IX
¶ Sermo de conceptōne beate ꝟginis Marie pͥmus.Onceptus hodiernus Marie ſemꝑ ꝟginis neuumtergit. nexum ſoluit. vetuſtatem orinis. meſtis reddit leticiā. dat crimioſis veniāIta canitur in officio hodierno. Ad experientiam hoc ſcimus quādo aliqua domina nobiliſmundi diu ſterilis eſſet. ⁊ heredeꝫ non haberetip̄a ⁊ tota familia triſtaretur. Si autem poſt lōgam ſterilitatem conciperet. leticiā faceret vniuerſalem. Quia refert Hieronymus Angeluꝫdixiſſe ad Ioachim. crede dilatos diu conceptus. ſteriles partus mirabiliores eſſe ſolere Iōlegit̉ Geneſis. xxj. ꝙ zara nobilis domīa vxorAbrahe patriarche vſqꝫ ad nonageſimū annūſterilitatis pertulit obprobriū ꝓpt̓ qd̓ non modice triſtabatur. Poſtqͣꝫ autem dominus ip̄aꝫviſitaſſet ⁊ yſaac concepiſſet dixit. Riſum fecitmichi dominus. ẜm Glo. materiam exultationis. Et quicunqꝫ audierit corridebit mihi. hoceſt congaudebit de dei bonitate. Ad propoſitūfelix domina Anna mater dn̄e nr̄e nobiliſſimediu fuit ſterilis. quia ſcd̓m Hieronymū ⁊ Uin.in ſpeculo hiſtoria. li. vij. viginti annis cum viro ſuo Ioachim in coniugio ſedit ⁊ prolem habere non potuit. propter quod nō modicuꝫ meſti erant rogantes dominū ꝙ eis ſobolem largiretur. quoꝝ preces exaudiens annuit vt Annaconciperet prolem benedictam. quare ad letandum incitat ip̄am per prophetam ZachariamGaude ⁊ letare filia ſyon. quia ecce venio et habito in medio tui. Filia ſyon ē beata Anna mater marie que merito laudare dꝫ dn̄m ⁊ letariin tanto prolis conceptu. ſed medium in quo ſedicit habitaturum ſcd̓m Iordanum eſt beatavirgo Maria in eius vtero concepta. de quap̄dixit propheta Pſal̓. lxxiij. Operatꝰ eſt ſaluteꝫ in medio terre. hoc eſt in beata virgine quefuit medium terre. id eſt. beate Anne. que dicitur propter fecunditatem terra cum fuiſſet ſterilis naturaliter miraculoſe fuit fecunda. Maria autem dicitur medium hoc propter influentiam plenitudinis gratiarum. quia ſicut ad medium vallis omnis pluuia ſe infundit. ſic poſtſanctificatōnem in Mariam ſtatim deſcenditplenitudo gratiarum. teſte Auguſtino in librode natura ⁊ gratia. Cęteris iuquit ſanctis perpartes eſt gratia data. Marie autem ſe totaminfudit gratie plenitudo. ideo in inſtanti ſanctificatiōis angelus ad ſui cuſtodiā deputatus dicere potuiſſet ad eam Luc̄. j. Aue maria gratiaplena dominus tecum benedicta tu in mulieri.
De hoc nobiliſſimo nature medio bene hortatur letari beata Anna. ⁊ non ſolum ip̄a. īmo tota celeſtis curia. ⁊ verius humanitas fragilis.que hodie ſoluta eſt a vinculis demonum ⁊ maleriam accepit gaudiorum. ſcd̓m quod canuntverba prefata. Conceptus hodiernus marie.In quibus inquā verbis beata virgo a duobꝰcommendatur. Primo a conceptōne glorioſa.ibi Conceptus hodiernus. Secundo commendatur a ſubuentōne operoſa. cum dicit̉. neuuꝫtergit. Circa primum eſt notandum Ꝙ aurifaber qui vult aliquod clinodium pulchrum proretentione alicuius nobiliſſime rei facere. longe ante preconcipit in mente qualiter illud vultdiſponere. Deinde fundit materiam ſeu al̓s coadunat pro tali clinodio faciendo Poſtea facitſibi formam longam vel latam. Deinde auruꝫexornat ſubtiliter vt ſic aſpectibuſ hominū placeat ⁊ pro perſona habeatur. Myſtice omīpoteſs deus eſt aurifaber optimus a quo omnesalij ſcientias acceperunt. ſcd̓m illud apoſtoli .j.Chorinth̓. iiij. Quid inquit habes quod nō accepiſti. q. d. nichil. Si autem accepiſti qͥd gl̓arꝭqͣſi nō acceꝑis. Ip̄e eſt qui ſcd̓m pſal̓. lxxiij. fabricatus eſt auroram ⁊ ſolem. Hic inquā voluitfacere nobile clinodium ⁊ pulchrum virginemMariam in qua ſeruaretur nobiliſſimum corpus filij ſui domini noſtri ieſu chriſti. quod ẜmBernhardum peregrinātibus eſt dieta. egrotis medicina. quod debiles confortat. valentesdelectat. languores ſanat. ſanitatem conſeruatIdcirco longe ante preconcepit hoc in menteſua diuina ſcilicet ab eterno. qualiter eam pulchram faceret. ⁊ hec dicitur precōceptio eterna. de qua gloriatur ip̄a virgo benedicta. Prouerbioꝝ. viij. dicens. Dominꝰ poſſedit me abab initio viarum ſuarum anteqͣꝫ quicqͣꝫ facereta principio ⁊cͣ. Et ſequitur. necdum erant abyſſi. ⁊ ego iam concepta eram. Deinde iſte perfectiſſimus aurifaber fudit materiam pro hͦ clinodio fiendo quando Ioachim ⁊ Anna matervirginis matrimonialiter ⁊ caſtiſſime conuenerunt non ex voluptate carnis cum fuerint ambo ſenes. ſed ex precepto dei. Refert enim Hieronymus. Cum Ioachim in feſto enceniorumin hieruſalem cum contribulibus ſuis aſcendit⁊ cum illis oblatōem ſuam ſuper altare poſuit.ſed Yſachar potifex cum nimia indignatiōe eūrepulit. quapropter ille cōfuſus pre dolore domum redire noluit. ſed ad paſtores ſuos iuit.Cui poſt aliquot dies apparuit angelus dicenspreces ſuas eſſe exauditas. addenſqꝫ ꝙ vxorſua paritura eſſet ſibi filiam. cuius nomen vocaret Mariam. Ideo ex mādato angeli trāſiuit Ioachim ad auream portam. et inuenit
A