III ¶ De vi. et hone. cleri.
qd̓ tenet Bonagui. in. c. dilecto de preben ¶ Inglo. ij. in fine iſte vltimus intellectus vt loquatur īregularibus cōmuniter nō recipit̉ a docto. ⁊ bene.primo patet qꝛ tex. dat ep̄is facultatem ⁊ nō neceſſitatem hoc faciendi. ſed regulares tenent̉ ad hoc deneceſſitate. vt in. c. cum ad monaſteriū. de ſta. reg.Itē hic diſponitur vt redditus iſtoꝝ veniant in cōmuni ſed regulares nō habent redditꝰ diſtinctos.vt in. d. c. cum ad monaſterium. Item hic indulgetur ep̄is vt iſtos poſſint abſoluere ſed in regularibus hoc nō eſt cōceſſum ep̄is ſed prelatis ipſorumreligioſorum. vt in. d. c. monachi. Cōmuniter ergointellige hoc. c. vt loquatur in clericis ſecularibusnō ꝙ ip̄i neceſſitent̉ ex iure debito ad viuendū ī cōmuni. nec ep̄s neceſſitat̉ ad hoc faciendum ſed dat̉facultas ep̄o vt poſſit eccleſiam erigere in collegiatam ⁊ diſponere vt hic dicitur. nam nō ſit deteriorconditio clericorum inſpecto fine. ¶ Unuꝫ tamenaduerte. hic dicit Io. an. ⁊ fuit dictū Hoſti. in ſumma eo. ti. §. j. ꝙ hoc poteſt ep̄s niſi conſuetudo ſit p̄ſcripta vt clerici viuant diuiſim niſi ex tali conſuetudine nutriretur inhoneſtas ſeu contemnereturſeruitium eccl̓ie. nā tunc nō ob. conſuetudine poterit ep̄s diſponere prout hic dicit̉. ar. ī. c. inter quattuor de reli. domi. Ego autē nō video ꝙ ꝯſuetudopoſſit ſimpliciter induci cōtra diſpoſitionē huiꝰ. c.cum hic nō imponat̉ neceſſitas ep̄is ſed datur eisfacultas hoc faciendi. ſed in his que ſunt mere facultatꝭ ex nō vſu nō introducitur cōſuetudo. namſi ego frequētaui molendinuꝫ tuum dūtaxat ꝑ. xl.annos nō ex hoc eſt introducta cōſuetudo vt nonpoſſim ire ad aliud molendinū. ⁊ ſic de ſimilibꝰ. vtno. plene in. c. ioannes. de cleri. cōiu. per Cy. in. l. j.C. que ſit lon. cōſue. ⁊ no. in. c. ex parte aſtenſis. deconceſ. preben. facit. l. j. ff. de via pub. tex. op. in. l.ſi certis annis. C. de pac. niſi forte ep̄o volente clerici cōtradixiſſēt ⁊ tunc forte potuiſſet induci cōſuetudo. vt no. in iuribus prealle. Et hec faciunt ad q̄ſtionem quotidianam de qua al̓s interrogatꝰ fuide facto nunquid maior pars canonicoꝝ poſſit inuita minori parte omnia bona ponere in cōmuni.⁊ ſtatuere vt cōmuniter viuant in cōmuni eccleſia.⁊ facit in ar. pro parte affirmatiua. c. fi. jͣ. de his quefl. a ma. ꝑ. ca. vbi maior pars diſponit de redditibꝰp̄bendarū ſingularium ad opus piū inuita minori ꝑte. Credo ꝙ ſoli canonici ſine ep̄o hoc nō poſſūtetiam vno cōtradicente. ar. in regula qd̓ oēs tāgit.⁊ qd̓ ibi no. per glo. de regu. iur̄. li. vj. ⁊ qꝛ per hocſtatutum nō ſolū diſponit̉ de redditibus. ſed etiaꝫde perſonis. Item inſcio ep̄o nō poſſunt alterareſtatutum eccleſie. vt in. c. cum cōſuetudinis. de conſue. vide glo. in. c. ij. de verbo. ſig. li. vj. ſed ep̄s cuꝫmaiori parte capituli poterit hoc ar. opti. hic. namſi poteſt de nouo diſponere fortius collegium iaminductū poteſt inducere vt viuant in cōmuni. vt ꝓbatur in. c. panis. circa medium. de conſe. di. ij. intellige tamē iſtum tex. cum cōſilio capituli ſeu cumcōſenſu. ſed ſi ſine cauſa rationabili nō vult ꝯſentire tunc cōtradictio habetur pro conſenſu. vt not̉.Archi. in. c. j. de conſti. li. vj.
Eccl̓iaſtici iuUm ab omni. dices ⁊ dclesꝫti gratis iudicare debēt nec exigere pn̄t decimā vel aliā quotam litis etiā ſi hoc habeat ꝯſuetudo. primo rep̄hendit auariciam iudicū. ſecūdo ponit reprehenſionis cauſam. tertio cōcludit iuſticiā.¶ Nota primo ꝙ nō ſolum abſtinendū eſt a maloſed ab omni eo qd̓ ſpecies mali eſt. tex. in cle. cupiētes. de pe. in prin. īmo a bono ſi tamen ſequereturmalum. per id qd̓ habetur. ne cle. vel mona. c. j.Et pro intellectu aduerte poſt abbatē hic. quedaꝫenī ſunt bona in ſe que nulla intentiōe pn̄t fieri mala vt laudare deum. quedā enim ſunt in ſe ita mala vt nulla intentione poſſunt fieri bona ſicut blaſphemare deū adulterari. ⁊ ſil̓ia facere. quedā ſuntde genere bonoꝝ. vt dare elemoſynam ieiunare. ⁊ſi. ⁊ iſta ex circūſtantijs poſſūt fieri mala. nā ſi darēelemoſynā vel ieiunarem ad pompā potius demereor qͣꝫ mereor. qꝛ abutor bono. xij. q. j. certe. j. q. j.nō eſt putāda. quedā vero ſunt indifferētia. vtputa qꝛ nō ſunt in ſe bona nec mala nec de genere bonorum vel maloꝝ. ⁊ hec intentione pn̄t fieri bonavel mala vt leuare lapidem de terra. naꝫ ſi leuo eoaīo vt ꝓximus nō ledat̉ efficitur bonum. ſi dimittovt proximus ledat̉ efficitur malum. ⁊ de iſtis indiſferentibus intellige illum. ꝟ. vulgatum. quicquidagunt hoīes intentio iudicat om̄s. Intentio ergonō prodeſt in his que in ſe ſūt mala. ad hoc bo. tex.in. c. nō ſolum. de regula. li. vj. vbi dicit̉ ꝙ puritaticōſcientie nō debet deeſſe iudiciuꝫ rationis. ⁊ alibidicit apl̓s. qui ignorat ignorabitur. xxxviij. di. quiea que dei ſunt. ⁊cͣ. ſenſus ergo huius lr̄e eſt vt nōſolum ſit abſtinendum ab eo qd̓ in ſe eſt malū. ſedetiam ab eo qd̓ occaſionaliter poteſt eſſe malum ſic̄recipere pecuniam pro iudicando. poſſet enim inducere iudicem ad iniuſticiam. ⁊ ideo dicit̉ in pſalmo. Beatus qui excutit manus ſuas ab omni munere. ⁊ vide. j. q. j. ſunt nōnulli. ¶ Scd̓o no. ibi ſecularium more. ꝙ cōſuetudo ſecularium honeſtatiobuia nō eſt a clericis imitanda. ¶ Tertio no. ar.ex iſto tex. ꝙ valet cōſuetudo in foro ſeculari vt detur iudici pro labore ſuo certa quota litis puta viceſima vel decima. ⁊ vide ſpe. qui hoc tenet in ti. deſalarijs. §. j. ꝟ. ſi vero ordinarius. vtruꝫ poſſit hocinduci in foro eccleſiaſtico. jͣ. dicetur cum gl. iſte tn̄tex. apertiſſime facit ꝙ nō. ¶ Nota ibi preter expēſas. ꝙ dictio preter qn̄qꝫ includit. ſenſus enim littere eſt ꝙ nedum petebant iſti expenſas victualiumſed etiam certam quotam litis. ⁊ vide de hac dictione qd̓ no. Inno. in. c. dudum. ij. de elec. ⁊ ibi latiuſdixi ¶ Nota ibi vt ex ip̄is honeſte viuere pulchrūtex. ꝙ redditus eccleſiaſtici aſſignantur clericꝭ principaliter vt ex ipſis honeſte viuere poſſint. nō enītenentur primo ſubuenire pauperibus qͣꝫ eis. necprimo reedificare edificia eccleſie. primo enim debet ipſe viuere ⁊ de his que ſuperſunt alia pia opera facere. ſic intellige tex. xvj. q. j. c. fi. vbi dicitur ꝙquicquid habēt clerici pauperū eſt. ⁊ vide bo. tex.ī. c. de his. jͣ. de eccle. edi. ⁊ no. illud verbū honeſt:viuere. nō enī debēt ex reddicibus viue̓ inhoneſte