L

¶ An vniuerſitas ſcholariū piſtoꝝ cerdonum ⁊ ſimiliū pōt facere ſtatutū. dicendū ꝙ ſic in iuribꝰ eorum. ſed dubiū eſt an poſſint apponere penā. ⁊ cōcludo vnū caſum. Si vniuerſitas hꝫ rectorē ⁊ vultapponere penā cū ſuo rectore tūc poteſt ad limitesiuriſditōis rectoris. ad hͦ. l. fi. C. de iuriſ. om. iudi.⁊ qd̓ no. Inno. in. c. cū ab eccl̓iaꝝ de offi. or. ſꝫ ſi nōhabet rectorē ſentit Inno. jͣ. c. ꝓxi. ꝙ nō. ꝯtrariumꝟo ſentit Bal. in. d. l. oēs ppl̓i qꝛ ſi vniuerſitas nōhabet iuriſditionē nō pōt dare ſuo rectori. cuiꝰ cōtrariū ꝓbat̉ in. d. l. fi. mihi placet ꝙ pōt ſtatuere etapponere penā ad limites ptātis. ꝓ hͦ bonꝰ tex. jͣ. e.ex lr̄is. ſꝫ quo ad terminos huiꝰ decre. eſt dubiumnunqͥd valeat ſtatutū reſpectu laicoꝝ. Inno. ⁊ Hoſti. ⁊ Cōpoſt. tenēt ꝙ nō. qꝛ nō pōt vniuerſitas ſtatuere in p̄iudiciū eoꝝ que cōpetūt ſingulis de iuregentiū. vt ſint dn̄ia .j. diſtin. ius gentiū. ⁊ hͦ ius gētium pōt appellari naͣle ẜm Inno. quaſi naturali ratione inductū. qꝛ ius ciuile nō pōt tollere ea que ſt̓de iure naturali. Inſti. de iure naͣ. §. ſed naturalia⁊. v. di. ꝑ to. īmo dicit Inno. ꝙ nō pōt pͥnceps ſinecauſa mihi tollere dn̄iū rei mee. ſꝫ cū cauſa ſic. vt. l.itē ſi ꝟberatū. ff. de rei vēdi. ſicut dicimꝰ in ſil̓i deiure diuino ſufficiūt duo teſtes in omni re. iuxta illud dn̄icū. In ore duoꝝ vel triū ⁊cͣ. vt in. c. lꝫ vniūſis. de teſti. tn̄ ius ciuile ex cā aliud ſtatuit. quia inqͥbuſdā reqͥrit pn̄tiam. vij. vel. v. teſtiū vt ī teſtamēto vel codicillis vt in. l. hac ꝯſultiſſima ⁊. l. ſi vnus.C. de teſta. cū ſi. ergo eodē modo pōt ſtatuere ſuꝑalijs. ⁊ quotidie ad hͦ all̓. dictū Inno. legiſte tractatmaxīe Cy. in. l. reſcpͥta. C. d̓ p̄ci. impe. offe. ⁊ Bal.poſt glo. in. l. fi. C. ſi ꝯtra ius vel vti. pub. ⁊ tractatCy. pͥncipal̓r tria. pͥmo an pͥnceps pōt ſtatuere circa legē diuinā. ſcd̓o. an circa ius gentiuꝫ. tertio qͥdcirca ius ciuile. Cira primū ſit breuis cōcluſio. ꝙ fivult ſtatuere in eo articulo qͥ reꝑit̉ limitatꝰ ⁊ pōt .ſ.diſtinguēdo interp̄tando ⁊ adiuuādo ius diuinūExemplū in lege diuina ꝯtinet̉ illud p̄ceptū. Nonoccides. tamen in. l. poſitiua eſt limitatum ſiquisocciderit occidatur. et ſic patet ꝙ pͥmū preceptumnō eſt indiſtincte ſeruandū qꝛ pͥnceps fecit. ⁊ interp̄tādo ſtatuit qͥ poſſint occidi. vt. C. ſi qͥs ſine iudi.ſe vindi. ⁊ ad. l. cornel̓. d̓ ſica. ꝑ to. Si ꝟo p̄ceptumdiuinū nō reperit̉ limitatū. tūc aūt nulla pōt ſb̓eſſecauſa limitādi ⁊ nō pōt pͥnceps ſtatuere. puta ſi vl̓tſtatuere ꝙ qͥs poſſit ꝯtrahe̓ mr̄imoniuꝫ cū matre.aūt ſubeſt cauſa. ſed dubitat̉ an̄ ſubſit ⁊ p̄ſumēdūeſt tunc ꝓ lege pͥncipis ⁊ no. hoc dictū. Ego limitarem hec dicta legiſtaꝝ duobꝰ modis. pͥmo ꝙ princeps ſecularis pōt interp̄tari ius diuinū. ſtatuēdoin his in quibus habꝫ iuriſditionē .ſ. in rebꝰ ꝓphanis. ſed in ſpūalibus interp̄tatio ꝑtinet ad papamvt tex in. c. ꝑ venerabilē. all̓. facit no. dictū Fre. deſe. ꝯſi. xcj. vbi dicit nō valere ſtatutū laicoꝝ ꝯuīcēsvſurariū ex certis ꝯiecturis. qꝛ cum in talibus nōhū̄t laici iuriſditionē nō pn̄t ſtatuere etiā interp̄tādo. facit. c. tuā. de or. cog. ⁊ qd̓ no. Bar. in. l. ticia.ff. ſo. ma. ſcd̓o limitarē vt in caſibꝰ ſibi ꝯceſſis ꝙ nōp̄ſumat̉ cauſa inqͣꝫtum vl̓t ſtatuere contra ius diuinū. qꝛ nō debet inferior violare ſtatutuꝫ ſuꝑioris

ſine cauſa aꝑta. vn̄ no. dicit Inno. ī. c. quāto. de cōſue. ꝙ etiam papa ne dum ꝯtra ius diuinū ſed contra gnaͣle ſtatutū vniuerſalis eccl̓ie nō pōt venireſine cauſa rōnabili ⁊ alijs. no. ⁊ id qd̓ dixi in pͥncipe ſeculari habet locū in papa reſpectu iuriſditōisſue. plus tn̄ dico in eo ꝙ etiā reſpectu laicoꝝ poteſtſtatuere ex cā graui ꝯcernēte ſtatum totiꝰ xp̄ianitatis vt in. c. j. de homic. li. vj. Circa ſcd̓m an princeps poſſit ſtatuere ꝯtra ea que ſunt de iure gentium ⁊ naturali. Concluſio doc. eſt ꝙ ex cā rōnabilipōt. videmꝰ .n. ꝙ ꝑ p̄ſcriptionē inductā a iure poſitiuo priuat̉ qͥs iure ſuo. Itē ꝓpter delictū ꝯfiſcant̉bona alicuiꝰ. vt in. c. vergētis de here. ⁊. C. de bo.dam. ꝑ to. ⁊ ad idē. c. ita quorūdā d̓ iude. vbi papacerto caſu inducit ſeruitutē cōtra libertatē que eſtde iure naturali. ſi aūt nō ſubeſt cauſa ⁊ eſt certuꝫnō poteſt princeps ſtatuere vel p̄ſcribere in p̄iudiciū priuati in his que ſunt de iure naturali ẜm iopnionē canoniſtaꝝ ⁊ legiſtaꝝ. vt in cle. paſtoraliſ. dere iudi. vbi dicit̉ imꝑatorē nō poſſe tollere ea queſunt de iure naturali. ⁊ ſic nō p̄t imꝑator alicui auferre rē ſuā ſine cā. qꝛ imꝑator lꝫ habeat iuriſditōꝫī vniu̓ſo nō tn̄ dn̄iū reꝝ priuatā q̄ ab oliꝫ fuer̄t ꝯceſſe occupantibus vt Inſti. de re. diui. quaſi ꝑ totūſed cauſa exn̄te poteſt vt. sͣ. dixi. ⁊ eſt cā legitima fauor publicus. vt. l. item ſi verberatū. ff. de rei ven.⁊ no. in. l. antiochenſium. ff. de priui. credi. et hecꝓcedūt etiā reſpectu bonoꝝ infideliū. naꝫ ſine cauſa nec papa nec imꝑator pōt auferre bona eis. dequo plene dic vt no. Inno. in. c. qd̓ ſuꝑ his d̓ votopoteſt tn̄ princeps modicā leſionem auferre. vtputa dare debitori dilationē vt nō poſſit interim conueniri a ſuis creditoribus vt in. l. quotiēs. C. de p̄ci. impe. of. ſecus ſi in totū vellet ꝯcedere vt nō poſſit ꝯueniri aliqn̄. qꝛ ſine cauſa hͦ non pōt. vt no. ibiglo. ⁊ Inno. hic. licet em̄ ẜm Inno. poſſit imꝑatormihi tollere actionē que eſt de iure ciuili ꝑ. l. ij. ff. d̓ori. iur̄. ⁊ eſt cōis opinio licet qͥdam. ꝯtra. vt no. ī. l.ex hoc iure. ff. de iuſt. ⁊ iu. nō tn̄ pōt facere qͥn iuſticia mihi reddat̉. vnde reddit̉ ad primeuuꝫ ius inquo nō erant actōes ſed manu regia admīſtrabat̉iuſticia. d. l. ij. ⁊ ſic habes caſum in quo ſine actōneformali quis pōt agere ex ſola obligatōe iuris gētiū. qn̄ dubitat̉ an ſubſit cauſa auferēdi que mihicōpetunt de iure naturali. ⁊ tūc Cy. ⁊ cōiter legiſtetenent ꝙ p̄ſumit̉ ꝓ pͥncipe ꝙ iuſta cā fuit motus. ⁊no. glo. ſingu. in. l. relegati. ff. de penis. que aꝑtedicit ꝙ magna ⁊ iuſta cā in pͥncipe eſt ſola volūtasvnde dicit principē poſſe ẜm ꝯſcīam ſuā iudicare.⁊ quilibet tenet̉ ad mādatū ſuū iniuncta adimplere lꝫ ſit ꝯtra ius gentiū. ⁊ adeo p̄ſumit̉ ꝓ principevt nō admittat̉ ꝓbatio in ꝯtrariū. hoc dictū ſequit̉do. An. hic. adduco cle. litteris de ꝓba. ⁊ ꝑ hoc dictum legiſtaꝝ poſſet illa cle. intelligi general̓r etiāſi papa ſcriberet ꝯtra illa que ſunt de iure gentiuꝫqd̓ no. hͦ dictū videt̉ ſatis duꝝ ⁊ nullo iure aꝑte ꝓbat̉. īmo in ꝯtrariū poſſet allegari. d. cle. paſtoral̓.de re iudi. tn̄ in practica ſeruaret̉. Limitarē tn̄ iſtd̓dictum multipliciter. primo vt nō ꝓcedat cum ip̄eprinceps ſit obligatꝰ in his q̄ ſunt de iure naturali