III ¶ De vi. et hone. cleri.
niator mercator. ⁊ ſimilia. ⁊ aliquid tetigi in. c. j. deiudi. ¶ In ea. glo. ibi ſed nunqͥd poteſt repeti. no.iſtā glo. vſqꝫ ad fi. qꝛ quotidie ſit remiſſio ad iſtā gl.cū querit̉. nūquid poſſit repeti in ludo illud qd̓ perdit̉? vide glo. xxxv. di. in ſūma. ⁊ in. c. j. ⁊ ꝑ Inno. īc. qꝛ pleriqꝫ. de īmu. eccl̓. ⁊ aliquid ponit hic Cal. pIo. an. ⁊ btm̄ Tho. ſcd̓a ſcd̓e. vt habeas maͣm ꝓſequere qͥnqꝫ mēbra. primo nūqͥd poſſit repeti. ſcd̓onunqͥd valeat ꝯſuetudo in ꝯͣrium. tertio nūqͥd exmutuo facto in ludo oriat̉ actio. quarto an valeattranſactio ibi facta. quinto nunqͥd vendēs rem inludo teneat̉ de euictiōe ¶ Circa primū diſtinguetres ſpēs ludi. nā quidā ludꝰ eſt ꝯſiſtens ī ingeniovt ludus ſcaccoꝝ. quidā ꝯſiſtēs in fortuna. vt ludꝰad azardum. quidā mixtꝰ ꝑticipās de ingenio ⁊ fortuna. vt ludꝰ tabulaꝝ cuꝫ taxillis. nā ibi verſat̉ fortuna reſpectu taxilloꝝ ⁊ ingeniū inuoluendo tabulas ¶ Circa primū dico ꝙ cū iſte ludꝰ nō ſit ꝓhibitus vt. sͣ. dixi. ⁊ vide tex. i. l. pe. ⁊ vlt̓. ff. de alea. vbividet̉ ꝯceſſus oīs ludus qͥ ſit gr̄a virtutis exꝑiende⁊ vide tex. in. c. lator. p̄all̓. qꝛ qd̓ ibi vincit̉ nō ſubiacet reſtitutioni cum nō ſubmittūt ſe hoīes fortune.īmo bonū inde ꝓuenit cū exerceant ſe ingenio. nōtn̄ dꝫ ludi maxima quātitas ad hͦ qd̓ habet̉ ī. l. vnica. C. vt alea. vſus. nō tn̄ dꝫ qͥs ſe exercere ī iſtis ludis cā ſpoliandi ꝓximū ſeu lucrandi. ſꝫ principaliscā debet eē exercitatō ingenij. alias credo id quodvincit̉ ibi reſtituendū ſaltē pauꝑibꝰ propt̓ intentionē dānatā ſpoliandi ꝓximū. facit in ar. xiiij. q. iiij.qui emit. ⁊ meliꝰ p̄ceptū euāgelicū. dilige ꝓximumſicut teip̄m. xxiiij. q. iiij. debet. de pe. di. ij. ꝓximosDe ſecūdo ⁊ tertio dicā ſil̓. qm̄ iſti duo ludi parificātur h̓. ⁊ dicerē ſic. ꝙ aut ille qͥ ꝑdit n̄ habebat admīſtrationē liberā pecunie. exempluꝫ in ſeruo filiofa.⁊ monacho. ⁊ tunc ī dubio repetitio dat̉ patri dn̄o⁊ ſuperiori. vt in. l. fi. ff. de alea. cū enī iſti non haberent dn̄ium pecunie nō potuerūt tranſferre ī aliosar. in. c. nuꝑ. de do. poſt diuor. reſti. ⁊ in regula nemo pōt. de reg. iur̄. li. vj. aut habebat libera adminiſtrationē pecunic. ⁊ ſi interuenit fraus ꝯpetit repetitio. qꝛ turpitudo ꝟſat̉ ex ꝑte illiꝰ tm̄. ff. de ꝯdi.ob tur. ca. ꝑ totū. ⁊ in regula in pari cā. de re. iur̄.li. vj. ꝑ glo. aut nulla fraus īteruenit. ⁊ tūc aut neuter fuit attrahēs. aut alter tm̄. primo cāu cōiter tenet̉ ꝙ de iure cōmuni cōpetat repetitio. vt in dictaaucͣ. alea. vſus. ⁊ ar. ī. d. l. fi. ⁊ dat̉ repetitio vſqꝫ adxl. annos. Sed de iure naturali ſeu conſuetudinario nō cōpetit repetitio. nā iſte ludus nō principaliter ē prohibitꝰ propter ſe. ſed ꝓpter multa mala q̄inde ſequunt̉. nam iſti cōmuni cōſenſu volueruntſe ſubmittere fortune. inſti. de reꝝ diui. in. §. ꝑ traditionē. ſed ſi alter habuit intentionē dānata puta ledendi proximum. puto pecuniam reſtituendāpauperibus. ar. c. nō ſane. ⁊. c. qui habetis. xiiij. q.v. ſecus ſi cauſa ſolacij tantum. maxime in feſtiuitatibus. vide glo. in. d. c. j. xxxv. di. q̄ dicit ꝙ ſi modicum luderem pro cōuiuio faciendo illud licet etiaꝫde iure. ſed nō puto illud procedere in clericis qꝛ n̄debent facere cōuiuium etiam de ꝯfertis .i. ꝙ quisponat partem. c. nō licet. xliiij. di. Si vero fuit alt̓
attrahens ⁊ alter attractus. dixit Inno. in. d. c. qꝛpleriqꝫ. ꝙ ſi attrahens vincit tenet̉ reſtituere attracto. qꝛ ille fuit in turpitudine. ſecus ecōtra. nā tuncnō eſt reſtituenda attrahenti. ſed ſaltem pauperibꝰdanda ¶ Quo ad ſecundum de conſuetudine dicit Io. an. hic quibuſdam videri quos ipſe ſequit̉ꝙ cum ludus alearum ſit prohibitus ex cōſtitutione humana ꝙ illi derogetur per conſuetudineꝫ. vtſic rōne mixture valeat cōſuetudo efficere id quodal̓s nō poſſet. ar. c. ſacris. de ſepul. ⁊ pondera hācrōneꝫ. nam videtur ſentire hoc procedere in ludomixto. ſcꝫ tabularum. ⁊ dūmodo ceſſent fraudesblaſphemia ⁊ turpia nō tenet̉ quis reſtituere qd̓ vīcit. nec ſacerdos tenetur ſibi facere cōſcientiam inforo anime. ⁊ idem Cal. h̓. ⁊ videt̉ velle idē voluiſſe. beatus Tho. do. In. dicit tutius eē vt fiat reſtitutio ſaltē pauperibus propt̓ intētionē ſpoliādi ꝓximū. Ego plus credo ꝙ etiam cōſuetudo nō valeat. qm̄ cōſuetudo inducēs peccatū ſeu reddēs faciliores homines ad peccatum nō valet. c. ex parte d̓conſue. ſed certuꝫ eſt hoc cōtingere ex iſto ludo vtexperientia docet. ⁊ facit qd̓ habetur in. d. aucͣ. alearum vſus ¶ Et ad tertium dic breuiter ꝙ ſi mutuantur pecunie ludenti nō fit repetitio. ſecꝰ ſi alterilicet in ludo. ad hͦ vide bo. tex. cum glo. in. l. j. ff. dealea. ⁊ qd̓ no. in. l. pe. ⁊ vlti. eo. ti. ¶ Ad quartumnunqͥd valeat tranſactio facta in ludo? doc. hic cōmuniter tenēt ꝙ nō. rō qꝛ ibi nō poteſt eē lis īmo ēeuidēs calūnia. gͦ nō valet tranſanctio. l. in ſūma. ff.de ꝯdi. inde ¶ Ad vltimū mēbrū dic vt habes hicin glo. fi. ⁊ vide glo. in. c. j. xxxvj. diſ. plene de materia ⁊ que mala proueniant in iſtis ludis ꝑ Hoſti.de exceſ. prela. in ſūma ¶ In glo. ij. in. ꝟ. deauratis in fi. no. bene iſtā glo. primo ꝙ in veſtibꝰ ſit multum attendenda cōſuetudo locoꝝ. qꝛ clericꝰ ī veſtibus debet attendere ne vileſcat dignitas clericalis⁊ ſic nō debet ire veſtibus laceratis cā humilitatisqꝛ ex hoc vileſcit dignitas vt alibi dic̄ tex. no. ornatum infucatū p̄ter corporis. diligentiā approbamfractos veſtibus nō recipimꝰ. xlj. di. in. c. p ſimoniam. ⁊ in. c. j. ⁊ ideo alibi dicit text̓. affectate ſordes.nec exquiſite delitie laudem pariunt. qd̓ tā de veſtibus qͣꝫ de cibis intelligendū eſt. xlj. di. in ſumma. ⁊vide glo. no. xxj. q. iiij. in ſūma vbi diſputat̉ nūqͥdclericus poſſit vti veſtibus fulgidis maxime ſericꝭ.ſi habet hoc cōſuetudo loci. ⁊ inquātū glo. h̓ dic̄ clericos ꝯformādos in veſtibꝰ ꝯſuetudini regiōis. intellige qn̄ ſunt tales veſtes que nō portātur ad pōpam. ſꝫ ex cōſuetudine illoꝝ. ⁊ al̓s ſint honeſte. al̓shͦ. c. de nihilo ꝓuideret. ⁊ facit. d. cle. ij. eo. ti.In glo. anulos in fi. concludeNAAI AIO. ꝙ monachus factus ep̄s nō penitus abſoluit̉ a regula monachali vt dicit glo. vn̄nō abſoluit̉ ab habitu. qꝛ dꝫ portare habitum monachalē. nec a ꝯtinentia. nec a voto paupertatꝭ. vn̄nil acqͥrere pōt ſibijp̄i. ſicut nec poterat exiſtēs monachus. abſoluet̉ tn̄ a regula monachali quo ad diuinā alia qͣꝫ indicta ab eccl̓ia ⁊ a vigilijs. vt dicit gl.in. c. iij. xvj. q. j. ẜm aliquos abſoluit̉ vt poſſit comedere carnes. ⁊ iſtud tenuit gl. ī. d. c. iij. Hug. tenuit
B 2