Druckschrift 
Expositio logicae
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

De predicabili. ⁊ vniuerſali.II

Redicabile ſumit̉. ⁊cͣ.Hic auctor incipit agere de p̄dicabilibus ſiue vl̓ibus. Adcuius euidētiā diuidit ip̄m p̄licabile in p̄dicabile ꝓpͥe ſumptū ⁊ cōmuniter. Predicabile ꝓpͥe ſumptū eſtaptum natum dici de pluribꝰ vniuocePredicabile vero cōmuniter ſumptumeſt qd̓ de vno ſolo vel de pluribꝰ p̄dicatur. De p̄dicabili ꝟo ꝓpͥe ſumpto eſt p̄ſens intentio: qd̓ eſt idem ꝙ vniuerſaleẜm rem: differes tamē ẜm rationē. Ratio em̄ p̄dicabilis ſumitur ab hoc ꝙ eſtdici de pluribus. Ratio ꝟo vniuerſalisp hoc qd̓ eſt eē in ml̓tꝭ. vl̓ enī dicit̉ qd̓eſt aptū natū eē in pluribus. Pro quoꝙ vniuerſale cū ſit vnū connotadu retū pōt capi duplicit̓. vnomō ꝓ ꝑ ſe ſignificato qd̓ eſt vniuerſalitas et ſecūda intentio: que ſcꝫ eſt quedārelatio rationis in p̄dicabili ad illud dequo eſt p̄dicabile: ⁊ hunc reſpectū rationis ſignificat hoc nomē vniuerſale ī cōcreto: ſicut vniuerſalitas in abſtracto:Alio mō ſumit̉ vniuerſale ꝓ illo qd̓ denominat̉ ab iſta intentōne vl̓itatis: queeſt aliqua res pͥme intentōis. Et ſic ip̄anatura q̄ eſt in ſingulari dicit̉ vl̓e: quātinus nō eſt de ſe hec. Qd̓ autē hic dicit̉de hoc termīo vniuerſale: p̄t ſil̓r dici dealijs terminis ſecūde intētōnis fingendo etiā ip̄is abſtracta: vt genus ſignificat ſecundam intentionē in concreto: ⁊generalitas in abſtracto: ⁊ ſic de alijs.inſuꝑ ꝙ licet ip̄a naturaNōtandit que eſt in aliquo ſingl̓ariſit ita coīs ꝙ ſibi nō repugnat eſſe ī aliaſingularitate ꝙͣtū ē de ſe: licet ſibi repugnet: vt facta ꝓpͥa iſti ꝑ indiuiduale diſferentiam ip̄am cōtrahentē: nō tn̄ ita cōmunis ꝙ ſit in potentia ꝓpinqua ꝙ p̄dicetur de multis actu. Un̄ ip̄a naturalicet non ſit in re ſine ſingularitate: tam̄de ſe nec includit ſingularitatē nec vniuerſalitatē. Eqͥnitas em̄ ẜm Auicē. eſttm̄ equinitas: nec eſt vna nec pl̓es: hoceſt nec includit quātum eſt de ſe vnitate ſingularitatis: nec pluralitatem vni-

uerſalitatis: hoc tamē nō obſtante: cumom̄e ens ſit vnū ip̄a natura habet ꝓpͥaꝫvnitatem que ē eius paſſio. Hec eſt vnſtas maior vnitate vniuerſali: ⁊ minorvnitate numerali: qd̓ ſic pōt ꝓbari. Simile et equale fundantur ſuꝑ vnum ex5. metaph īce: ſed nll̓o intellectu exn̄teeſt realis ſimilitudo albi ad albuꝫ ſcd̓malbedinē: ergo aliqua realis vnitas eſtꝓximū fundamentū huiꝰ rl̓onis realis.qꝛ relatio realis nō fūd at̄ ſuper ens rationis formaliter. Non eſt autē hec vnitas numeralis: patet: qꝛ hoc albū ⁊ illd̓nō ſūt vnū numero. qꝛ nihil vnū numero eſt ſimile ſibijpſi: ergo eſt aliqͣ alia realis vnitas. Itē ſi om̄is vnitas real̓ eſtnumeralis omnis diuerſitas realis eritnumeralis: Cōſeq̄ns ē falſū: ergo ⁊ antecedēs: ꝓbatio ꝯn̄e. qꝛ vnū ⁊ ml̓ta idē⁊ diuerſum ſūt oppoſita ex quarto metaphīce. Totiēs aūt dicit̉ vnū oppoſitorūquotiēs reliquū: pͥmo topicoꝝ. Et ſic tātū differt ſor. a pla. ꝙͣtum differūt a brunello: ⁊ tūc intellectus nō pōt abſtrahere a ſorte ⁊ platōne aliqd̓ cōmune magꝭꝙͣ a ſorte et brunello: ⁊ tūc quodlibꝫ vniuerſale eſſet purū figmētū: qd̓ eſt abſurdum. Cum gͦ ip̄a natura ſit vna vnitateminori ꝙͣ ſit vnitas numeralis: ſequiturꝙ ip̄a de ſe nō ſit ſingularis. Et ſic vniuerſale eſt aliquid in re. Sed ꝯͣ hocarguitur tripliciter. Primo ſic: Intellectus agens ſcd̓m comentatorē facit vniuerſalitatē in rebus: gͦ vl̓e nō eſt preteroꝑationē intellectus. Item ſcd̓m Boeciū de vnitate et vno. Om̄e qd̓ eſt iō eſtqꝛ vnū numero ē: ergo ip̄a natura de ſeeſt ſingularis. Itē Ariſto. dicit. 7. mephiſice. ꝙ ſub̓ia cuiuſlibet rei eſt propͥarei cuius eſt et nō ineſt alteri ſed ip̄a natura eſt ſubſtātia cuiuſlibet rei: ergo nōeſt cōmunis ſed propria. Pro reſponſione ad iſta argumentaprimo ꝙ eſſe ī intellectu p̄tnotādicapi dupliciter. Uno modoſubiectiue: vt ſpecies: actus: et habitusſunt in anima. Alio modo obiectiue ethoc dupl̓r. Uno mō habitual̓r: ⁊ pͥº: qn̄ciij