IIIDe immuni. eccle.
voluntatis defuncti. nec aliquis error cadere poteſt implendo voluntatem defuncti. facit enim iuxa voluntatem defuncti. Si autem teſtator non vetuit falcidiam detrahi tunc ſi perſona eſt ignara ⁊groſſa veriſimiliter ignorās detractionem falcidieputat idē .ſ. ꝙ legatarius iuſte teneat in foro aīe qd̓habuit vltra falcidiam quaſi tūc cōcurrat cōſenſusteſtatoris in ſolutione totius legati. Si aūt teſtatoreſſet perſona inſtructa in iure certificata de iure falcidie tūc dicit ſe credere ꝙ legatariꝰ tenet̉ reſtituereqd̓ habuit cōtra. l. falcidiam ſiue errore facti ſiue iuris heres ſoluerit integrū legatū. qꝛ cū poſſibile ſitteſtatorem voluiſſe falcidiam detrahi. ex qͦ erat ſciens ⁊ nō prohibuit cōſultius ē vt legatarius reſtituat ⁊ ſic ſatiſfaciat voluntati defuncti. nam in dubijs via tutior ē eligēda. vt in. c. iuuenis. de ſpon. ⁊ſi diligent̓ aduertis videt̉ do. In. hanc. q. decidiſſeſemꝑ ẜm tacitā volūtatē defūcti ex qua inſurgit obligatio naturalis licet lex poſitiua aliter diſponat īforo cōtentioſo. ⁊ ſic voluit indiſtincte vt illa eqͥtasnaturalis p̄ferat̉ in foro aīe iuris poſitiui diſpoſitioni. AAduerte tu nāͣ deciſio huius. q. plurimū depēdet ex alia qōe. an heres ſit naturaliter obligatꝰ adlegata ītegra ſoluēda. d̓ qͣ pleniſſime ꝑ legiſtas maxime Bal. in. d. l. cum quis. C. de iur. ⁊ fa. igno. aliquid ꝑ canoniſtas. in. c. fi. d̓ ſolū. Et ſi tenemꝰ opi.vltramon. qui dixerūt nullaꝫ oriri obligationē naͣturalē. cōtra. l. falcidiā ceſſabunt oīa dicta do. An.fundata ſuꝑ illa equitate ⁊ obligatione naturali.Ii vero tenemꝰ opi. ꝯͣriam que videt̉ placere communiter citramon. tūc in foro iudiciali ſumus certi ꝑ. c. raynutiꝰ. ⁊ c. rainaldus. de teſta. ⁊ ꝑ aucͣ. ſꝫ cūteſtator prealle. iuncta. l. error. C. ad. l. fal. Sꝫ difficultas orit̉ in foro pnīali. ⁊ in hoc dicerem aduertēdum ad tres caſus dūtaxat. Aut enī a principio heres vult vti beneficio. l. falcidie in caſibꝰ a iure conceſſis. ⁊ dico ꝙ poterit ſine aliquo peccato. nec tenetur in aliquo foro pnīali. hoc aꝑtiſſime ꝓbat̉ ꝑ. d. crainutius ⁊ rainaldus. ſi enī foret aliqd̓ peccatumin retentione falcidie nō ꝑmitteret ius canonicumfalcidiam ita indiſtincte ſicut facit nō diſtinguēdoan defunctus fuerit ſimplex per ſona an diſcreta.qꝛ ius canonicuꝫ etiam quatenus diſponit in forocontentioſo nunqͣꝫ diſponit cum peccato. vt in. c.fi. de preſcrip. ⁊ hanc partem indiſtincte tenet Bal.in. d. l. cum quis. dicens abſurdum fore dicere contrariū. ⁊ firmās ꝙ eo caſu quo heres vult vti beneficio legis fal. nulla orit̉ obligatio naturalis qꝛ lexfalcidia reſecat legato ip̄o iure. vt in. l. linea margaritaꝝ. ff. ad. l. fal. Itē dic̄ ꝙ ſi qua orta fuerit illa nōhꝫ effectū ex diſpone legis in ꝯͣriū. q̄ mouet̉ ex optima rōne in ꝯͣriū. vt ſi defunctꝰ reperit aliquē qͥ velit eē heres hereditate grauata. ⁊ hāc opi. ſentit etiam Bar. in. d. extraua. ad reprimendā in. ꝟ. denūciationē. Ax qͦ ꝯcludit̉ ꝙ heres nō pōt denūciari inforo eccl̓iaſtico vt ſoluat integra legata. qd̓ tꝫ Bar.in loco p̄all̓. ¶ Scd̓s caſus ē qn̄ heres ſciens ſoluitintegra legata ⁊ tūc legatariꝰ tenet cuꝫ bona cōſcīaqꝛ ex qͦ heres noluit vti. l. falcidie bn̄ficio iā legatarius tenet ſibi debitū d̓ iure naturali ⁊ ciuili ⁊ firmat
Bal. in. l. cū qͥs. p̄alle. ¶ Tertiꝰ caſus ē cum heresſoluit integra legata ignorant̉. qͦ caſu ꝓbabilit̓ dubitat̉ in foro pnīali. ⁊ puto ſtandū indiſtincte iurꝭ poſitiui diſpoſitioni. ꝓut voluit Hoſtiē. vt diſtinguamus an ſoluerit ꝑ ignorantiā iuris vel facti. moueor ꝑ id qd̓ dixi. sͣ. in ſcd̓a regula. cū enī ius poſitiuūpoſſit ex cā legitima tollere effectū obligationis naturalis vt in macedoniano. ꝓut. jͣ. ſubijciā. fortiuspotuit diſponere in caſu nr̄o in qͦ dubitat̉ an obligatio naturalis oriat̉. Induxit enim ius. l. fal. ex iuſta cā adeo ꝙ fuit approbata ꝑ ius canonicuꝫ. vt. sͣ.dixi. quā quidē lege induxit cū limitatiōe an ſolueret heres ꝑ igͦrātiā iuris vel facti. nec in hͦ verſat̉ aliqd̓ pctm̄. gͦ talis lex ē ſeruāda in foro pnīali cum excā poſſit quē pͥuare re ſua. iuxta no. in. c. q̄ ī eccl̓iaꝝde ꝯſti. vn̄ nō video iuſtā cāꝫ recedendi in caſu nr̄oa diſpōne iuris poſitiui ī foro aīe. ⁊ hͦ de iſta qōne.¶ Quinta qō ē in eo qͥ ē obligatꝰ ciuilit̓ tm̄ ⁊ nō naturalit̓. Exēplū in eo qͥ ſcripſit ſe debere cētum ſpefuture numeratōnis tn̄ ī veritate nihil accipit an laꝑſo biēnio teneat̉ ſoluere in foro aīe. dubiū facit qꝛin foro ꝯtentioſo artat̉ exqͥ infra bienniū tacuit. vtin. l. in ꝯͣctibꝰ. C. de nō nu. pe. dixi plene in. c. ſi cautio. de fi. inſtru. Inn. tenet hūc n̄ artari ī foro aīe qꝛex qͦ nil in veritate recipit nō obligat̉ naturalit̓ etiābiēnio elapſo. vn̄ pōt d̓ pr̄imonio ſuo facere elemoſynā ⁊ diſponere vt vult. hec cōcluſio Inno. placerIo. an. ⁊ ē veriſſima. lex enī ꝑ lapſū bienij preſumpſit veritatē debiti. nō enī agit obligare debitoremad id qd̓ nō recipit. cū autē in foro aīe cōſtet de veritate ceſſat lex poſitiua fundata ſuꝑ p̄ſumptione. qꝛp̄ſumptio cedit veritati. viij. di. veritate. ⁊ facit qd̓ īſil̓i no. Io. an. in. c. ij. de vſu. li. vj. ⁊ qd̓ le. ⁊ no. in. c.tua. ⁊. c. is qui fidē. de ſpon. ⁊ tetigi in. c. j. de cōſti.An aūt ſubſit aliqd̓ remediū in foro ꝯtentioſo poſtlapſū biennij. dic vt plene dixi ī. d. c. ſi cautio. ¶ Sexta qō ē in eo qͥ fuit iniuſte cōdēnatꝰ an teneat̉ ī foro aīe ad obſeruatione ſnīe vel ſponte ſoluere ī foro ꝯtētioſo. Inn. tꝫ ꝙ nō qꝛ talis ſnīa nō induc̄ obligationē naturalē neqꝫ tollit eā. iō ī foro aīe n̄ tenet̉tali ſnīe pare̓. ⁊ ī hac. q. pn̄t ex dictꝭ Inn. alique pulchre ꝯcluſiones elici. Prima ꝯcluſio ꝙ in foro aīe n̄tenet̉ qͥs parere iniq̄ ſnīe. Rō huiꝰ ꝯcluſionis qꝛ exiniqua ſnīa nō oritur obligatio naturalis nec extinguit̉ ſi prius erat orta. iuxta illud qd̓ le. ⁊ no. ī. l. iulianus. ff. de ꝯdi. inde. ⁊ ī. l. ab eo. C. quō ⁊ qn̄ iu. dixi in. c. qd̓ ad ꝯſultatōeꝫ. d̓ re iudi. qd̓ ꝓcedit etiaꝫ ſinō fuit appellatū dūmō nō habuit aīuꝫ ꝯfirmādi ſētētiā. vt dixi ī. c. qd̓ ad ꝯſultatōeꝫ. ius aūt poſitiuuꝫꝯpellit ad obſeruatōeꝫ talis ſnīe pꝰ decēniū qꝛ p̄ſumit̉ iuſta. vt ī. c. cū int̓. de re iudi. cū ſi. ſꝫ in foro aīeſtat̉ veritati. vn̄ nō ē iuſta cā recedēdi a iure poſitiuo in foro aīe. qꝛ ceſſat rō ſuꝑ qua ſe fundat lex poſitiua. ¶ Scd̓a ꝯcluſio obtines iniuſtā ſnīam tenet̉ī foro aīe reſtituere qͥcquid inde fuerit ꝯſecutꝰ. hecꝯcluſio ꝓbat̉ qꝛ retinet alienū. naꝫ vt dixi ſnīa iniuſta ſ̄ tollit nec īducit obligateōꝫ naͣlē. ⁊ lex mādauitvt ſnīa mādaret̉ execūtioni qꝛ p̄ſūpſit ꝓ iuſticia ſnīegͦ cū in foro aīe ꝯſtat de ꝯͣrio tenet̉ ad reſtitutioneꝫqꝛ peccatū nō dimittit̉ niſi ablatū reſtituatur. vt inc. cum tu. de vſur. ⁊ ī regula peccatū. de re. iu. li. vj.