L
¶ Certia cōcluſio ſi in foro cōtentioſo ꝯſtaret ꝑ cōfeſſionē illius qͥ obtineret ſnīam de illius iniuſticiacaſſaret̉ illa ſnīa etiā in foro iudiciali ¶ Nota ſingulariter hanc cōcluſionē. rō ē qꝛ vt p̄dixi ſnīa iniuſtaſuſtinet̉ ex ſola p̄ſumptione iuſticie. ſꝫ ꝯͣ p̄ſumptiōeꝫiuris ⁊ de iure admittit̉ ꝓbatio in cōtrariū ꝑ cōfeſſionē illiꝰ cuiꝰ vtilitatē ius induxit illā p̄ſumptiōeꝫvt no. in aucͣ. ſꝫ ⁊ iā neceſſe. C. de dona. an̄ nup. qd̓ē no. ⁊ ad hoc dictū ſcias allegare dictū Inno. hic ⁊vide qd̓ dixi in. c. is qui fidem. de ſpon. ¶ Quartacōcluſio ſuccūbēs iniuſte non debet etiā in foro aīeſpōte parere ſnīe qꝛ induceret victorē ad peccandūſupple niſi habebat animū donandi qꝛ tunc ille nōpeccaret recipiendo. ſic intellige dictū Hoſt. hic ſedad mandatū iudicis nō peccat parendo iniuſte ſentētie qꝛ iudiciū reddit̉ in inuitū. vt in. l. inter ſtipulantē. §. ſi ſtichū. ff. de ver. obli. ⁊. c. intelleximꝰ. deiudi. ¶ Septima queſtio ē an tutus p̄ſcriptione teneatur ſibi facere cōſcīam in foro aīe. Ego hanc. q.plene tetigi in. c. vigilanti. de preſcrip. ⁊ dic vt ibi. ſꝫvt ibi nō deſint dicta doc. hic ſcias ꝙ Innoc̄. in effectu voluit diſtinguere inter p̄ſcribentē bona fide ⁊mala fide. vt primo caſu nō teneat̉ ad reſtitutioneꝫſecūdo ſic. ⁊ hanc opi. tenuit Io. an. in regula poſſeſſor. de reg. iu. li. vj. vbi plene ꝓſequit̉. ⁊ multi tenuerūt ⁊ ē cōis opi. canoniſtaruꝫ. ſꝫ do. An. voluitmagis rigoroſe ꝓcedere ꝓpter opi. quorūdā theologoꝝ que ē in ꝯͣrium .ſ. vt ſuꝑueniente ſcīa rei aliene teneat̉ ad reſtitutionē in foro aīe licet ſuperueniret poſt cōpletā p̄ſcriptionē. diſtinguit enī ip̄e ſic. ꝙaut qͥs p̄ſcripſit ꝯͣ ignorantē ⁊ tenet̉ ad reſtitutioneqꝛ poſito ꝙ lex de p̄ſcriptiōe loquēs ſit fundata ſuꝑaliqua equitate nō tn̄ eſt tanta eqͥtas ex ꝑte eius cotra quē p̄ſcribit̉ ex qͥ ē ignorās. ſi aūt p̄ſcriptio fuitcōpleta ꝯſcientē dū tn̄ ꝑſona ſit diliges ⁊ ſagax tūcſubdiſtinguit. aut enī habuit illā reꝫ ex titulo lucratiuo ⁊ tenet̉ ad reſtitutionē qꝛ licet ex ꝑte illiꝰ cōtraquē p̄ſcribit̉ det̉ negligentia nō tn̄ ſubeſt tāta equitas ex ꝑte p̄ſcribentis quāta ſubeſt ex parte illius ꝯͣquē p̄ſcribit̉. aut habuit illā rem ex titulo oneroſo.puta exempto ⁊ tūc dicit ꝙ nō tenet̉ ad reſtitutionēqꝛ nō debet incurrere dānū ꝓpter alteriꝰ negligentiā. ſi enī reſtitueret nō hr̄et regreſſū de euictione ꝯͣillū a quo habuit cām. ſentit tn̄ ꝙ ſi is ꝯͣ quē ē p̄ſcriptū vellet ſoluere p̄ciū ⁊ meliorationē rei ꝙ tunc teneret̉ ī foro aīe ad reſtōeꝫ. Quare aūt ī caſibꝰ p̄dictꝭnō tenet̉ ad reſtōeꝫ in foro iudiciali tn̄ ī foro aīe. ſicẜm ſuā opi. rn̄det qꝛ forū iudiciale p̄ſcriptionē īduxit vt litiū ſit finis ⁊ vt magis timeat̉ ip̄m forū ſꝫ inforo penitētiali attendit̉ ſolū equitas. Aduerte hecpotuiſſent dici aduerſus ius ciuile ẜꝫ non aduerſusius canonicū. nā etiā quatenꝰ ē fori iudicialis nō inducit aliqͥd ſcienter cū ꝑiculo aīe alicuiꝰ īmo dicit ꝙom̄i cōſtitutioni ē derogandū q̄ ſine peccato ſeruari nō pōt. vt in. d. c. fi. de p̄ſcrip. facit rō. c. Mattheꝰde ſimo. dū ibi alle. illud euāgelicū. Quā cōmutationē dabit hō ꝓ aīa ſua. Item quid ꝓdeſt homini ſivniuerſū mundum lucretur anime vero ſue detrimentum patiatur. quaſi dicat nihil. vnde nūqͣꝫ iuscanonicum fundando ſe ſuper veritate inducit ali
quid cum peccato. cum ergo ius canonicum lom̄ibus membris formatis ꝑ do. In. inducat ⁊ approbet preſcriptioneꝫ ⁊ vult ꝙ poſſit preſcribens ſe exſua preſcriptione defendere. ergo nō eſt dicenduꝫꝙ peccat preſcribens ſi nō reſtituit ſuꝑueniente ſcientia. ſi autē nō peccat nō obligat̉ ad reſtitutioneꝫꝙ aūt p̄ſcriptione poſſit ſe defendere preſcribēs etiam cōtra ignorantē ꝓbat̉. vt in. c. ij. de p̄ſcrip. li. vtvbi patet ꝙ etiam ꝯͣ eccl̓iaꝫ poteſt ſe defendere ꝙ jſcribens titulo lucratiuo hoc idē poſſit etiaꝫ ꝯͣ eccleſiam. probatur in. c. apoſtolice. de dona. tene ergoindiſtincte ꝙ nō tenet̉ ad reſtitutionē qꝛ tutus ē iuris diſpoſitione ꝙ potuit ex cauſa rem vnius darealteri. vt in. l. item ſi liberatū. ff. de rei ven. ⁊ ī. l. antiochenſium. ff. de priui. credi. ⁊ no. in. c. q̄ in eccleſiarū. de cōſti. ⁊ in. l. fi. C. ſi cōtra ius vel vti. pu.¶ Octaua queſtio an tutus in foro iudiciali exceptione odioſa veluti macedoniani teneat̉ reſtituere pecuniam ſibi creditā nō obſtante exceptione ſibi cōceſſa per ius poſitiuū. Inno. cōcludit eū nō tenerimouetur duabꝰ rōnibus. Prima qꝛ illud ius emanauit nō ſolum in odium creditoris ſed etiam propter bonū publicum vt inde euitet̉ mors ſen expectatio mortis parentū. ff. ad macedo. l. j. Secundarō eſt melior ẜm eum qꝛ nihil apud filiūfa. cuius dominiū nō habet. nec pecunie ſibi numerate dn̄iumin eum tranſmittit. aduerſus vero actionē ꝯtra eūcōpetentem hꝫ legitimā exceptionē ſibi datam ab illo qui creditori actionē dedit ⁊ iō per talē exceptionem tutus ē ẜm eum. prima tn̄ rō eſt verior ẜm Hoſti. hoc dictum ſuū videtur tēperare Innoc̄. propefi. glo. ſue. ſentit enī hoc debere procedere niſi cauſa ꝓpter quā lex fuit mota ceſſaret in illo caſu putaqꝛ creditor mutuauit filiofa. ꝓpter charitatē parentū qꝛ vidit filiū ī aliqͦ ꝑiculo ꝓpter qd̓ indigebat pecunia. tūc enī tenet̉ in foro aīe reſtituere. do. An. dicit ꝯfeſſorē debere examinare tā mutuantē qͣꝫ filiūfa. ⁊ ſi cōſtat ꝙ mutuauit pecuniā ob necē pr̄is tūcqꝛ quilibet ē in turpitudine putat idē dicēdū qd̓. sͣ.dixi ẜm eū in meretrice. quaſi ſentiat ꝙ nō teneaturreſtituere creditori ſꝫ pauꝑibꝰ ex qͦ turpiter acqͥſiuitſi aūt cōſtat ꝙ ex charitate tūc tenet cū Innoc̄. vt teneat̉ ad reſtitutionē. in dubio aūt dicit ꝙ lex poſitiua p̄ſumit ꝙ mutuauit in necē patris. ſed lex cōſcīep̄ſumit ꝙ ꝓpter charitatē. ergo in dubio maior eſtlex cōſcīe .ſ. vt reſtituat qꝛ in reſtitutione nullū verſat̉ ꝑiculū aīe ſꝫ ī ꝯͣrio pōt ſubeſſe ꝑiculū qꝛ forte mutuauit ex charitate. ¶ Ego dico ꝙ ex mutuo fcō filiofa. orit̉ obligalio naͣlis ⁊ ciuil̓ ſꝫ bn̄ficio iurꝭ ꝯpetit regularit̓ exceptio. vt in. l. j. ff. ad mace. no. Bar. ī. d.exͣua. ad repͥmēdā ī. ꝟ. denūciatōꝫ. Qn̄ aūt exceptōnō cōpetat ⁊ qn̄ ſic. p̄t dari regl̓a iudicio meo ī vtroqꝫ foro vbicūqꝫ creditor nō fuit ī culpa mutuando.tūc exceptio macedoniani n̄ cōpetit in foro iudiciali. ⁊ ꝑ ꝯſequēs fortiꝰ nō cōpetit in iudicio aīe. Si ātcreditor fuit ī culpa tūc exceptio cōpetit ⁊ ſuum effectū oꝑat̉ in vtroqꝫ foro. pͥma ꝑs huiꝰ regule probat̉in. l. iij. ff. ad mace. vbi d̓r ꝙ ſi quis credit aliquē patrēfa. nō vana ſimplicitate deceptꝰ nec iuris igrantia. ſꝫ qꝛ publice pater fa. reputabat̉. ⁊ ita habebat̉ ī