IIIDe teſtamentis.
cum ⁊ epiſcopis ⁊ alijs peelatis conceſſa extitit adminiſtratio eorum. xij. q. j. videntes. ⁊. c. p̄cipimꝰ.Ego puto ꝙ inter iſtas opiniones illa ſit p̄ſtantiorque habet ꝙ dominiū rerum eccleſie ſit penes deū⁊ pro hoc eſt tex. optimus. in. c. cum ex eo. de elec.li. vj. ibi de chriſti patrimonio ſublimatꝭ. ⁊cͣ. hͦ etiāno. ibi gl. que eſt in verbo chriſti. facit. c. qui chriſti⁊. c. qui abſtulerit. xij. q. ij. Item vt ſupra dixi homines offerentes eccleſie habēt reſpectū ad deumvt in p̄allegꝭ. c. nulli liceat. xij. q. ij. ⁊ in. c. res eccl̓ie.xij. q. j. ibi dn̄o oblatis. ⁊cͣ. ⁊ de rerum ꝑmuta. in. c.mancipia. ⁊. c. iniuſtum. ¶ Hoc p̄miſſio venio adſolutionē premiſſe queſtionis. ⁊ hic doctores nontangunt ꝙ meminerim. tamē puto ꝙ papa ſine cāhanc ptātem dare nō poteſt ⁊ hec bona ſunt dei. etqd̓ noſtrum eſt ſine facto noſtro a nobis euelli nōpoteſt. vt in. c. ab eo. de elec. li. vj. nam qui dimittitdebita dei ſine cauſa profecto deuꝫ offendit. vt dic̄tex. in. c. ſi is qui. xxiij. q. iiij. ⁊ licet papa ſit vicariꝰchriſti tamē debet legitime adminiſtrare ⁊ potiusꝯſeruare qͣꝫ bona dei diſſipare. nam ex officio ſuſcepto non licentiam peccandi ſed neceſſitatē bene viuendi aſſecutus eſt. vt in. §. j. xl. di. Item hec ſuntbona eccleſie cōſeruata vt ex fructibus ipſoruꝫ ſubueniatur egentibꝰ. vt in. c. vidētes. xij. q. j. ⁊ nullaratio permittit vt qd̓ pro cōmuni vtilitate datū eſſedinoſcitur vſibus cuiuſqꝫ applicetur. vt. sͣ. de p̄bē.in. c. ratio. Item qui ſubtrahit bona eccleſie dicit̉homicida quia videtur necare illos pauperes quifuiſſent ex huiuſmodi bonis ſuſtentati. vt in. c. quichriſti. ⁊. c. qui abſtulerit. xij. q. ij. ergo papa hoc facere nō poteſt. cū vt. sͣ. dixi licet a deo receperit poteſtatem ⁊ dignitatem pōtificatus nō tamen poteſtatem peccandi. vt dicit tex. in. c. j. xl. di. nam vicarius nō habet maiorē poteſtatē ⁊ dignitatē pontificatus qͣꝫ ipſe deus. ſed deus peccare non poteſt.vt de peni. di. ij. §. fi. ergo nec vicarius debet hͦ poſſe. ⁊ pro hoc opti. tex. in. c. nō liceat pape. xij. q. ij.vbi expreſſe cauet̉ de papa ꝙ ei non licet oīa bonaeccleſie alienare ergo nec poteſtatem teſtandi darecum ex hoc ſequatur alienatio. ⁊ licet clericus ſimpliciter de bonis eccleſie teſtari nō poſſit ſi tamē tātundem de ſuo proprio eccleſie cōtulerit quantumvult alienare hoc bene licebit. vt in. c. ſi epiſcopus.xij. q. v. ⁊. q. ij. in. c. ſi quis qualibet. ⁊ hoc intelligeverum qn̄ ante alienationē rei eccleſiaſtice contuliteccleſie tantum de ſuo ꝓprio ſecus autē ſi poſt. nātunc videt̉ dare in fraudem ne incurrat penam depoſitionis. de qua ī. c. nouimus. xij. q. ij. ⁊ talis reſtauratio damni ⁊ compēſatio ſibi nō proderit adeuadendum depoſitioneꝫ. vt no. in. c. ꝙ ſicut. sͣ. d̓elec. ⁊ hoc ſentit glo. in prealle. c. ſi quis qualibet. ⁊cōtra hanc opi. facit qꝛ res eccleſiaſtica alienari nōpoteſt niſi cāpietatis neceſſitatis cōmoditatis velvtilitatis. ſed in iſto caſu non ſubeſt aliqua iſtaruꝫcauſarum. ergo. ⁊cͣ. Sol̓. poteſt dici ꝙ illud eſt priuilegiū clericoꝝ ſeu rectorū eccleſie vt ſine melioratione eccleſie poſſit fieri permutatio ſicut obſeruat̉in principe volente cum eccleſia ꝑmutare. vt in. c. j.sͣ. de rerū. ꝑmuta. ⁊ hoc ſentit Gratianus. in. §. itē
ſi rectores. xij. q. ij. Et ex iſtis cōcludo ꝙ clerico beneficiato de rebus intuitu eccleſie acquiſitis vt teſtamentum condere poſſit etiam papa ſine cā īdulgere nō poteſt. Iteꝫ ꝙ licet clericus de bonis ſue eocleſie ſine recōpenſatione teſtari nequeat ſi tamentantūdem de ꝓprij patrimonij facultate eccleſie cōtulerit teſtari licebit. ¶ Quero nunquid ep̄us poſſit compellere indiſtincte executores vltimarū voluntatū ad exequendū officium eius intuitu ⁊ pereos ſuſceptū. So. glo. reperiunt̉ cōtrarie. nam gl.in. c. ſi heredes .sͣ. eo. videtur velle ꝙ ſic ſiue ſint deputati ad pias cauſas ſiue nō. ⁊ idem videtur tenere Inno. in. c. nos quidem. sͣ. eo. ẜꝫ glo. in. c. tua. e.ti. expreſſe tenet cōtrarium .ſ. ꝙ ep̄s nō pōt ſe intromittere de executionibus ad nō pias cauſas. ⁊ fac̄illud. c. a cōtrario. Hoſti. in. c. Ioannes. jͣ. eo. tenetꝙ indiſtincte poſſit ⁊ hoc per illū tex. vbi cōpellit executores etiam ad nō pias cauſas. ⁊ pro hoc qꝛ qͣlibet vltima voluntas dicit̉ pia. vt. xiij. q. ij. vltīa voluntas. Io. an. in prealle. c. Ioannes. circa hoc diſtinguit ꝙ aūt agitur iudicꝭ officio ⁊ indiſtincte poteſt ſe intromittere. ant actione intentata ꝑ legatarios. ⁊ tunc actor debet ſequi forum rei. ⁊ ꝓ hac diſtinctōe Io. an. facit ꝙ qn̄ cōpellit ex ſuo officio nōagitur principaliter de vtilitate priuata ſed in vimcōſequentie. ſed qn̄ agitur intentata actione principalit̓ agit̉ ad cōmodū priuatū ergo cā nō eſt pia. etpro hoc qd̓ no. Inno. in. c. ad noſtram. ij. sͣ. de iureiuran. Ego puto opi. glo. ⁊ Hoſti. veriorem indiſtincte videlicet ꝙ ep̄s pōt ſe intromittere ſiue ꝓcedat ex officio ſiue actione intentata per legatariosnam executio cuiuſlibet voluntatis ſpectat ad ep̄mvt pꝫ in p̄alle. c. Ioannes. ⁊. c. indicāte. sͣ. e. ⁊ notain. c. ſilue ſter. xj. q. j. ⁊ in. c. ep̄s. lxxxviij. di. ⁊ fac̄ p̄allega. c. vltima voluntas. xiij. q. ij. ergo rōne piecauſe poteſt adiri per laicum ⁊ contra laicos ſic̄ obſeruatur in alijs cauſis ſpectantibus ad forū eccleſic. vt in. c. ſuper quibuſdā. jͣ. de ver. ſig. ⁊. lxxxvij.di. in. c. j. ⁊. ij. nam ſi defendere orphanos ⁊ viduas ⁊ alias miſerabiles ꝑſonas ſpectat ad eccleſiamvt in p̄alle. c. ſuꝑ quibuſdā. ⁊ in p̄alle. c. j. ⁊. ij. multo fortius defenſio ⁊ executio defunctorum qui penitus ſunt deſtituti defenſoribus. ⁊ pro hoc videt̉tex. ī. c. deſolatꝭ. al̓s incipit defenſionis. lxxxvij. di.vbi dicit tex. ꝙ proprie defenſionis auxilio deſolati ſpectant ad forum eccleſie. nec obſtat rō ſuperiꝰallegata videlicet quando agitur actione intentata ꝙ principaliter agitur ad cōmodum actionē intentantis. nam negari nō poteſt qui ex hoc impleatur defuncti voluntas. Iteꝫ ſufficit ꝙ cā ſpectat adeccl̓iam vt. sͣ. dixi. nam modis omnibus vltima voluntas ē ſeruanda. vt. xiij. q. ij. vltima volūtas. nōgͦ habere debemꝰ reſpectū ad modū agendi ſꝫ ſufficit ꝙ agat vt vltima volūtas adīpleat̉. ꝓ hͦ. xxiij. q.v. ꝓdeſt. Ex p̄dictis cōcludo ꝙ ep̄s vltimaꝝ volūtatū executores ex officio ſuo ſeu actiōe ꝑ legatariosintentata cōpellere poteſt vt ſuſceptū ab eis officiūdebite exequāt̉ etiā ſi nō ad pias cauſas deputatiextiterit. Ex qͦ infert̉ ꝙ executio vltime voluntatis