Druckschrift 
6 (1488) Decretalium 3
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

IIIDe teſtamentis.

iſtud loquit̉ in dioceſi hoſtienſi. ſequēs. c. in ciuitate velletrenſi. Itē in hoc. c. ſit mentio de preſb̓roparochiali. in ſequēti vero qd̓ loquit̉ in relictis adpias cauſas nullā facit mentionē de p̄ſbytero parochiali ſed ſolū requirunt̉ duo teſtes. Secūda lectura eſt vt hodie iſtū tex. ſit derogatū iuri ciuili etiāquo ad foꝝ ſecularē. hāc opi. tenuit Alanꝰ. Uin.Goſ. Hoſti. do. An. vide gl. ij. q. iiij. §. j. hāclecturā quā tenui in repetitione huius. c. latius reaſſumā infra. Tertia lectura ī terris tꝑali iuriſditione eccleſie ſeruandū eſt iſtud. c. ſed in terris.imperij ſeruabit̉ lex ciuilis. hanc lecturam taciteſentit Io. an. dicens in relictꝭ ad pias cauſas ſufficiunt duo teſtes in om̄i foro.. c. ſequēs. in alijsvero lex ciuilis ſeruabit̉ in terris imperij. in terrisvero eccleſie ī foro canonico ſeruabit̉ hoc. c. itadicit de cōſuetudine obſeruari. ſed hec lect. nimisreſtringit iſtū tex. nam huius. c. cōcernit etiā forum ciuile ius ciuile poſſit ſtatuere ꝯtra iusdiuinū. vnde dicit̉ qͥs cōdere legē ſꝫ errare. xxv.q. j. ſunt quidā. enī papa hic declaret irrationabilitatē illius legis cōſuetudinis manifeſte patet illa lex tanqͣꝫ irrationabilis debet ſeruari etiāin foro ciuili. qꝛ lex debet rōnabilis al̓s meretur nomen legis. iiij. di. erit autē lex. no. Bar. in. l.om̄s populi. ff. de iuſti. iur̄. Quarta lectura vtc. ſeruet̉ in foro canonico lex ꝯͣria in ciuili. tacitehanc lec. ſentit Inno.. c. ꝓximo in quadā additione. ſed hec lectura tollit̉ vt precedens hec declaratur hec glo. poſuit oēs p̄dictas lectu. Sed reſtat nunc examinare iſtaꝝ ſit verior. mihi ſemperplacuit ſecundꝰ intellectus aꝑtiſſime videt̉ ꝓbariper iſtū tex. probat̉ rōne. nam humana lex cōtradiuinā eſt ipſo iure nulla. vt in. d. c. ſunt quidā.qꝛ inferior potuit tollere legē ſuꝑioris. in cle. neromani. de elec. nec dicit̉ lex ciuilis in hoc adiuuare ſeu diſtinguere ius diuinū ſꝫ potiꝰ ꝯfundere exnumero teſtiū ius alienū tollere. cum ius diuinum ſolū requirat duos teſtes in om̄i re. vt voluitIo. Uin. in. c. licet vniuerſis.. de teſtibꝰ. videt̉valde abſurdū ius ciuile requirat ſeptē teſtes inteſtamento. nam ſanguinē elicit nimis emungitiiij. di. deniqꝫ. in. c. niſi. de renun. Itē hec lex ciuilis eſt cōtra ſanctoꝝ patrū ſtatuta. vt in tex. etiampapa pōt tollere. vt in. c. ſi ea deſtruerē. xxv. q.ij. in. c. ꝯtra. in. c. ad ꝑpetuā. ea... q. j. Iteꝫē ꝯͣ generalē cōſuetudinē eccl̓ie que obligat ſicutp̄ceptū. xj. di. in his. de pe. di. v. in ſūma. vnde cuꝫpapa hꝫ defendere ius diuinū vſqꝫ ad animā ſanguinē .i. vſqꝫ ad om̄s conatꝰ. d. c. ſunt qͥdam. potuit debuit ius ciuile iuri diuino ꝯͣrium tollere maxime qꝛ ex defectu tantoꝝ teſtiū qn̄qꝫ occupat̉ ſubſtantia alioꝝ ꝯͣ dn̄i voluntatē. Sꝫ q̄ro nunquidſufficiūt duo teſtes de iure canonico. docto. cōīterſentiunt in relictis ad non pias cauſas reqͥriturpn̄tia ſacerdotis duobꝰ teſtibꝰ. vn̄ dicit Spe. inti. de inſtru. edi. §. ꝯpendioſe.. Item per ius canonicū. ſi interuenit alter p̄ſbyter ſeu alius teſtisleco p̄ſbyteri tunc eēt tres non valeret teſtm̄. qꝛrex. iſte loquit̉ de ꝓprio ſacerdote de ē tāta

ſumptio falſitatꝭ ſicut ꝯͣ extraneū. dicit tn̄ ſi locop̄ſbyteri interuenirent duo teſtes valeret̉ teſtn̄: qꝫduo teſtes ſūt maioris auctoritatis qͣꝫ p̄ſbyter ſolꝰvt pꝫ in. c. lꝫ ex quadā. in. c. a nobis. de toſti. Eeddo. An. deuians ab hoc generali dicto dicit ſe putare p̄ſbyteri p̄ſentiā fore neceſſariā ad validita teſtamēti ſufficiūt duo teſtes in relictis adpias cauſas. mouet̉ rōnem huiꝰ tex. Nec ob. tex.in eo facit mentionē de preſbytero. qꝛ narrat accidentia facti ẜm. enī qua mouet̉ papa iusdiuinū tm̄ ꝯcludit de duobꝰ teſtibꝰ. Sed certe hecopi. mihi nunqͣꝫ placuit. videt̉ extorquere iſtuꝫtex. nec ob. lr̄e qꝛ illa venit ad exaggeranduꝫ grauādū diſpōnes iuris ciuilis. aūt ad reddē rōem ſtatuti poſtea editi. papa enī pͥmo reprobauit illū rigorē iuris ciuilis. quaſi dicat cuꝫ iusdiuinū requirat duos teſtes ſeu ſit ꝯtentū duobuſteſtibꝰ nimis videt̉ acerbū ius ciuile reqͥrat ſeptēſꝫ volens papa ꝯſulere falſitati rōne cuius fuit motuꝫ ius ciuile ſtatuit vt vltra duos teſtes interueniat preſb̓r parochialis. ẜm opi. do. An. ſequeret̉ nūqͣꝫ eēt requirendi plures duobꝰ teſtibꝰ qd̓ ēꝯtra. c. licet vniu̓ſis. p̄all̓. vbi dicit quedā ſūt cauſe plures qͣꝫ duos exigūt teſtes ſic ex pōt iushumanū adiuuando diſtinguendo ius diuinuꝫexigere vltra duos teſtes in qͥbuſdā caſibꝰ tn̄ dꝫrequirere magnū diffuſuꝫ numeꝝ ſicut exigebatius ciuile. tollit̉ ꝯͣrium potuiſſet formaritra p̄cedente lecturā. ſi papa deuiat a iure diui addendo p̄ſentiā p̄ſbyteri dicit̉ tollere ſꝫ adiuuare diſtinguere ius diuinū qd̓ pōt. vt in. c. ſiqueſtiones in fi. de ſimo. no. Inn. in. c. in eccl̓iaꝝde cōſti. legiſte in. l. fi. C. ſi ꝯͣ ius vl̓ vtilitatē publicam. eodē modo debuit poſſe imꝑator. Sꝫ reſpōdet̉ vt p̄dixi imꝑator intātū deuiando non videbat̉ diſtinguere ſꝫ potiꝰ ꝯfundere ſꝫ papa proceſſitmagis mite. ſil̓e videmꝰ in p̄ſcriptiōe. ꝓpter bo cām ius ciuile adinuenit p̄ſcriptionē etiā mala fide. ſed ius canonicū approbauit bona fideſcriptionē qꝛ erat aperte cōtra ius diuinū ſed diſtinguebat. reprobauit aūt p̄ſcriptionē cuꝫ mala fide qꝛ erat ꝯtra ius diuinū. ſic fecit hic papa. approbauit motiuū iuris ciuilis ꝓuidendo falſitati preſentiā p̄ſb̓ri ſꝫ reprobauit inqͣꝫtū exigebat nimiaꝫ teſtiū multitudinē. Itē iſtud ius deuiet a iure ciuili debemꝰ reſtringere obſeruare in terminis inbus loqͥt̉. ſic dꝫ omitti pn̄tia p̄ſb̓ri vel ſuo locoduoꝝ teſtiū pn̄tia. nec ꝓcedit do. An. dicit narrant̉ accidentia facti. videt̉ falſum. innarratōe nihil d̓r de p̄ſb̓ro ſꝫ ſolū in ſtatuto ſeu ꝓuſione poſtea edita. Et ex oībus ꝯcludo in relictisad pias cauſas valet q̄libꝫ vltima volūtas in pn̄tiaduoꝝ teſtiū etiā ſine p̄ſb̓ro iſte ē ꝓpriꝰ caſus. c. ſe.In alijs ꝟo relictꝭ reqͥrit̉ p̄ſb̓r vl̓ duo loco ſui aliis duobꝰ teſtibꝰ. placet mihi p̄cedēs opi. vt nccͣio reqͥrat̉ iſti teſtes ſint rogati vl̓ oēs maſculi. qꝛpapa ſolū initit̉ diſpoſitioni iurꝭ diuini ſanctorūpatrū. ſufficiūt tranſcurſu lectionis. In glfi. in fi. no. glo. de hoc vide bo. glo. in. c. vnico. deſagit. vbi dixi. in. c. ſalonitane. allegato in glo.