LXIIII
¶ Sermo de viſitatiōe beate Marie ꝟginis.Enedicta tu ī mulieribus ⁊ bn̄dictꝰ fructꝰ vētris tui. itaſcribit̉ Luc̄. j. Dicūt naturales ⁊ aſtronimi ꝙluna ē nobilis planeta. ꝓpinquior nob̓ īter aliAos planetas. Nā ẜm aſtronomos ſolū diſtat aterra qͥndecim milibus. miliariū ſexingentis. ⁊xxxv. cū alij ſint multo remotiores iuxta ſitumEt ex qͦ eſt nob̓ ita vicina hinc ē in nob̓ humoꝝaugmētatiua. de quāto enī magis appropinqͣtde tāto magis humorē in carne. in oſſibus medullā in capitibꝰ cerebella. ⁊ ſanguinem in corporibꝰ augmētat. Ideo etiā in infirmitatibꝰ eſtluna a medicis intuēda. Qꝛ vt dicit Gal̓. in qͥnto de diebꝰ creticis. ꝙ qn̄ luna ē ꝯiuncta cū ſtella fortunata. tunc egritudines ⁊ debilitates inhoībꝰ terminant̉ ad bonum. ⁊ qn̄ ē plena luminis tunc creſcūt in hoībus medulle ⁊ humoresſ Spūaliter. ꝑ lunam beatiſſima virgo maria rite deſignat̉. Nam ſicut luna eſt nobis planetavicinior. ⁊ qn̄ terre per pluuiā non ſuccurrit̉ etab alijs planetis dimittit̉. tūc luna de ſe roremmittit. ⁊ terrā fructificare facit vt videmꝰ. SicMaria luna pulcherrima in oībus neceſſitatibus noſtris ē vicinior. ⁊ quādo ab alijs ſanctꝭ.imo a xp̄o ꝓpter peccata nr̄a relinquimur. ſola maria nō nos relinqͥt in neceſſitatibus nr̄is.Ita dicit Bern̄. in quodam ẜmone. ꝙ ille ſolo ꝟgo tuas laudes ſileat qͥ te fideliter inuocatāſenſit vnqͣꝫ in ſuis neceſſitatibꝰ defuiſſe. Et qͥdmirū ſi inuocata adeſt. que etiā p̄ſto eſt non vocata. hec ille. Recte ſicut legit̉ Heſter ꝑ quaꝫfigurat̉ maria. in neceſſitatibus fuit ꝓ iudeiscoram aſuero recōcilians ip̄os qͥbus gratiā impetrauit populo iſrl̓ neſciēte. vt habet̉ Heſtervij. Et qꝛ virgo maria eſt nobis tam ꝓpinquaideo generat nobis humorē gratie ⁊ miſericordie. ẜm ꝙ dicit Bern̄. Maria omnibꝰ omniafacta eſt. omnibꝰ charitate debitricē ſe facit omnibꝰ ſinū miſericordie ſue aperit. vt de plenitudine eiꝰ recipiāt vniuerſi. Recte ſicut luna qn̄e plena tūc magis generat humores hic in terris. Ita ip̄a ex qͦ eſt plena gr̄aꝝ. iuxta dictū angeli. Aue gr̄a plena. Ideo hanc nobis largiterimpartit̉. ⁊ illud on̄dit in elizabet cognata ſua⁊ iohane. qꝛ ad partū eiꝰ iuuencula ad ſenē appropinquauit. vt eā in neceſſitatibꝰ adiuuaretCeſte Bern̄. in ẜmone de natiui. Ioh̓. qui ait.Airgo feſtinat ad elizabeth et tribꝰ menſibusignat̉ inhabitare hoſpitiū donec noni mēſisſine ꝯcluſo natiuitas īminet patriarche. Alij qͥlibros ſanctoꝝ diligētioribꝰ oculis inſpexerūtibi ſe vidiſſe teſtant̉. ꝙ ip̄a dei genitrix felicempuerum de terra leuauerit pͥmo ⁊ cognate partum omni ꝓſecuta ſit ſeruitute. hec ille. Et cuꝫhec̄ ꝓpinqua eſſet maria elizabeth humorem
gratiarū in iohāne infantulo augmentauit: vtqui prius erat debilis in membris p̄gaudio exultaret. vt dicit̉ Luc̄. j. Et etiā elizabeth repleta ſpirituſancto. vt que pͥus vix ꝓ debilitate ſenectutis loqui poterat. ſtatim iubilanter exclamauit ꝟbum p̄libatum dicens: Benedicta tu īmulieribus. In qͥbus ſancta mulier xp̄iferamextollit quo ad tria. Primo in ſanctitate quaꝫꝓbat diuina dedicatio. Secūdo in ſingularitate quā ꝓbat comparis excluſio. Tertio in fecūditate quā ꝓbat ꝓlis baiulatio. De pͥmo ꝙ maria extollit̉ in ſanctitate quam ꝓbat diuina dedicatio cum dicit̉ benedicta. Dicūt naturalesqui tractant de naturis herbarū ꝙ benedicta ēherba vtilis ⁊ multe virtutis. Naꝫ de ip̄a legitur ꝙ in quacunqꝫ domo vel camera poſita fuerit ibi nec vermis venenoſus. nec ſerpens necrana poteſt latere vel manere ꝓpter eius odorem. Habet etiā ꝟtutem ꝙ omne potum reformat. quia qͥ pͥmam ꝟtutem ꝑdiderat ſi imponitur benedicta ad priorem ordinē reducitur. ⁊ q̄de ip̄a biberit. rubeum vel bonū colorem habebit. Per hanc herbam beata virgo maria intelligit̉ que hic ab elizabeth benedicta nominat̉.Recte enī ſicut benedicta vbi in domo cordisponit̉ vel nomīat̉. ibi nullus ſerpēs infernalispōt manere. Teſte Amb̓. ī li. p̄fa. Ad vocationem nominis marie tota cōcutit̉ ⁊ terret̉ poteſtas contionis maligne Marieqꝫ preſentia ineſtimabilia infert demonibus ſupplicia Sicutbenedicta rubeū reformat potū ad ſtatū pͥſtinūSic bn̄dicta domina. diuinā gratiaꝫ quā Euaneglexerat ⁊ ꝑire dimiſerat reformauit. ẜm ꝙdixit angelꝰ. Inueniſti gratiā apud dn̄ꝫ Luc̄. j.Ideo dicit Hiero. de aſſūptione eius Quicqͥdmaledictionis infuſum ē per Euam totū abſtulit benedictio marie. Inſuper ⁊ gratiā refuditxp̄i ortus quam pͥus non habuit omnis mūdꝰ.hec Hiero. Ideo ſi de hac virgine ſedule benedicta maria biberimꝰ eiꝰ gratiā poſtulando. ꝑducet nos ad regnū filij ſui. vbi facies bonuꝫ ⁊pulchrū habebūt colorē. Iuxta illud Matth̓.xiij. Fulgebunt iuſti ſicut ſol in regno patriseoꝝ. Etiam ſicut herba predieta inter ceterasherbas obtinet hoc nomē benedicta. ſic mariainter alias mulieres p̄dicatur benedicta. ita vtei competit illud Iudith. xiij. Benedicta tu filia a dn̄o deo excelſo p̄ oībꝰ mulieribus ſuꝑ terram. Similiter illud ibidē. c. xv. Manus dn̄icōfortabit te. Ideo bn̄dicta eris ineternuꝫ. Etillud Ruth. iij. Bn̄dicta es a dn̄o filia. qm̄ priorem miſericordiā poſteriori ſuꝑaſti. Etiaꝫ bn̄dicta herba nō ſolum hoc nomē habet int̓ herbas. ſꝫ etiā inter flores. qꝛ de nullo flore legiturꝙ eſſet p̄ditus hoc nomine benedicta. Ita maria non ſolū hoc nomine bn̄dicta honorat̉ ītermulieres ſed etiam inter viros. Quod probat
C