De reſcriptis.I
⁊ ꝓprie. Itē iſte caſus pōt comp̄hendi in fi. c. namtex. iſte loquit̉ ī penitꝰ extraneo. ⁊ forte ꝙ doc. alit̓nō ſenſerūt. ſed dictū glo. ⁊ doc. dꝫ reſtringi mō p̄dicto. ¶ In ſcd̓a ꝑte q̄ incipit ibi. ſed nōne glo. opponit. videt̉ em̄ ꝙ poſſint iſte littere ratificari ꝑ approbationē dn̄i qꝛ ratihabitio retrotrahit̉ ⁊ mandato cōparat̉. vt in regula ratihabitio li. vj. Itē iudiciū agitatū ꝑ falſum ꝓcuratorē pōt dn̄s ratificare. vt. l. licꝫ. ff. de iudi. ergo ⁊ littere. glo. ꝯcludit ꝙnō pn̄t ratificari. ſꝫ formalit̓ nō ſoluit ꝯͣriū. ⁊ cōcluſionē gl. ſequūtur h̓ cōiter doc. ⁊ tenet Inno. ī. c. exꝑte. jͣ. e. Bal. in. l. falſus. C. de furtis. dixit ſpeciale eſſe in falſo cōmiſſo corā principe vt in deteſtationē actus nō poſſit ratificari. ⁊ ex hͦ colligit̉ ſolennis limitatio ad iura que dicūt ꝙ geſta ꝑ falſum ꝓcuratorē pn̄t rata haberi vt nō ꝓcedāt in geſtis falſis corā principe. Sed certe. l. iij. in. §. falſus. ff. reꝫra. ha. ⁊. l. lꝫ. p̄all̓. hāc reſtrictōeꝫ nō vident̉ admittere. alij aliter ſoluūt. Ego puto ꝙ veriſſima ſolū.ſit ꝙ nō poſſint ratificari. qꝛ hͦ nō fuit inductū ī fauorē actorū ſed in fauorē ꝯueniendi ⁊ rei publicevt ſatis colligit̉ ex tex. iō non pōt actor ſupplere expoſtfacto id ꝙ nō depēdet a ꝯſenſu ſuo. facit. c. ꝯtīgit. jͣ. de ſen. ex. ⁊ in. c. ſi diligenti de fo. cōpe. ⁊ no.Inno. in. c. prudētiā. de offi. dele. vbi dicit ꝙ nonoīa geſta noīe meo poſſum rata habere. vn̄ ſi vnꝰiudex noīe alteriꝰ iudicis iudicaret inter ſubditosilliꝰ nō pōt ꝓpriꝰ iudex illd̓ iudiciū habere ratū ẜmeū qꝛ iudiciū corruit ex defectu ſolennitatꝭ q̄ nihilvaluit corā nō ſuo iudice. ſupple̓ āt defectū ſolēnitatꝭ ſb̓ſtātialis nō depēdet a facultate iudicis iō nōpōt ratificare. ita dicendū in ꝓpoſito. Itē ſi diceremus ꝯͣriū vana eſſet ꝓuiſio hꝰ tex. qꝛ actor lr̄as qͥdāmodo emēdo ratificaret impetratōeꝫ. ¶ In tertia ꝑte q̄ incipit ibi ſed nūqͥd littere. glo. querit anlittere iſte ſint ipſo iure nulle. ⁊ ꝯcludit ꝙ taꝫ in caſu p̄cedenti qͣꝫ in caſu huiꝰ. §. lr̄e tenēt ſꝫ ſunt annullande ꝑ exceptiouē. ⁊ ideo ſi ꝑs nō excipit valebitꝓceſſus. ¶ Aduerte quo ad primū caſum huiꝰ. c.glo. olim dixit veꝝ ſꝫ hodie lr̄e ſunt nulle ꝑ. c. ſtatutum in fi. p̄all̓. Sed dubitatio remanet ī caſu hꝰ. §.Io. an. ⁊ doct. vſqꝫ ad tp̄s ſuū trāſiuerūt ſimplicit̓cū hac glo. Sed do. An. ⁊ do. Car. ꝯtra qꝛ cum iſtelittere nō pn̄t ratificari vt dictū eſt ergo ſunt nulleego ſum ſolitus ſuſtinere glo. qꝛ text. loquit̉ hic ꝑꝟba futuri tꝑis ⁊ nō pn̄tis. vt ptꝫ ibi nō valeant gͦnō ſunt nulle ip̄o facto iuxta theoricā glo. in regula in penis de re. iur̄. li. vj. ⁊ dixi plene ī. c. ſi diligēti de fo. cōpe. ⁊ ꝑ glo. ⁊ Bar. in. l. in criminali. C.de iur. om. iudi. Ad idē allego tex. optimū iunctaglo. ⁊ Bar. in. l. vniuerſa. C. de p̄ci. imꝑa. offe. vbiꝑ verbuꝫ non valeāt nō inducit̉ nullitas ipſo facto⁊ ad hͦ tenebis ſꝑ menti iſtū tex. cuꝫ illa glo. iunctotex. Poſſet tn̄ dubitari quid ſi reus ignorauit. nūquid poſſit ſaltē poſtea facere retractari ꝓceſſuꝫ etpoſſet attētari ꝙ ſic quaſi iſte littere ſint obtēte dolo ⁊ ꝑ obreptioneꝫ impetrātis iuxta ea que dixi pInno. in. c. cū dilecta. s. eo. ⁊ qd̓ le. ⁊ no. ī. l. ſi p̄torin. §. marcellus. ff. de iud. ⁊ ad id qd̓ dicit̉ in tex. ꝙimpetrator punit̉ vt falſariꝰ qꝛ vere nō eſt falſariꝰ
ꝙ littere ſint vere. vn̄ exponit Io. an. tanqͣꝫ falſarius .i. tanqͣꝫ impetrās ꝑ falſi exp̄ſſionē. Ego dicerēꝙ iſte cōparat̉ falſario generaliter ad hͦ vt puniat̉ſed nō in quantitate pene. nā is qͥ obripit principidꝫ puniri vt in. l. ⁊ ſi legibus. C. ſi ꝯtra ius vel vti.pub. facit. l. ſiquis obrepſerit. ff. de fal. ¶ In qͣrtaꝑte que incipit ibi ſꝫ quis debet ꝓbare glo. q̄rit cuiincūbat onus ꝓbādi an dn̄o aſſerenti dediſſe mādatū an aduerſario neganti. Et pͥmo arguit ꝙ incūbat dn̄o. ſcd̓o ponit opi. Io. an. qui in effectu diſtinxit ꝙ in cā appellationis p̄ſumat̉ īpetratorē habuiſſe mādatū. Sꝫ in cā pͥncipali diſtinxit ꝙ aūt inreſcripto dicit̉ illū fuiſſe ꝓcuratorē ⁊ p̄ſumēdū eſtmādatū. ſecꝰ ſi nihil d̓r. dicit Io. an. qͦ ad p̄cedensmēbrū fiēdā eſſe differētiā int̓ verba aſſertiua ⁊ ꝟba narratiua ſeu enūciatiua ꝑ id qd̓ habet̉ in cle.lr̄is de ꝓba. ⁊ in. c. ſi papa. de pͥuile. li. vj. qͣſi dicatꝙ ſi d̓r ꝓcurator ꝑ verba enūciatiua illa verba nōꝓbāt. vt in p̄dicto. c. ſi papa. Si ꝟo ꝑ verba aſſertiua tūc ꝓbāt. vt. d. cle. lr̄is. Hoſti. inſtat ⁊ tādē dicithͦ fore arbitrariū inſpecta qͣlitate ꝑſonarū. Gof. dicit ꝙ ſi a pͥn. an̄ īpetratōeꝫ obijcit̉ de defectu mandati dꝫ tūc ꝓbari mādatū ſꝫ ex poſtfacto nō admittitur exceptio. ſꝫ Uin. ⁊ Pe. dicūt hͦ verū vt admittat̉ exceptio qͦ ad hͦ vt onus ꝓbādi trāſferat̉ in aduerſariū. ſecus ſi obijciēs vellet poſt factuꝫ ꝓbaredefectū mādati qd̓ poterit ꝓbare ꝑ ꝯfeſſioneꝫ ꝑtisvel ꝓbādo reuocatōeꝫ ꝓcuratoris. Et hͦ vltimū dictum eſt qͣſi cōe ⁊ bn̄ poſſet ſeruari in practica. ⁊ ſicpoſſet limitari dictū glo. huiꝰ in fi. Sꝫ ego ſic diſtīguerē ꝙ aut impetrator narratur ꝓcurator ꝑ ꝟbaaſſertiua ⁊ hͦ claruꝫ. aut ꝑ verba narratiua ⁊ putoꝙ idē qͦ ad hͦ vt trāſferat̉ onus ꝓbandi in aduerſariū. Et in hͦ ſequor glo. ꝯͣ Io. an. ⁊ moueor qꝛ vbiagit̉ de modico p̄iudicio verba narratiua ſeu enūciatiua plene ꝓbāt maxīe cū alia p̄ſūptio nō ſit ī cōtrariū. de hͦ eſt glo. no. in. c. cū olim. jͣ. de cenſi. iuncto tex. ⁊ tenet ibi Inno. facit qd̓ not. gl. in. c. illudde p̄ſum. ⁊ maxime ꝓcedit hͦ caſu vbi narratū ē deſb̓ſtātia actus. ar. in. l. optimā. C. de ꝯͣhē. ⁊ cōmit.ſtipu. Et vide ad hͦ pulchrā qōnē poſitā ꝑ Io. an. īregula nō lꝫ actori. in mercū. vbi q̄rit̉ nūqͥd ꝑ lr̄asbn̄ficiales in qͥbus narrat̉ ꝙ talis clericꝰ ꝓbet̉ clericatꝰ. Si ꝟo in reſcripto nō d̓r iſtū īpetratorē eē ꝓcuratorē ſꝫ verba ſūt relata ī ꝑſonā dn̄i. ⁊ tūc pͥmafrōte p̄ſumēdū eſt dn̄m īpetraſſe. qꝛ nō p̄ſumit̉ ſb̓miſſa ꝑſona. ar. in. l. cū itaqꝫ ſtip. in. §. griſogonusde ver. ob. aut ꝓbat̉ aliuꝫ īpetraſſe illas lr̄as. ⁊ tūcputo ꝙ d̓ inre etiā ex poſtfacto deberet admitti exceptio defectꝰ mādati. ⁊ onus ꝓbandi incūbit dn̄oqꝛ cū mādatū ſit q̨̄dam ſolēnitas extrinſeca nō p̄ſumit̉ niſi ꝓbet̉. vt in. c. j. de re. eccle. nō alie. li. vj. ⁊ īl. q̄cunqꝫ. ff. de publiciana. ꝑ Bar. in. l. ſciēdū. ff. d̓ver. ob. ⁊ ꝑ Inno. in. c. innotuit. d̓ eo qͥ fur. or. ſuſce. ¶ In glo. fi. ibi ſꝫ ⁊ he. ibi numerant̉ liberti liberi parentes fratres ⁊ affines. ⁊ aduerte qꝛ iſte articulus eſt multū vtilis non ſolū ad materiā iſtiꝰ. c. ſꝫetiā ad materiā illiꝰ. l. ẜ ⁊ he. vbi d̓r ꝙ ꝯiūcta ꝑſonapōt agere ꝓ ꝯiūcta ꝑſona ſine mādato. Et dubitat̉q̄ dicatur ꝯiūcte ꝑſone. Nā dicūt aliqͥ ꝙ text. enūe-