Druckschrift 
1 (1488) Decretalium 1. P. 1
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

IProemium.

die fieri qd̓ fit aliquo interuallo interpoſito.quotidie lites generant̉. facit ad teſtes. vt.. dica Itē noͣ finē intentū legis. intēdit em̄ reprimere cupiditatē ꝯcupiſcentiā ip̄am reducere ad limites rōis. Itē collige quoddā fedꝰ inter hoīesſeu qͣndā obligatōem naturalē ex charitate ꝓcedētem tenet̉ qͥs alteri facere qd̓ ſibi vult fieri. .j. di.humanū genꝰ. Itē noͣ tres ꝟtutes ꝓprietates legis. vt in tex. ibi vt honeſte viuat ⁊cͣ. ſic ſcīa iurisdocet mores. id̓o dicimꝰ ſupponit̉ ſcīe morali. vtdixi in glo. j. No. qͥd ꝓprie ſignificet appetitꝰ ſeucupīa. ſignificat volūtatē qua appetitꝰ ꝯcupīaregunt̉ in malū. ꝓcedūt ex aīa ſenſitiua rōe nonregulata. volūtas pōt eſſe niſi ad bonuꝫ. In. ſane. no. ſimilitudinē eſſe reprobatā. eniꝫ eſtſuꝑuacuis vtendū. l. j. C. de no. co. ꝯpo. in. c. ſic̄.de ꝓba. Itē collige qͥnqꝫ correctiōe digna vt nimia ſil̓itudo. ꝯtrarietas. ꝓlixitas. ſuꝑfluitas diſperſa locatio ſeu ſituatio. oīa em̄ iſta inducūt confuſionē. Itē collige ℟icas eſſe auctenticas detex. papa mādat hac cōpilatione vti. ℟ice ſt̓in hac cōpilatōe. ergo ꝑs cōpilatōis. qd̓ clariꝰ ꝓbatur in ꝓemio. vj. vbi glo. ſingu. dicit ex eo ſūtde tex. ſcriptor qui promiſit ſcribere librū ſeu tex.tenetur ſcribere vicas. et an ſit licita argumentatio a rubro dicaꝫ.. Item collige in generalidato non tranſit poteſtas legis condende. Hisnotabilibꝰ expeditis pͥmo iſte tex. in eo inferttidie fieri qd̓ ſit interuallo interpoſito īducit̉ adcordiā teſtiū dicūt quē quotidie poſſediſſe veltidie reſediſſe in eccl̓ia. tn̄ vitiat̉ ſi aliquo int̓uallo poſſedit vl̓ reſedit. idē dicit Zy. de dictōeſemꝑ in. l. j. ff. ſo. ma. Cōclude ergo iſte dictiōes ſil̓eſ dn̄t ciuil̓r ītelligi. de dictōe ſine int̓miſſiōe.vide tex. glo. in. c. ſacroſctā. xxij. di. Itēqͣꝫ p̄terit dies vid̓ tex. in. c. tene̓. xxxj. di. De dictōenūqͣꝫ vide tex. v. di. nunqͣꝫ. Itē teſtibꝰ dicētibꝰ tꝑe ⁊cͣ. vide de ꝯſe. di. iiij. tꝑe. idē dic de alijſdictionibꝰ. de dictōe iugiter. indeſinent̓. aſſidue ſil̓ibꝰ. ad de ꝯſe. di. ij. reuera. Scd̓o q̄rit̉ ī.ſane nūquid lex poſitiua debeat obſeruari in foroꝯſcīe. qꝛ iſte tex. in fi. mādat hāc cōpilatōeꝫ obẜuādam in iudicio in ſchol̓. de Io. Cal. Io. an.pꝰ beatū Tho. in. c. qͣꝫqͣꝫ. de vſur. li. vj. Fre. ſe.ꝯſi. xxj. Inno. in. c. qꝛ pleriqꝫ. de īmu. ec. de homi. ſicut dignū. Et cōis ꝯcluſio videt̉ aut lex poſitiua diſtinguit inter foꝝ pnīale iudiciale. tunc obſeruat̉ in foro pnīali. legis auctoritate.vt in. c. tua. quod ibi no. ſpō. aut diſtinguit tūc exquo eſt ꝯdita ab eo qui habet ptātemꝯtinet in ſe pctm̄ eſt obſeruanda in foro pnīali. Etex habes nūqͥd ſit licitū fraudare gabellas etſoluere pedagia. certe ſi ſtatutū eſt licitū tūc tenet̉ etiā in foro ꝯſcīe. ſecus ſi illicitū. vide etiā addicta glo. ſing. in. c. fraternitas. xij. q. ij. que ml̓tūfacit ꝯtra hāc generalē theoricā doc. dicit tn̄ illa gl.ſing. in foro ꝯſcīe tenet̉ qͥs ſoluere penā. vnd̓ſi cōmiſit furtū occultū vel manifeſtū licet ī foro iudiciali teneat̉ ſoluere penā dupli vl̓ quadrupli. tn̄in foro ꝯſcīe tenet̉ qͥs ſoluere ſed ſufficit reſtitu-

tio. eſt glo. valde ſing. facit ad oēs penas legibus ſtatutas. facit etiā qd̓ noͣ. Inno. in p̄al̓. c. ſicutdignū. ſic videt̉ reſpectu penaꝝ debeat lexpoſitiua ſeruari in foro ꝯſcīe. vide quod no. Io.an. in p̄all̓. c. qͣꝫqͣꝫ. an aūt ꝯſtitutio ſeu lex poſitiualiget peccatū oīno occultū. dic ſic vt eſt glo. ſing.in cle. j. de here. vbi vide. Quero an ſit licitum allegare legē deciſaꝫ ſeu reſecatā. vide qd̓ no. per tex.ibi reſecatꝭ ⁊cͣ. doct. rn̄dent aūt lex fuit deciſa ſeureſecata. qꝛ ꝯtraria iuri. tunc eſt licitū illā allegare. īmo incurrit penā falſi. de quo in. c. j. j. deſti. vbi tangā Aut fuit reſecata. qꝛ ſuperflua aūt nimis ꝓlixa. tunc ad declarationeꝫ legis reſecate poteſt allegari. ita quotidie allegamꝰ deciſamdecretaliū. ſic allegat glo.. in ſalutatione in..ſeruus. Ultimo querit̉ nunqͥd he ꝯſtitutōes huius cōpilationis debeant allegari p̄ponendo verbum extra. Pe. Abb. ſic. qꝛ ſūt extra volumendecretoꝝ. do. Car. dicit cum volumē hodie ſitcertum approbatū expedit allegare cōſtitutiones.. extra ſicut olim fiebat. hoc puto veriusqꝛ ſuperfluis eſt vtendū. nam allegatiōes ſatis agnoſcitur allegatur ꝯſtitutio poſita exͣ volumen decretoꝝ. quia alius eſt modus ꝓcedendi īhoc volumine alius in decretis. In glo. in..diſpoſuit. opponit̉ declarationē glo. ſi deꝰ diſpōſuit ſibi ſubditos fore bonos. ergo poſſuntpeccare cum dei diſpoſitio falli non poſſit. So. metu ꝯtrarij glo. exponit non neceſſitando ſed ꝓuidentiam predeſtinatōem. videt̉ pͥmo gl. ſumere iſta duo .ſ. ꝓuidentiā p̄deſtinationē ꝓmiſcue.differunt tn̄. quia p̄deſtinatio eſt p̄paratio gratie p̄deſtinatus nullo modo damnari poteſt. vndepredeſtinatio eſt ad bonū. p̄ſcientia ad malum.tn̄ intelligas p̄deſtinatio vl̓ preſcīa neceſſitat adbonum vel ad malū. ſed qꝛ deꝰ ſciebat aliquos eſſecaſuros ideo illos non p̄deſtinauit. alios ꝟo quosſciebat ad bonū reuerſuros p̄deſtinauit. dic ſubtilit̓ vt habet̉ de vtroqꝫ. xxiij. q. iiij. vaſis ire.. §ſe. ſed hic ſumit̉ in glo. p̄deſtinatio large. qꝛ om̄shomines largo modo p̄deſtinati ſunt .i. creati ī bonitate ꝓmiſſi ad bonū. ſed abutendo libero arbitrio cōmittūt malū. Secūdo modo poteſt ſoluiꝯtrarium exponendo ſubditos .ſ. predeſtinatos.vt exponit glo. ſequens. ſed hec expoſitō nimis reſtringit litteram que videtur loqui de oībus hominibus. In glo. in.. pudicus. in fi. op. ꝯtra tex.nam pudicitia eſt virtus particularis. dicitur eniꝫa pudore in quo eſt verecundia. vnde conſiſtit circa ea de quibus verecundamur. vt de deſpon. impu. c. puberes. tamē tex. hec verba videtur innuere deus creauit homīes vniūſaliter bonos.So. glo. forte mētu ꝯͣrij exponit pudicos .i. caſtosqꝛ caſtitas eſt generalior ꝟtꝰ qͣꝫ pudicitia. ꝓpriūcaſtitatꝭ eſt repͥmere ꝯcupiam ex oriūt̉ oīa malade ꝯſti. ꝯcupīam. de hac caſtitate ſic general̓rſūpta in. c. ſi em̄. de pe. di. ij. loquit̉ tex. qui dicitnemo gl̓ari p̄t ſe caſtū habere cor. ſic etiā pōt ītelligi tex. ī aucͣ. leno. §. ſancimꝰ. coll̓. ix. al̓. in gl.caſtitas ſola poſſibil̓ ē d̓o aīas pn̄tare. ille tn̄ tex. ſ̄