Druckschrift 
Expositio logicae
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

IIIDe proprietatibus qualitatis

Iiter et ſuperficialiter. Et ſic pertinet adgenus quantitatis. Tertio conſiderarepoſſumus terminationem vel diſpoſitionem qualitatis que poteſt dici forma vl̓figura eius. ⁊ de hac in propoſito. Figure igitur vel forme ſic accepte reponuntur in hac ſpecie: vt rectitudo: curuitastriangulatio: quadrangulatio.De concreto qualitatis:Ualia vero dicuntur.⁊cͣ. Hic notificat auctor cōcretum qualitatis dicens ꝙ illadicūtur qualia que ſcd̓m qualitates denominatiue dicuntur: vt grāmaticus dicitur denominatiue a grammatica. Quedam etiam dicuntur quain ab aliqua qualitate: ſed non denominatiue: quia ſcꝫ non eſt ibi denominatōvocalis. Et hoc dupliciter. Uno modo:quia nomen non eſt impoſitum illi qualitati: vt curſor dicitur ab arte currēdi:vel a naturali potentia: cui tam̄ n̄ ē nomen impoſitum. Et ideo licet ſit ibi denominatio realis: non tamen vocalis.Alio modo quia licet ſit nomen impoſitum illi qualitati: tamē concretum nonparticipat illud nomen: vt ſtudioſus ditur a virtute: vbi tamen non eſt participatio in voce: cum non conueniant ī pͥncipio vocis: ⁊ ſumitur ſtudioſus pro virtuoſo. Conſequenter ponit auctor proprietates ſeu cōmunitates qualitatis: quarum prima eſt: ꝙ contrarietas ineſt qualitati: vt albedo contrariatur nigredini:⁊ iuſticia iniuſticie. Hoc patet per diffinitionem contrariorum. Contraria enīſunt forme poſitiue ſub eodem generemaxime diſtātes que viciſſim inſunt inter ſe mutuo expellendo. Plures auteꝫqualitates ſunt huiuſmodi: ergo contrarietas ineſt qualitati.Sed contra hoc arguitur ſicquia albedo et nigredo non ſunt forme

maxime diſtantes: ergo non contrariantur. Conſequentia eſt nota. Probaturantecedens: quia plus diſtant ſuperficies et albedo que ſunt diuerſorum generum ꝙ albedo et nigredo que ſunt eiuſdem generis. Ad hoc reſpondeo dupliciter. Primo ꝙ maxima diſtantia contrarlorum intelligitur de diſtantia eorūque̓ ſunt eiuſdem generis. In genereaulem coloris maxīe diſtant alhedo: etnigredo: cum ſint duo vltima inter quecontinentur omnes medij colores.Secundo reſpondeo ꝙ aliqua magꝭ diſtare poteſt intelligi dupliciter: vl̓ quiaminus conueniunt in aliquo communivel quia magis repugnant. Primo modo magis diſtant ſuperficies et albedo:quia non conueniunt in aliquo genere.Albedo vero et nigredo ſunt eiuſdē generis. Secūdo modo magis diſtinguūtur albedo et nigredo: quia eſt repugnātia eorum ad eſſe ſimul. Non ſic de ſuꝑficie et albedine: quia ſiml̓ eſſe poſſunt.Hec autē eſt diſtantia contrarioruꝫ quamutuo ſe expellunt. Hoc autem nō eſtproprium qualitati: qꝛ non cōuenit omni qualitati cuiuſmodi ſunt figure circūlatio: triangulatio: nec etiā conuenit coloribus medijs: licet enim medium percomparationeꝫ ad extremum habeat rationem alterius extremi: vt rubruꝫ comparatum albo habet rationem nigri: tamen non eſt ibi contrarietas ſtricte ſūpta: ſed tantum large: cum inter illa nonſit maxima diſtantia.Secunda proprietas qualitatis eſt: ꝙ ſi vnum contrariorū ſit quale: reliquum erit quale: vt ſi iuſtum ſitquale: iniuſtum erit quale. Probatur:quia contraria ſunt que ponuntur ſubeodem genere. Si ergo vnum eſt in genere qualitatis: et reliquum.Tercia proprietas eſt ꝙ qualitas ſuſcipit magis et mnus. quod patet: quia ſuſcipere magis et minus eſt ī