule. vrtice luxurie. tribuli inuidie ⁊ lappe accidie. de quibꝰ habemus plenius dominica Letare. ẜmone Eijce ancillā. Sꝫ ꝓ tanto dr̄ ortulus regine. nō regine anglie. francie. aut hūgarie ⁊cͣ.Sꝫ regine ſctē eccl̓e. De qͣ pſal. xliiij. Aſtitit regīa a dex. B.tris tuis ī veſtitu deaurato circūdata varietate. Quiavarijs libris magnis et diffuſis ⁊ ꝙͣamplis pomerijsſanctorū doctorū et aliorū ſolenniū ſermonū collectorūeſt circundata. ꝓpter quos hūc librū. modice reputatōis. decreui ortulū regine nuncupare. Quia ſancta eccleſia: ẜm btm̄ Aug. ẜmone de dedicatōe eccleſie: ē illain vna regione. ſed quaſi in vniuerẜ mūdi ꝑtibꝰ regesꝑitura venit. Et ſicut regīe ſeculares ortulos ſpāles habētes interdū alias regīas ſibi charas cū puellis ſuisin illos introducūt. ſi hec immaculata regina eccleſia ſine ruga reginā illā valde ſibi charā de pallatio ſūmi regis egreſſā charitatē videlicet potiſſimā cū. xij. puellisſuis egregijs per me indignū famulū eius introduxit.ſicut ptꝫ ẜmone .j. in quinquageſima. Et hoc ideo fecitvt eam tradat filijs ſuis ⁊ deſponſet. Et vere felix ē illecui hec regīa charitas fuerit deſpōſata. qꝛ cū illa habetomnia alia dona. Unde dicit Aug. ſuꝑ illo v̓boMat.xxv. et Luce. xix. Omni habenti dabit̉ et abūdabit. qͥſquis charitatē habuerit etiaꝫ om̄ia dona ꝑcepit. Quiſquis aūt charitatē nō habꝫ etiā dona que ꝑcepiſſe videbatur amittit. hec ille. Ot aūt ortulꝰ ille magis hic frequentet̉ ⁊ ametur ponā in eo myſticos fructus ſimilitudinū ⁊ exemplorū qͥ multū aīas recreāt. et delectāt.iuxta illud Aug. li. ij. ad Iouinianū. Cū aliqͥd myſtice ⁊ ſimilitudinarie ꝓponit̉ plus diligitur. plꝰ mouet⁊ plus delectat. ⁊ plus honorat̉ ꝙͣ qd̓ v̓bis ꝓprijs aꝑtiſſime dicit̉. De exemplis dicit Ariſtoteles. ix. poetrie.Exemplis vtimur ī docendo vt facilius intelligat̉ qd̓dr̄. nec tedeat ſtudētē ꝙ ẜmōes ita ꝓlōgaui. Quia pōtꝓuidus p̄dicator in vna ꝑte principali ad ꝓponendūppl̓o ꝯtētari. generat em̄ prolixitas tediū. et ſperniturqd̓ longo ẜmone proponit̉. Unde plus debet quilibꝫp̄dicator ad breuitatē ẜm oīs ꝙͣ ad ꝓlixitatē declinareSi eī facūdus eſt in p̄dicādo doctrīa eiꝰ breuis auidiꝰa populo exauditur. Quia qd̓ ꝑtius apponit̉ auidiusſumitur inquit Grego. in omel̓. Eſt enim de cibo v̓bidei ſicut de cibo corꝑali. Un̄ dicit Ioh̓. meſue in de regi. ſani. Eſuriente adhuc ſtomacho ceſſandū eſt a cibo.qꝛ parcitas cibi ⁊ potus multū valet vt calor naturalisdigerens rei digeſtibili dominet̉. ne nauſea ⁊ abbreui-