L

ſed ꝯſuetudo toleratur. quia ſurgit ex tacito ꝯſenſu ⁊ non p̄ſumitur tanta ambitō. Item quia magꝭſcandalum oritur ex conſuetudinis reprobationecum concurrat tacitus cōſenſus ⁊ lōgo temꝑe continuatus. Dicit tamē Bal. vnū ſingulare dictuꝫ ꝑl. ſi hoīem. ff. mā. ꝙ ex cauſa vrgenti ⁊ veriſimiliternon ꝓuiſa a canone poteſt fieri ſtatutuꝫ contra canoneꝫ. ⁊ multū bene facit illa. l. ibi em̄ dicitur qꝛ ſidedi mandatū ſpāle alicui vt manumittat aliqueꝫſeruum certū poteſt ꝓcurator generalis dn̄i ex noua cauſa interdicere ꝓcuratori ſpeciali ne manumittat quaſi ex nouo cauſa ꝑ dominū non cōſiderata poſſit ꝓcurator generalis venire contra mandatum ſpāle ipſius domini. ita dicendū in inferioribus vt poſſint ex cauſa noua ⁊ vrgenti ſtatutuꝫedere contra ſpāle ſtatutū ſuꝑioris. Et ꝑ hoc dictū⁊ illam. l. tene menti illud dictū ſingulare ꝙ ex cauſa noua poteſt legatus generalis in ꝑtibus ꝓhibere d̓legato pape ſpeciali ne ꝓcedat in cauſa ſibi cōmiſſa qͣꝫqͣꝫ in illa cauſa delegatus ſpecialis dicaturmaior legato generali. vt in. c. ſtuduiſti. de offi. legati. ſꝫ vt dixi hoc vltimuꝫ admittitur ex noua cauſa nō cōſiderata ꝑ papam. ⁊ hoc bene nota. Quātum ꝟo tp̄s requiratur ad conſuetudineꝫ inducēdam varie ſunt opi. glo. h̓ in prin. requirit tp̄s. x.ānoꝝ ſicut in p̄ſcriptōne. Alij requirunt tp̄s de cuius initio memoria non ſit vt ſtatī ſubijcitur ī gl.Sed tu conclude ſic materiā. aut q̄ritur de iure ciuili aūt de iure canonico. Primo caſu cōiter tenet̉vt ſufficiat tp̄s. x. annoꝝ. etiaꝫ ſi conſuetudo ſit cōtra ius. quod ꝓbant legiſte hac rōne. iura requir̄tlongum tp̄s ad inducenduꝫ cōſuetudinem. vt. C.que ſit lon. conſue. in rubro ⁊ nigro. ⁊ in. l. ij. C. d̓ſeruitū. ſed longum tp̄s dicitur decem annorum.vt. C. de p̄ſcrip. lon. tem. ꝑ totum. ergo ⁊cͣ. Et hācopi. ſequitur Bar. in. d. l. de quibus. ⁊ Cy. in d. l.ij. De iure ꝟo canonico dic̄ ꝙ aut conſuetudo eſtpreter ius. ⁊ ſufficit tempus decem annoꝝ. ad hocglo. nota. in. c. fi. jͣ. eo li. vj. ⁊ in. c. conſuetudo. xij.di. quod videtur limitandū niſi conſuetudo veniat ad detrahendū iuri alicuius eccl̓ie. quia tunc ſicut in p̄ſcriptōne eccleſie requiritur tp̄s. xl. annoꝝita in conſuetudine. Et hoc eſt notabile dictū Inno. sͣ. eo. cum dilectus. quod eſt bn̄ notandum. videt̉ tn̄ ibi Inno. reſtringere qn̄ ꝯſuetudo eſt ꝯͣ eccleſiam particulareꝫ. ſecus ſi contra eccleſiā vl̓em.non tamē ad hoc video bonam rōnem diuerſitatis. quia non debet eſſe minus fauorabile totumcorpus eccleſie qͣꝫ aliquod membrum ipſius eccleſie. aut conſuetudo eſt contra ius canonicū. ⁊ tūcrequiritur tp̄s. xl. annoꝝ. ⁊ in hoc caſu requiriturꝙ cōſuetudo ſit p̄ſcripta. vt h̓. ⁊ in. c. iij. eo. ti. li. vj.et rōnem diuerſitatis inter ius canonicuꝫ ⁊ ciuile.sͣ. dixi. Et quare maius tp̄s requirit̉ qn̄ eſt contraius qͣꝫ quando eſt preter. veruntamē puto veriſſimum ꝙ vbi cōſuetudo venit contra ea que ſunt reſeruata principi in ſignum ſpecialis pͥuilegij tuncvtroqꝫ iure requirit̉ tempꝰ de cuiꝰ initio nō eſt memoria. vt eſt tex. no. in. c. ſuꝑ qͥbuſdam. de. ꝟ. ſig.ceſſat em̄ in illis caſibus rō quā. sͣ. dixi. ꝑ quaꝫ de

iure ciuili ſufficit tempꝰ. x. annoꝝ. ¶ Tertio requiritur ẜm glo. ꝙ ꝯſuetudo ſit inducta ex certa ſcientia ⁊ nō ꝑ errorem. allegat. l. ꝙ nō rōne. ff. de legi.Aduerte qꝛ illa lex facit in cōtrarium. nam ibi dicit̉ꝙ ſi ꝑ errorem fuit inducta cōſuetudo nō debet extendi ad caſuꝫ ſimilem. ⁊ ille tex. eſt notabilis in hͦꝙ licet al̓s conſuetudo extendat̉ ad caſum ſimilemintellige ſi nō habet ius in cōtrarium. vt in. l. de qͦbus. ⁊ qd̓ ibi no. p̄all̓. ſecus qn̄ conſuetudo fuit inducta ꝑ errorem. nam tūc tenet quo ad illum caſūſed nō extendit̉ ad caſum ſil̓em. ⁊ ponit̉ exempluꝫin quibuſdā locis eſt cōſuetudo ſi dominꝰ vini ponat ad plauſtrum quo vinū portat̉. qꝛ ruſticus nōtenet̉ de periculo. ⁊ tn̄ non debet extendi hec ꝯſuetudo ad alia liquida. tn̄ ſeruanda eſt in caſu ſuo exquo populus cōſenſit in illa cōſuetudine credensforte hoc eſſe iuridicum ⁊ rōnabile. ſed vbi eēt tantus error ꝙ tolleret ꝯſenſuꝫ populi tunc ꝓcederetglo. etem̄ eſt ꝯſuetudo introducta qꝛ deficeret cauſa efficiens .ſ. ipſe ꝯſenſus populi. vt in. d. l. de quibus. ¶ Quarto requirit̉ ꝙ cōſuetudo ſit inductaſciente illo qui poteſt ius condere. alle. glo. l. de qͥbus. in fi. ff. de legi. ⁊ multi tenuerūt hanc opi. ſedIo. j. di. cōſuetudo. ⁊. iiij. di. in. §. leges. ⁊ viij. di.in. c. fruſtra. tenet ꝙ ꝯſenſus pape ſeu ſciētia nō requirit̉ ad conſuetudinem inducendā al̓s raro velnunqͣꝫ induceret̉ cōſuetudo. ⁊ hec opi. videt̉ cōmunior. ⁊ tn̄ placet pͥma ꝑ iſtum tex. qui ſolum reqͥritꝙ ſit rōnabilis ⁊ p̄ſcripta. Item ꝑ. c. j. de conſti. li.vj. vbi dicit̉ ꝙ papa cenſet̉ ignorare ſtatuta ⁊ ꝯſuetudines locoruꝫ. Dicit tn̄ hic do An. notabile verbum ſi eſſet verum ꝙ vbi cōſuetudo induceret̉ cōtra ius ſciente papa ꝙ tūc ſufficit tempꝰ. x. annoꝝ.qꝛ habet̉ conſenſus illius qui pōt legem ꝯtrariamcondere. dictum eſt notabile ſed nō bene iure ꝓbatur. illud tn̄ fateor quādo papa ſciuiſſet ⁊ vſus fuiſſet illa ꝯſuetudine. ſed vbi ſolum p̄ſtat patientiaꝫnō videt̉ hoc dictuꝫ ꝓcedere qꝛ multa ꝑ patientiātolerant̉. vt in. c. cū iamdudū. de p̄ben. Itē qꝛ iſtaeſt quaſi quedam p̄ſcriptio cōtra legem ſuꝑioris.vnde ſicut in p̄ſcriptione ſciētia illius cōtra quemp̄ſcribit̉ nō minuit tempꝰ a iure ſtatutuꝫ. ita nec incōſuetudinē inducēda contra legem pͥncipis. Poſuit hic etiam do. An. aliud dictuꝫ notabile ſi eſſetverum qd̓ tn̄ fuit original̓r Io. monachi ⁊ Archi.in. c. generali. d̓ elec. li. vj. ꝙ vbi ius reqͥrit antiquāꝯſuetudinē vel vbi obuiat omni iuri requirit̉ tp̄sde cuiꝰ initio nō eſt memoria. Sed ꝯtra pͥmū aꝑtefacit tex. iunctis dictꝭ doc. in. d. l. de quibꝰ. vbi conſuetudo dicit̉ inueterata licet ſit obteta ꝑ tempusx. annoꝝ. nam nō plus importat verbū antiquataqͣꝫ verbū inueterata. ꝯtrarium facit iſte tex. ſolumem̄ reqͥrit ꝯſuetudinē tunc p̄ſcriptaꝫ cū eſt contraius. ¶ Item qꝛ cū de iure ciuili regl̓r ſufficiat tp̄sx. annoꝝ. nō debemꝰ deuiare a diſpoſitione legaliniſi quatenꝰ reperit̉ in iure cautū. vt in. c. j. de no.ope. nū. Et hec duo dicta meliꝰ fuiſſent collocata.s. in ſcd̓o reqͥſito. ¶ Quinto requirit̉ ẜm glo. ꝙ ſittale ius qd̓ poſſit p̄ſcribi. nā laici nō pn̄t acqͥre̓ ſpiritualia ex p̄ſcpͥtōe ſeu ꝯſuetudine. ꝓ hͦ. c. cām. de