Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

querit̉ que virtus ē: pōt dici ē ſpecies liberalitatis ēſpēs iuſticie. que vt tactū ē erogatrix ē beneficioꝝ diuidit̉ ꝯͣ ſeueritatē. Ponētes ſit actꝰ virtutis .ſ. liberalitatis poſſumꝰ ſic reſpōdere ad obiecta alia ꝑte. Et pri ad illd̓ qd̓ obijcit̉. om̄e illud quo mūdat̉ aīa a peccatis ⁊cͣ. dd̓m veruꝫ ē quo purgat̉ formaliter: ſed ſic mūdat̉ aīa a pct̄o elemoſinā: ſꝫ potius meritorie. exercitio em̄ operū miſericordie ē maxime elemoſina. quameret̉ penitens purgari a peccatis. p̄parat ſe ad ſuſceptōem gr̄e ſiue virtutis. qua formalit̓ loquēdo aīa purgat̉ a pct̄is. Ad illd̓ qd̓ obijcit̉. ē ſolū virtus generalis. qꝛ fit vniuerſalis mūdatio ſiue purgatio. Sꝫquod videt̉ ſonare illud luce. date elemoſinā ⁊cͣ. pōt dici reuera elemoſina quēdam vniuerſitatē importat ꝙͣtuꝫad effectū mūdatōis: tn̄ ꝓpter dr̄ virtus general̓ vta qua eliciant̉ ꝓprie actus oīm virtutū quibus quaſi proprijs antidotis expellunt̉ oīa genera pct̄oꝝ: ſed ſic dr̄. qꝛexercitō opeꝝ miſericordie ſiue elemoſine auget̉ caritasque oīa vicia ſiue peccata purgat. ꝓpter quod dr̄ pietasad om̄ia vtilis ē.. thimo. iiij. id ē ad oīa peccata extirpāda merēdo caritatē quē oīa peccata expellunt̉. Uel aliter intelligit̉ verbū illud. date elemoſina ⁊cͣ. ē date elemoſinā ordinate incipiētes .ſ. a vobis. vt habet̉ ī qua glo. ſuꝑ v̓bo ꝓpoſito. Prima elemoſina ē mederi anīabus vr̄is credēdo in me corda mūdo. et alia glo. dic̄ ibi. Qui ordinate vult dare elemoſinā: a ſeip̄o incipiatſibi primo det. Eſt elemoſina opus miſcd̓ie. de quodr̄ miſerere aīe tue placēs deo Eccͣi. xxx. ſꝫ miſereri anīeē releuare ab omni miſeria .i. ab omni pct̄o qd̓ ipſamaīam miſerā facit. qꝛ miſeros facit populos pct̄m. ꝓuer.xiiij. Ad illud qd̓ obijcitur illud quo peccata redimūtur ⁊cͣ. pōt dici illud ē virtus vel actus virtutis: talis ē elemoſina. vt ex p̄dictis patꝫ. Uel pōt dici peccata meritorie ſiue p̄paratorie elemoſinis redimunt̉. Adillud qd̓ obijcit̉. elemoſina ē opus miſericordie ⁊cͣ. pōtdici de elemoſina ē loqui dupliciter. vno ẜm meredat̉ ex cōpaſſiōe miẜie frat̓ne ꝓpt̓ deū: ſic ē opꝰ miſcd̓ieAlio ẜm dat̉ ex ꝯpaſſiōe miẜie ꝓxī ſꝫ ad int̓itōꝫpeccati cōmiſſi iniūctū ſibi ab eccl̓ia: ſic ē iuſticie. vl̓ vtdicūt quidā ē iuſticie imꝑatiue: miſericordie elicitiue. Nembrum ſecundumEquit̉ de ml̓tiplicitate ſiue numero elemoſinarū. ponunt̉ multa genera elemoſina a mgr̄is. maxīe a magr̄o ſnīarū li. iiij.ſcꝫ. .vij. elemoſine corꝑales ꝯtinēt̉ ī d̓ſuUiſito cibo poto redimo tego colligo condo. Quaꝝ ſexenumerant̉ math̓. xxv. Septima v̓o Thobie. ij. Similiter ponūtur ſeptē ſpūales que hoc verſu ꝯtinent̉. Cōſulecaſtiga ſolare doce remitte fer ora. De numero corporaliū dubitat̉ em̄ modis pluribꝰ fiant corꝑales elemoſine vtpote portādo fatigatū in itinere. nullus em̄ dubitatin portare fatigatū aliquo gene̓ vehiculi ī via: ſit elimoſina. ſil̓iter defende̓ innocētem a latronibꝰ impetētibꝰvt ſpoliēt vl̓ occidāt: vl̓ curādo vulneratū. his modiset alijs pluribꝰ cōtingat elemoſinā fieri: videt̉ diminute ſunt aſſignati mōdi p̄tacti. Pret̓. que elemoſina ē ſepelire mortuū: ī nullo releuet̉ eius miſeria. Pret̓eaque ē numeri haꝝ elemoſinaꝝ. Rn̄ſio. elemoſina ēopus miſericordie. miſcd̓ia miſeriā reſpicit vt illā r̄leuet. iuxta numerū miſeriaꝝ hoīs releuādaꝝ: ſumit̉ numerꝰ elemoſinaꝝ p̄tactaꝝ. at̄ ē quoddā vnitū ex corpore et aīa. vn̄ quedā miſerie ꝑueniūt ex defectu qui orit̉ex ꝑte corꝑis. quedā ex defectu orit̉ ex ꝑte vnionis anīe corꝑe. quedā ex ꝑte aīe qͦs releuāt elemoſine ſpūales.de quibꝰ infra dicet̉. Ex ꝑte vnionis ē diſſolubilis:accidit miſeria mortis ē diſſolutio corꝑis aīe. hācmiſeriā reſpicit ſepelitio ſiue ſepult̉a mortuoꝝ. illā releuat ꝓut poſſibile ē. pt̄ ꝓhibe̓ diſſolutōem illamꝓhibet fetorē ſequētē .ſ. ne viui illo ledant̉. vt habet̉ abaug. ad paulinū ī li. de cura mortuis. Omnia que ẜmmorē gerunt̉ ī his .ſ. circa funera: magis ſunt ſolātia viuoꝝ adiutoria mortuoꝝ. Pretea. tumulꝰ ē memoria qd̓ fiunt multa ſubſidia mortuo. fierēt ſi locū det̓minatū haberēt. Un̄ aug. de cura mortuis: monun̄ta dicunt̉ quaſi monimēta. mētē moneāt defūctisvl̓ ſꝑādā gl̓iaꝫ r̄ſurrectōis. Ex ꝑte corꝑis ml̓tipl̓r accidit miẜia q̄dā accidit miẜia ex īpotētia corꝑis inꝙͣtuē organū aīe attēdit̉ ī carētia pt̄atis de ẜuiēdi aīe. miẜam em̄ impotētie ex ꝑte organi deſeruiēdi aīe in motupetēti inducit captiuatio ſiue incarceratio quā releuatredemptio captiuoꝝ. Itē eſt alia miſeria ex ꝑte corꝑisaccidit ex cauſis cōplexionū ſicut infirmitas. r̄ſpectuereleuāde ē viſitatō infirmoꝝ. Quedā ex deꝑditōe ſubſtātie que accidit ex actōe qualitatū actiuaꝝ que ſunt cali et frigidū. ex actōe em̄ calidi ficcō accidit miẜia que dr̄ fames. ex actōe frigidi hūido accidit aliadr̄ ſitis. ad quarū releuatōem ē elemoſina quedā que eſtcibatio: et alia que ē potatio. Eſt em̄ ẜm ph̓m fames appetitus calidi ſicci. ſitis appetitꝰ frigidi et humidi. Adhuc ꝓuenit duplex miſeria circa corpꝰ humanū a cauſisextrinſecis. hec duplex miſeria ē duplex paſſio. Una eſtignominoſum nuditatis quā ſortitur ex originali debito quā releuat elemoſina induitōis. Alia ē acerbe afflictōis que cauſat̉ ex impetu imbriū et caumatū. ad quāreleuādā ē elemoſina hoſpitatōis ē ꝓtectio ab imbribꝰ caumatibꝰ. Uel alio qꝛ ē vegetabilibꝰ: indigetalimētis que ſunt cibꝰ et potꝰ. qꝛ ē de ſenſibilibꝰ: indiget tegētibꝰ et ꝓtegētibꝰ ab excellētibꝰ ſenſibilibꝰ corrūpūt ſenſus. et hec ſunt tegumēta immediata vt veſtes: etmediata vt domꝰ. et hic viuentiū vt domꝰ coīter dicte ſiuevſuales. vel moriētium vt ſepultura que noīe extenſo domꝰ dicūtur. pͣs. Sepulcra eoꝝ domꝰ illoꝝ inet̓nū. Scd̓mat̄ ē rōnalis ẜm naturā primo inſtitutā ē habēs ſanitatē et libertatē. ſanitatē ī ſuis cōponētibꝰ in ſe: libertatē ad alterū. ſꝫ reſpectu hoꝝ duoꝝ ē duplex defectꝰ. infirmitas in ſe ꝓpter quā indiget viſitatōne. qn̄qꝫ captiuatio ꝓpter quā redemptōe. ſic ſunt ſeptē elemoſine corporales r̄leuātes miſerias ꝓueniētes ex defectibꝰ inſūtex ꝑte corꝑis ī ſe et vnionis aīe corꝑe. Ad quodobijcit̉. ml̓ta ſunt genera elemoſinaꝝ ⁊cͣ. dd̓m eſtverū: ſꝫ hec p̄ciſe numerant̉. qꝛ de his p̄ciſe fit intētio inſacra ſcript̉a. vtpote de ſex math̓. xxv. de ſeptīo Thob̓.ij. Preterea. iſta ſunt vſus frequētioris neceſſitatis maioris et fructꝰ copioſioris. ꝓpter qd̓ magis ꝯuenit hecnumerent̉ ꝙͣ alia. vt ad hec impēdēda mēbra eccl̓ie alliciant̉. hec ſolui pn̄t obiecta. De numero elemoſinarūſpūaliū pōt queſtio primo obijcit̉ orōne. qꝛ exquoorō ē quedā ꝑs ſatiſfactōis diuiſa ꝯtra elemoſinā. videt̉ debeat poni inter genera elemoſinaꝝ neqꝫ ſub elemoſina ꝯtineri. Pret̓ea orō et elemoſina et ieiuniuꝫſint ꝑtes ſatiſfactōis. ſic̄ nec orō ꝯtinet̉ ſub ieiunio neqꝫieiuniū ſub elemoſina neqꝫ ecōuerſo: ſic nec orō debꝫ ꝯtineri ſub elemoſina. Pret̓ea. elemoſina ſimplicit̓ſiſtat in largitōe. patꝫ ex rōe ſupratacta. remiſſio nondieat aliqd̓ genus largiēdi: debꝫ poni differentia velmodꝰ elemoſine. Pret̓ea. que ē nūeri ſiue diſtinctionis modoꝝ p̄tactoꝝ. Ad hmōi euidētiam nota. ſeptē elemoſine ſpūales diſtīguūt̉ iuxta ſeptē miſerias aīe illas ſeptē releuādas. due em̄ ſunt miſerie ex ꝑte cognitiue. vna ē ignorātia. ad quā releuādā ē doctrina. alia eſtmiſeria ꝑplexitas ip̄ius rōis inclinate ad opꝰ: ad quamreleuādā ē ꝯſiliū. Pret̓ea. alie ſunt miſerie ex ꝑte affectiue. vna ē culpe: alia ē pene. Illa v̓o ē culpe aūt ē reꝑabilis adiutoriū humanū. aut ſimplicit̓ a deo. Si ē reꝑabilis ab hoīe. aut ē culpa cōmiſſa in te: aut cōmiſſa ī alium. ſi in te: tunc eſt ad illam releuandam remiſſio. ſi inalium: tunc ad illam releuandā ē correptio vel caſttio. Si ē reꝑabilis niſi a deo ſic̄ ē culpa obſtinatoimpenitentiū: tūc ad illā releuādā ē orō. Si ē miſeria pene aut ē releuāda verbū aūt factū. Si verbū: ad il releuādā ē ꝯſolatio. ſi factū: ad illā r̄leuādā ē ſuppor