Druckschrift 
Expositio logicae
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Tractatꝰ De ꝓpͥetatibꝰ ꝓpōnū: et de oppōibꝰ

De ꝓprietatibus ꝓpōnumTem Propoſitōnū ⁊cͣ.Hic auctor incipit determinare de qͥbuſdā ꝓpͥetatibꝰ ꝓpoItionum: cuius mōi ſunt oppoſitō: conuerſio et equipollentia: que cōueniūt ꝓpoſitōnibus ſcd̓m mutuā comꝑationeꝫ.Ad quarum cognitionem premittit duas diuiſiōes: quarū prima ē: ꝙ ꝓpoſitionū cathegoricarū quedā participāt vtroqꝫ termīo: que ſcꝫ hn̄t idē ſubiectū ⁊ idēp̄dicatū: vt homo ē aīal. hō nō eſt aīal.Dicūtur aūt ſubiectū et p̄dicatū terminiꝓpōis: qꝛ ſūt duo extrēa ip̄am terminātia. Alie ꝟo ꝑticipāt vno termio tm̄: vthō currit: hō mouet̉: ꝯueniūt em̄ ī ſubiecto et nō ī p̄dicato. Alie vero nullo: q̄ſcꝫ nec idē ſubicm̄ hn̄t nec idē p̄dicatū.vt homo currit. equiis mouetur. ⁊cͣ.ꝙ due ꝓPro quo notandū poſtionesdicūtur ꝑticipare vno termino: nō ꝙ ſicſimpliciter eadē vox in numero in duabus ꝓpōnibꝰ. qꝛ vt dic̄ ariſto. in p̄dicamentis. Qd̓ ſeml̓ dictū ē: amplius reſumi nō dꝫ. Un̄ quot ſūt ꝓlatōnes: tot ſūtvoces numero diſtīcte: tn̄ ſunt idem numero per equiualētiam qͣntū ad finē vocis .ſ. ad exp̄mendū mētis cōceptū. Eadē eī res ꝯcepta ꝑ ip̄as expͥmitur: ſcd̓mſcotū. diſt. 2. ſcd̓i. ſen. Secūda diuiſio ēPropōnū ꝑticipātiū vt̓oqꝫ termīo q̄dā eī ꝑticipāt ẜm eūdē ordinē: qn̄vicꝫ illud qd̓ eſt ſubiectū ī vna ē ſubiectū in alia: et qn̄ illud qd̓ ē p̄dicatumīvna eſt p̄dicatū palia: vt hō currit: hō n̄currit. Quedā vero ꝑticipāt ordīe conuerſo: qn̄ ſcꝫ qd̓ eſt ſubiectū ī vna: eſt p̄dicatū ī alia: et qd̓ ē p̄dicatū ī vna ē ſubiectū ī alia: vt homo ē anīal. anīal ē hō.His p̄miſſis agit auctor de oppoſitōeꝓpoſitionum: q̄ eſt repugnantia duarūꝓpſitionū in qͣlitate vel qͣntitate: dicēs:ꝙ ꝓpoſitionū vtroqꝫ termīo ꝑticipātiūſcd̓m eūdē ordinē quedā ſūt contrarie:q̄dā ſubcōtrarie: alie cōtradictorie: alie

ſubalterne. Cōtrarie ſūt vniuerſal̓ affirmatiua et vniuerſalis negatiua eiuſdēſubieci et eiuſꝰ ē p̄dicati: vt oīs hō currit: nullꝰ hō currit. Subcōtrarie ſūt ꝑticularis affirmatiua ⁊ ꝑticularꝭ negatia:vt qͥdā homo currit: qdā hō nō currit: ⁊dicūtur ſubcōtrarie: qꝛ ponunt̉ ſub ꝯtrarijs. Cōtradictorie ſūt vniuerſalis affirmatiua et particularꝭ negatiua: vniuerſalis negatiua et ꝑticular affirmatiua:vt om̄is hō currit: quidā hō n̄ currit. nllus hō currit: quidā hō currit. Subalt̓ne ſūt vl̓is affirmatiua ⁊ ꝑticularis affitmatiua. vniuerſal̓ negatiua et ꝑticularꝭnegatiua. vt omnis homo currit: quidāhomo currit: nullus homo currit: quidā hō nō currit. Et dicūtur ſubalt̓ne qꝛvna ponit̉ ſub alia .ſ. ꝑticularis ſubvl̓i.ad euidētiā p̄dictoꝝ ꝙ adSciendu hoc ꝙ ꝓpōes opponāturml̓ta reqͥrūt̉ Prīo ꝙ ꝑticipēt vtroqꝫ termīo ſcd̓m eūdē ordine. vt ptꝫ in p̄cedētibus. Scd̓o ꝙ n̄ ſumant̉ ſignificatiue ⁊nō materialiter. Et ideo iſte nō opponūtur: om̄is hō eſt terminꝰ coīs ſigno vniuerſali determinatꝰ: ⁊ qͥdā hō eſt terminus coīs ſigno ꝑticulari determinatus.Tercio ꝙ termini teneant̉ eqꝫ ample ⁊eqꝫ ſtricte. Vn̄ iſte: om̄is hō currit: ⁊ nl̓lus homo currit nō opponuntur: niſi lyhomo in pͥma reſtrīgatur ad ſtandū proviris: ſicut reſtringitur ī ſecunda per lynullus qui eſt maſculini generꝭ ſub iſtaterminatione us. Si enī in prima lyhomo ſtaret pro mulieribus: et ī ſecūdaꝓviris: ambe poſſent ſimul eſſe vere. Itēquarto reqͥritur ꝙ termini ſupponāt eodeꝫ genere ſuppōīs. Vnde iſte nō opponuntur: ſed ſunt ſiml̓ vere: Syllogimeſt ſubiectuꝫ ī logica: et nullus ſyllogiſmus eſt ſubiectum ī logica. qꝛ in primaſyllogiſmus ſupponitur ſimpliciter: ī ſecunda vero perſonaliter ratiōe illiꝰ ſigni nullus. Oppoſitiōes ſupradicte luculenter innoteſcūt per figuram ſequentem.