¶ De exaltatione ſancte crucis
lignū hoc humile ſublimauit dn̄s tripliciter .ſ. in paſſione. in inuentione. ⁊ in exaltatione. In paſſione ꝑ ſuppliciū. in inuentōeꝑ miraculū. ſed in exaltatiōe ꝑ triumphuꝫ¶ Exaltauit enī crucē tꝑe paſſionis qn̄ ſicut d̓r Ioh̓. xix. Baiulās ſibi cruceꝫ ꝓceſſitad locū paſſionis. Multū quidē ꝑ hͦ ſublimata fuit ꝙ creator omniū ſuper humeros ſuos eā tulit. ſed multo plus in hoc ꝙin ip̄a ſuſpendi voluit ⁊ ꝑ ipſius ſuppliciūde morte triumphauit. Pro quo ⁊ eccl̓iacantat de ipſa. Suꝑ omnia ligna ſiluarūtu ſola excelſior in qua chriſtꝰ pependit etmors mortē ſuꝑauit. Propter cuiꝰ mortis deuictionē ipſa viuifica crux ⁊ vitale lignum in collectis dicit̉. Eſt enī ipſa arborvite de qua humanū genus tꝑe paſſionistriplicē vitā carpſit. videlicet nature. Un̄tunc multa corꝑa ſanctoꝝ ſurrexerūt. Itēvitam gratie. quia tūc culpa deleta fuit. ſic̄dicit petrus ꝙ peccata noſtra ꝑtulit ſuperlignū. ⁊ gratia reſtituta. Itē vitam glorie.Un̄ latroni tunc dictū eſt. Hodie mecumeris in ꝑadiſo .i. in delectabili fruitione deitatis. ſicut expoit auguſtinꝰ. Sic ergo dominus exaltauit lignū crucis ꝑ ſuppliciuꝫ¶ F ¶ Secūdo exaltauit in inuentiōe ꝑmiraculū. Hoc eſt enī lignū de quo d̓r iobxiiij. Lignum habet ſpem ſi p̄ciſum fueritrurſum vireſcit ⁊ rami eius pullulant. ſi ſenuerit ī terra radix eius ⁊ in puluere emortuꝰ fuerit truncꝰ illius ad odorē a q̄ germinabit ⁊ faciet comā quaſi cū pͥmū plantatuꝫ eſt. Vere lignū hoc crux benedicta qͦdfuit lignū benedictuꝫ. ꝑ qd̓ fit iuſticia ſic̄ d̓rSap̄. xiij. hoc ſpem habet .ſ. florendi iteꝝ ꝑmiracula. ſi p̄ciſū fuerit .ſ. a iudeis formando in inſtrumentū ſupplicij. rurſuꝫ vireſcetquādo ſcꝫ in eo flos campi q̇ de ſe dixit. ſi īviridi hoc faciūt. alligatꝰ fuit. ſenuit in terra radix eius. ⁊ quaſi mortuꝰ truncus eiꝰquādo ſcꝫ interra defoſſum ꝑ multos annos latuit. ſꝫ ad odorē aque .ſ. lachrymoſeorōis iude. germinauit odore. et comā fec̄ꝑ multiplex miraculū. quaſi cū pͥmū plantatum fuit ſcꝫ in monte caluarie. quia tūc
terra mota eſt. ⁊ corꝑa ſanctoꝝ ſurrexerūtMatth̓. xxvij. Sic ⁊ in inuentione in eiſdēmiraculis refloruit. Nā terra mota eſt. etqui fuerat mortuꝰ cū ſuꝑ crucē dn̄i ab helena poſitus fuiſſet reſurrexit. Et pro tātotunc dicit̉ in collecta. Deus qui in p̄claraſalutifere crucis inuentione paſſionis tuemira. ſuſ. Sic ergo dominus exaltauit lignum crucis in inuentione ꝑ miraculuꝫ.quia tunc etiā infirmi curati ſunt ¶ Ꝙ¶ Tertio exaltauit eā in exaltatiōe ꝑ triūphum. Legit̉ enī in eccleſiaſtica hiſtoria ꝙcoſdroe rex ꝑſarū cum orientales ꝑtes ſubiugaſſet. ⁊ eccleſias deſtruxiſſet. ad ſepulcꝝveniens domini crucē ſecū aſportauit Cōtra quē eraclius imꝑator veniens ⁊ in diſcrimine poſitus. adiutoriū ſancte crucis īuocas. vicit coſdrōe ⁊ ī turri aurea ſedētēoccidit. ⁊ cruce recepta totā terraꝫ orientalem virtute eius recuꝑauit. ⁊ hec eſt cauſahodierne feſtiuitatis .ſ. glorioſus chriſtianorum ꝑ ipſam triumphꝰ. Nec mirū ſi ipſa crux tantū triumphū effecit. cū etiā ipſius crucis figura ſiue ſignū aduerſas ꝑtesſuꝑet ⁊ deuincat. Vnde legit̉ in eccleſiaſtica hiſtoria. ꝙ cum conſtantinꝰ ꝯtra maxētium tyrannū pugnare debuiſſet. cogitasquid ageret. aſpiciēs ī celū vidit ſignū crucis. ⁊ angelos ſibi dicentes. In hoc vincesdumodo hoc ſignū habes in vexillo imperiali. Quod et fecit. Nā ſe in fronte ſignas⁊ in manu dextra ſignū crucis geſtanſ. aduerſariū ſuꝑauit Vnde auguſtinus Magna crucis ſublimitas que de patibulis latronum tranſit ad frontes imperatorumEt non ſolū hoc ſignū de viſibilibꝰ aduerſarijs. ſꝫ etiā de iuiſibilibus ſcꝫ demonibꝰtriumphat. Vnde Caſſiodorus inquirēsquare chriſtus mortē crucis elegerit dicit.Si ferro truncatꝰ aut ignibus ꝯſumptꝰaut lapidibus obrutus. aut fluctibus demerſus fuiſſet. quo ſigno pelleret̉ diabolꝰquo vexillo chriſtianorū frons tuta māſiſſet In huius figura dictū eſt Ezec. ix. Suꝑque inueneritis thau ne occidatis euꝫ. Etin Apoc̄. p̄cipitur locuſtis que habēt ſuꝑ