L

aliquoꝝ. pone exemplū qd̓ notabiliter ponit Io.an. in. d. c. iij. jͣ. eo. lib̓. vj. ſi ep̄us acquirit vt ſoluspoſſit corrigere ſubditos ſine cōſilio capituli quoad capitulum ⁊ ep̄um eſt p̄ſcriptio qꝛ detrahit̉ capitulo ⁊ acquirit̉ ep̄o. ⁊ ſic nō poteſt dici ꝯſuetudocuꝫ acquirit̉ vni. ſed reſpectu ſubditoꝝ qui veniūtcorrigendi ꝑ ſolum ep̄m dicit̉ ꝯſuetudo. ⁊ idem reſpectu ep̄i quo ad ſubditos. qꝛ ſubditꝭ nihil detrahitur ſed eſt eis quedam lex vt ꝑ ſolum ep̄m iudicent̉. ⁊ ideo dicit ibi notabil̓r Io. an. ꝙ quatenusep̄us ꝯtendit ꝯtra capitulū debet habere titulū. qꝛeſt p̄ſcriptio ⁊ in p̄ſcriptione ꝯtra ius requirit̉ titulus. vt in. c. j. de p̄ſcrip. li. vj. ⁊ ſic intellige glo. cumtex. in. d. c. in verbo canonicis. ſed quatenꝰ litigatꝯtra ſubditos nō tenet̉ allegare titulum qꝛ contraillos eſt ꝯſuetudo vt dixi. ⁊ in ꝯſuetudine etiā contra ius nō requirit̉ titulus. qꝛ hoc nullo iure cauet̉īmo potius videt̉ oppoſitū vt h̓. Nā in ꝯſuetudinecū ſit q̄dā lex inſpicit̉ ſola voluntas ſeu tacitꝰ ꝯſenſus. Et ex his habes aliā differētiā notabilē interp̄ſcriptionē ⁊ ꝯſuetudinē. qꝛ in pͥma requirit̉ titulus ⁊ ī ſcd̓a nō requirit̉. Poſſent alie aſſignari differētie ſpāles ſꝫ iſte ſunt p̄ſtantiores ⁊ fundamētales. et tene mēti. ¶ Ultīo ꝯcludēdo materiā cū q̄ritur de effectu ꝯſuetudinis diſtinguo poſt Bar. ind. l. de quibꝰ. vbi clariꝰ loquit̉ qͣꝫ doctores noſtri h̓⁊ reformabo in aliquibus habito reſpectu ad iusnoſtrū. ꝙ aut cōſuetudo eſt ẜm legē aūt p̄ter aūt ꝯͣ¶Prīo caſu valet ꝯſuetudo ⁊ duobꝰ modis pōt eēẜm legē. Primo interp̄tādo ipſaꝫ lege. vt ī. c. cū dilectus s. eo. ⁊ in. l. ſi de interptatione. ⁊ in. l. minime. ff. de legibꝰ. Scd̓o cum ꝯfirmat ip̄am legeꝫ vn̄ſepe ī iure allegat̉ lex ⁊ ꝯſuetudo circa idē. vt. s. e.cū dilectus. ⁊ in. c. ſopite. jͣ. de cenſibꝰ. vbi bonustex. ⁊ facit ad materiā qd̓ no. glo. in. c. j. de cōſti. li.vj. vbi querit̉. Nunquid ſi cōſuetudo habet id qd̓lex ſb̓lata lege tollat̉ ꝯſuetudo. ⁊ dic vt ibi. ⁊ aliqͥdtetigi in. c. j. ⁊. c. ſuꝑ eo. de cogna. ſpūali. ¶ Secundo qn̄ eſt p̄ter legem valet ꝯſuetudo. vt in. c. catholica. ⁊ in. c. in his. xj. di. ⁊. j. di. ꝯſuetudo. ¶ Tertiocaſu dic ꝙ aūt eſt ꝯtra legem diuinā ⁊ nō valet niſi Aꝓcedat rōnabiliter diſtinguēdo. qd̓ declara vt. sͣ.dixi latius. aut eſt ꝯtra legem nature ⁊ etiaꝫ nō valet. qꝛ naturalia ſūt īmutabilia. v. di. in pͥn. ⁊ in. §ſed naturalia. inſti. de iure natū. Pone exempluꝫſi haberet̉ ꝯſuetudo vt filij nō educarent̉ a parentibus. nam de iure naturali ſunt eis debita alimēta .j. di. ius naturale. Et facit ad illam. q. nunquidꝑ ſtatutū vel conſuetudinē poſſet tolli vl̓ diminuilegitima debita filio. de quo plene dixi in. c. raynutius. ⁊ raynaldus. jͣ. de teſta. ⁊ dic vt ibi. aut eſt cōtra ius gentiū ⁊ etiam nō valet. qꝛ ius gentiuꝫ etiāpōt dici ius naturale. qꝛ naturali rōne inductum.vt in. d. l. omnes ppl̓i. ff. de iuſti. ⁊ iure. ⁊ hoc intelligo niſi ꝯſuetudo diſponeret cōtra ius gentium diſtinguendo ſicut. sͣ. dixi. hoc ꝓbatur. nam ius poſitiuum poteſt ex cauſa diſponere contra ius gentium ⁊ ꝯtra ius naturale vt inducēdo ſeruitutemvt in. c. ita quorūdam de iudeis. Item priuandoquem dominio ſue rei. vt de p̄ſcript̉. ꝑ totum. iſta

conſuetudo hoc pōt facere cum ſit quedam lex. Eꝓ declaratione horū terminoꝝ ſcias ꝙ ius naturale eſt nomē generale ⁊ comp̄hendit in ſe legem diuinam ⁊ legem nature ⁊ legē gentium. ⁊ ius diuinum ⁊ ius gentiuꝫ appellant̉ iura naturalia. qꝛ naturali rōne ſunt inducta. vt ī. d. l. omnes ppl̓i. no.Inno. in. c. que in eccl̓iarum. sͣ. de ꝯſti. qn̄qꝫ veroius naturale ſumit̉ in ſua ſpecie ⁊ ꝓprie. quo ad ꝓpoſitum ius naturale dicit̉ quidam inſtinctꝰ nature ex rōne ꝓueniens. de quo videbis glo. j. di. ī. c.ius aūt naturale. vbi ponit̉ quot modis ſumat̉ iusnaturale ⁊ tene illam glo. menti. ius diuinuꝫ quidſit habes .j. di. in pͥn. de iure gentium habes. jͣ. di.ius gentiuꝫ. Et de iure naturali eadē di. ius naturale. Aut ꝯſuetudo eſt ꝯtra legem poſitiuaꝫ. vt cōtra leges ſęu canones ſeu ſtatuta. ⁊ tūc aūt eſt contra libertatem eccl̓ie ⁊ nō valet. vt in. aucͣ. caſſa ⁊ inrita. C. de ſa. ſan. ec. ⁊ in. c. j. ⁊ in. c. cum inter. sͣ. e.aūt eſt ꝯtra vtilitatem publicā ⁊ etiam nō valet. qꝛſicut nō valet lex. vt in. l. fi. C. ſi cōtra ius vel vtili.publi. ita nec ꝯſuetudo qd̓ no. aūt eſt ꝯtra vtilitatēpͥuatā. ⁊ tūc aūt ꝓcedit lex derogatoria ad ꝯſuetudinē. ⁊ nō valet ꝯſuetudo ſequēs ẜm Bar. allegataucͣ. nauigia. C. de fur. ⁊. l. eos. C. de vſuris. ⁊ nōhoc dictuꝫ. Ex hoc em̄ infert̉ ꝙ ꝯſuetudo ſemel reprobata a lege nō poteſt amplius induci. Sꝫ egoſoleo allegare glo. ſingularē in cōtrariuꝫ in cle. ſtatutum. de elect. ⁊ vide illam. ⁊ credo ꝙ ſi ſubeſt rōnoua que nō ſuberat tꝑe legis dānantis ꝯſuetudinem ꝙ tūc poterit de nouo induci. arg. opti. in. l.ſi hominē. ff. man. ⁊ in. c. nō debet. de ꝯſan. ⁊ affi.in pͥn. ⁊ plene hoc examino in. c. ij. de ꝓba. aut nōhabet legem derogatoriam. ⁊ tūc aūt lex ꝓcedit etſequit̉ conſuetudo aut ecōtra. Primo caſu ſi ꝯſuetudo eſt generalis vincit legem generalē ⁊ vniuerſaliter. intellige tn̄ ẜm ius canonicū dummō ſit rōnabilis ⁊ p̄ſcripta vt hic. aut cōſuetudo eſt ꝑticularis. ⁊ tunc nō vincit legē vniu̓ſaliter. vt in. l. ij. C. q̄ſit lon. conſue. ſed ſolum vincit legem vbi cōſuetudo viget. vt in. d. l. venditor. in. §. ſi conſtat. Secūdo caſu qn̄ preceſſit ꝯſuetudo ⁊ lex cōtraria ſequit̉tenet Bar. ꝙ tunc cōſuetudo nō vincit legem īmotollit̉ per legem ſequentē. alle. l. ij. ff. de ſepulchroviolato. dicit tn̄ ꝙ canoniſte tenēt oppoſitū. ⁊ certecaſus eſt in ꝯtrariū in. c. j. de cōſti. li. vj. vbi dicit̉ ꝙlex pape nō tollit ꝯſuetudinē certi loci ꝯtrariā niſide ea fuerit facta mentio. qꝛ papa nō p̄ſumit̉ ſcireiſtas ꝯſuetudines. Ex quo ego infero ꝙ ſi ciuitasfacit ſtatutū ꝯtra ſuam ꝯſuetudinē tollit̉ ꝯſuetudolicet de ea nō faciat mentionem qꝛ ciues p̄ſumunt̉ſcire ſuā ꝯſuetudinē. vt no. in. l. oēs ppl̓i. ff. d̓ iuſti.⁊ iure. facit. c. qd̓ dicitꝭ. xvj. di. ⁊ ceſſat rō dicti. c. primi. ⁊ ꝑ hͦ habet̉ ſatꝭ declarata maͣ huius. c. taꝫ quoad pͥmam ꝑtem qͣꝫ quo ad ſecūdaꝫ. h̓ nō ſunt alia.¶ De poſtulatione p̄latoꝝ. ℟ica.¶ Uiſo de iure ſcripto ⁊ nō ſcripto qꝛ parū ē iuracōdere niſi ſint mīſtri qͥ eadē iura tueant̉. vt ī. l. ij.ff. d̓ ori. iur̄. ⁊ ī. c. vbi ꝑiculū. §. p̄terea. de elec. li. vj.