IDe conſti.

laicorum ſeu lex principis extendatur ad eccleſiāvel eccleſiaſticas perſonas. ⁊ communiter ſūmatur ſic. Cauſe eccleſiarum per conſtitutiones laicorum diffiniri non debent. Ego generaliꝰ quoad intellectum ſummo ſic. Statutum generale laicorum ad eccleſias vel eccleſiaſticas perſonas velearum bona in earum preiudicium non extenditur nec ſpeciale etiam ſi earum commodum et fauorem concernat. Diuiditur principaliter in duas partes. In prima ponitur duplex diffinitiōismotiuum. In ſecunda diffinitio. ibi quod a ſenatore. Et ſcias ꝙ hoc. c. ⁊. c. eccleſia ſancte marie. j.⁊. ij. vt lit. pen. ponunt idem factuꝫ. ⁊ vide glo. ibidem que narrat ſeriem totius negocij. ſed qͣꝫtumpertinet ad materiam huius littere pone ſic caſuꝫlitteralem. Eccleſia ſancte marie mouit queſtionēcontra Io. de acheya ſuper quibuſdam poſſeſſionibus coram iudice ſeculari pendente lite. iſte ioannes conuentus tranſtulit poſſeſſiones petitasin quoddaꝫ monaſterium. ſenator romanus coram quo vertebatur queſtio vigore cuiuſdam ſtatuti laicorum dicentis ꝙ ſi reus tranſferat poſſeſſionem litigioſam in aliuꝫ deberet poſſeſſio ab eotolli ⁊ dari petenti. ſpoliauit monaſteriū illis poſſeſſiōibus ⁊ tradidit eccl̓ie ſancte marie monaſterio non conuicto nec vocato vel confeſſo. demuꝫmonaſteriuꝫ egit coram papa petendo ſe reſtituiad illas poſſeſſiones quas ſenator vigore illiꝰ ſtatuti ſibi abſtulerat. papa ꝟo motus ratōnibus dequibus in littera. quod factum fuit per ſenatoreꝫin preiudicium eccleſie reuocauit ⁊ poſſeſſiones illas monaſterio reſtituit. ¶ No. primo ẜm caſuspoſitionem tex. apertū contra opi. Bar. in. l. cunctos populos. C. de ſum. tri. vbi dicit ꝙ ſtatutumlaicorum generale pactum non nutriens ſed rationeꝫ continens debet ſeruari in vtroqꝫ foro tamcontra laicos qͣꝫ clericos dummodo ſpecifice nondiſponat de eccleſijs vl̓ eccleſiaſticis perſonis necſit contra libertatem eccleſiaſticam. hoc dictum reprobatur hic. nam hoc ſtatutum de quo predixierat generale nec nutriebat pactum ſed veniebatad obuianduꝫ fraudibꝰ. nec erat̉ contra libertatēeccleſiaſticam cum eccleſia puniat incidētes in viciuꝫ litigioſi. vt no. in. c. eccleſia. vt lit. pen. ⁊ tamēhoc ſtatutum non valuit reſpectu eccleſiaꝝ. quinimmo nec in foro ſeculari debuit ſeruari in preiudicium eccleſie. ⁊ hoc no. quia non ſolet ad hoc induci iſte tex. Ex hoc. ⁊ ex tex. no. ꝙ cauſa eccleſiarum etiam quatenus verſatur ⁊ agitatur in foroſeculari non debet decidi nec diffiniri ẜm ius ciuile ⁊ ſtatutum laicoruꝫ. ⁊ ſic videtur tex. hic pro dictis doct. in. c. j. sͣ. e. Tertio habetur hic arg. optimum ꝙ iudex ſecularis non exercet officium ſuūcontra eccleſiaſticas perſonas etiam in cauſis incidentibus coram eo. nam iſtud negocium monaſterij. incidenter ortum fuit in cauſa mota corā ſeculari. ⁊ tamen non potuit iudex ſecularis in iſtaincidentia iuriſditionem ſuam exercere cōtra mo

naſteriū. ⁊ hoc facit contra glo. in. l. nulluꝫ. C. deteſti. que voluit ꝙ ſi clericus teſtificādo deliqueritcoram ſeculari poteſt puniri etiam ꝑ ipſum iudicem ſecularem ratōne incidentie. de quo vide qd̓dixi latius in. c. veꝝ. de fo. com. ¶ Nota quarto ꝙlaicoruꝫ quidam ſunt religioſi quidam non. ⁊ ſcias ꝙ verbum religioſus poteſt capi largiſſime. etcomprehendit omnem chriſtianuꝫ. vn̄ dicūt̉ chriſtiani religioſi. vt in. c. pro humani. d̓ homi. ī. vj.quandoqꝫ dicitur large. ⁊ comprehendit omnemchriſtianum honeſte viuenteꝫ. nam in eo ꝙ impēdit deo debitam religionem poteſt dici religioſus⁊ iſto mō poteſt intelligi iſte tex. h̓. quādoqꝫ capit̉ſtricte. ⁊ tunc dicuntur religioſi qui ꝓmittunt triaſubſtātialia regule. vt no. in ℟ica. de regula. ⁊ dicuntur religioſi quaſi deo relegati per ꝓfeſſioneꝫ⁊ hoc modo laici conuerſi poſſunt dici religioſi inin. c. nō dubium. de ſen. excō. ⁊ hoc mō poteſt etiam intelligi iſte tex. quia laici conuerſi nō poſſunttraetare ſpiritualia. ideo nō poſſunt intereſſe electōni prelati vna cum clericis vt in. c. ex eo de ele.li. vj. et ſenſus eſt vt laici qͣꝫtumcūqꝫ religioſi ſiuelarge ſiue ſtricte non poſſunt diſponere de rebuseccleſiaſticis propria auctoritate. ⁊ cum iſta litteraloquatur generaliter ideꝫ dic reſpectu imperatoris vel regis. ad hoc. xcvj. di. ſi imperator. ⁊. c. cuꝫad verum vbi tex. no. vult ꝙ etiam imperator nōpoteſt intereſſe cōcilio generali clericorum. quodtamen plenius examino in quadam diſputatōneNo. ꝙ laici non poſſunt ſtatuere etiam in fauorem eccleſiarum ⁊ clericorum quod intellige quādo ſtatutum eſſet auctorzatiuum. vt quia de rebeccleſiaſticis diſponit precipiendo vel vetādo ſeuprohibendo ſecus puto ſi eſſet mere priuilegiatiuum vt. jͣ. latius ſubijciam. ¶ No. caſum vnū reſeruatuꝫ pape ſcilicet approbare ſtatuta laicorumreſpectu eccleſiarum ⁊ eccleſiaſticarum perſonaꝝnon ergo poteſt prelatus citra papam approbare ſtatuta laicorū circa clericos. ratio eſt quia nullus prelatus debet committere laicis negocia eccleſiaſtica vt ipſorum diſcretōne agant̉. vt in. c. ij.de iudi. ſed papa hoc poteſt. vnde dat quandoqꝫlaico poteſtatem excommunicandi. vt eſt glo. no.xxxij. di. §. verum. Item committit laico cauſamcriminalem clerici. ij. q. iiij. mennam. ⁊ cōfirmando talia ſtatuta facit ea ſua. quia omnia noſtra facimꝰ ⁊cͣ. l. j. C. de ve. iu. enu. ⁊. c. ſi apoſtolice. de īben. li. vj. Ex his infertur ad queſtionem. nunqͥdpapa poſſit ſe ſubijcere iuriſditioni imperatorisvel alterius laici. ⁊ videtur primo ꝙ ſic. per tex. qͥquotidie all̓. ij. q. vij. c. nos ſi incompetenter. et ꝑl. eſt receptū. ff. de iu. om. iudi. vbi habetur ꝙ maior iudex poteſt ſe ſb̓ijcere iudicio inferioris. Contrarium decidit hic no. Io. an. quia tenderet in p̄iudiciū ſūmi apoſtolatꝰ. ⁊ ignomīa irrogaret̉ deoſi vicarius eius poſſet iudicari per ſecularem. vnde papa non poteſt renunciare illi priuilegio ⁊ honori cum principaliter non concernat honorē ſeu

c 4