Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtio Queſtio. ciiij. de ſolutiouid it quātū ſit edendū.Equitur de ſolutioīe ieiunij. Et prīo q̄rit̉ de illis ſumūī vſum. Secūdo de modis ſumēdi ꝗbustēptat̉ ſiue irritat̉ gula. Nembrum primumIrca primū q̄rit̉ prīo de illis ſūt tm̄ cibꝰvtrū eſu carniū ſoluat̉ ieiuniū. Secūdo. v.cibi quātitate. Tercio. v. illa ſūt cibꝰ etpotꝰ ſoluāt ieiuniū. Quarto. v. eſu electuarioꝝ iuuāt ad digeſtionē.Ayticulus primusIrca primū prīo querit̉. vtrū eſu carniū ſoluat̉ ieiuniū. ſic: videt̉ hoc. ieiuniū inſtitutū ē cōtra carnis laſciuiā ī afflictōeꝫ carnis. ſꝫ eſus carnis maxime ꝓuocat ad laſciuiā carnis etmaxime delectāt̉ vtētes illis: vt videt̉ maxīe debēt prohiberi ieiunātibꝰ illis vtētes ieiunāt. ita eſu carniū ſoluit̉ ieiuniū. Cōtra. eſu piſciū ſoluit̉ ieiuniū.multi tn̄ libētiꝰ comedūt piſces ꝙͣ carnes. et maior ē delectatio in eſu quorūdā piſciū ꝙͣ in eſu qͦrūdā carniū. Sidicat̉ qꝛ terra maledicta fuit pctō ade Gen̄. iij. adv̓o: ꝓpter hoc eccl̓ia in ieiunijs ab aīalibꝰ terre abſinet: ab aīalibꝰ aque. Cōtra. vidr̄ aqua maledictōꝫhabuerit. om̄ia em̄ ſunt ꝓpt̓ hoīem: deteriorata ſūt ꝓpt̓pct̄m ip̄ius. vn̄ ſol et luna minꝰ lucēt ꝙͣ lucebāt an̄ pctm̄et redibūt ad lucē priſtinā hoīe reꝑato. vn̄ yſa. xxx. Eritlux lune ſic̄ lux ſolis. et lux ſolis erit ſeptēplicit̓ ſicut luxſeptē dieꝝ .i. ſicut luxit in prīa ſeptimana mūdi vbi magis luxit. ſic̄ exponūt quidaꝫ gloſe. Hoc aūt fiet meritopaſſioīs xp̄i. vn̄ cātat eccl̓ia. Terra pōtus aſtra mūduſqꝫ lauāt̉ flumīe. Si aqͣ abluta ē paſſionē xp̄i: aliquāinfectōem cōtraxit ex pctō ade. Ite ſic̄ dīc dyoniſius īeccl̓iaſtica hierarchia. vir dīnoꝝ miſterioꝝ dignꝰmuīcator ē. ea ſunt carnis ſeꝗt̉ p̄ter valde neceſſariaẜm naturā. ſꝫ ieiuniū debet aliꝗs maxīe effici vir diuinus et p̄parari ad cōicatōꝫ dīnoꝝ ſcꝫ eukariſtie. igr̄piſces ſint de valde neceſſarijs. ſꝫ tm̄ panis et aqͣ. vidr̄ ſi aliꝗs cōmedat piſces veſ aliud ꝙͣ paneꝫ et aquā:ſoluat ieiuniū. Pret̓. damaſ. greg. niſſenus dicūt.ſunt quedā leticie nat̉ales neceſſarie. a ꝗbꝰ ſct̄o viroabſtinēdū. et ſūt alie neceſſarie ſine ꝗbꝰ hec vitā ducipt̄. et has ꝑtrāſire oportꝫ. ſꝫ hoc dicēdo neceſſariū. ſolum panis et aqͣ neceſſaria ſūt: ſine alijs viuere cōtingat. ſct̄itas abſtinētie maxīe reqͥrat̉ in ieiunijs: vidr̄ ieiunātes nihil p̄ter panē et aqua ſumere debeāt.aliter ſoluūt ieiuniū. Pret̓. videt̉ odor cibi ſoluat ieiuniū. ſoluit̉ em̄ ieiuniū his nutriūt corpus. ſꝫ ſic̄ dicitaug. odor cibi nutrit qd̓ ꝓbat ex aliꝗs odorē attrahit īſpirādo et reddit illū ī exſpirādo. odor ſoluit ieiuniū. Pret̓. videt̉ appetitꝰ cibi tēpore ī debito ſoluitieiuniū. Math̓. v. Qui viderit mulierē ad ꝯcupiſcendā ⁊cͣ. ecce plane hēt̉ ꝯcupīa actꝰ luxurie ſoluit ſiue tollit cōtinentiā. Sil̓r vt videt̉ ꝯcupiſcētia cibi tꝑe illicitoſoluit ieiuniū. Ad hoc dd̓m. eſus carniū ſoluit ieiuniū eſus piſciū. et duabꝰ rōibꝰ. Prima ē. qꝛ carnesmagis nutriūt et roborāt ꝙͣ piſces. ieiunia v̓o fiūt ad rep̄ſſionē rebellioīs carnis: qꝛ caro cōcupiſcit aduerſꝰ ſpm̄et ſpūs aduerſꝰ carnē. hec em̄ ſibinuice aduerſant̉. Gal̓.v. vn̄ vtile ē carnē macerari et infirmari vt ſpūs roboretur. vn̄ math̓. xxvj. Spūs quidē ꝓmptꝰ ē. caro at̄ infirma. et greg. Sct̄i carnē macerāt ſp̄m roborāt. Scd̓aē. qꝛ terra maledicta fuit: aqͣ. et aqͣ ē abluta ſāguīexp̄i dicit̉ ꝓpt̓ remotōꝫ infectōis: ſꝫ qꝛ collata ē ei visabluēdi aīas in ſacr̄o baptiſmali: vt dicūt ꝗdā. Uel hoc.ciiij.dicit̉. qꝛ ſic̄ om̄ia ſūt deteriorata pct̄o primoꝝ parētuꝫ:ſic om̄ia meliorata erūt cōpleto affectu ablutōis hūane.et dicūt̉ om̄ia lauari illo flumīe .i. aqua fluxit de latere xp̄i. Uel pt̄ dici dicit̉. qꝛ vt hēt̉ a bt̄o greg. dr̄oīs creatura. qꝛ habet aliꝗd oīs creature. vn̄ abluto homīe qͣſi abluit̉ om̄is creatura in hoīe: rōne cōicatōis cuꝫom̄i creatura. Ad illd̓ qd̓ obijcit̉ de v̓bo dyoniſij. pt̄ dici dyoniſiꝰ dicit diuinū virū illū qui ē eminēs ī ſct̄itate. et ꝓpt̓ in talibꝰ v̓tutes ſuꝑiores occupāt̉ circa diuina: et inferiores qꝛ radicāt̉ in eadē eēntia: tepeſcūt ī ſuis oꝑatōibꝰ. vn̄ v̓tus digeſtiua totū qd̓ cōuertit inirept̄. et aliꝗ in raptu manēt ſine cibo pluribꝰ diebꝰ. Habet em̄ calor naturalis in qd̓ agat. ſcꝫ ī reſiduū cibi qd̓potuit incorꝑare. ſic̄ etiaꝫ accidit vrſis vt dicit ph̓us. etpl̓ibꝰ alijs aīalibꝰ. ī hyeme pl̓ibꝰ diebꝰ ī cauernis manēt ſine cibo. et talibꝰ diuinis viris ſufficit minꝰ ꝙͣ alijs.ẜm plꝰ occupāt̉ circa ſuꝑiora. vn̄ legit̉ ī vitaſpatrū.quidā viri ſct̄i qn̄ triduo ieiunauerāt int̓ ſacros ſermenes obliuiſcebāt̉ cibi: et recedebāt abinuicē ſine cōmeſtion ꝙͣuis cōueniſſent ad comedēdū. Ad aliud dd̓m.neceſſarie dicūt̉ leticie nat̉e ſine ꝗbo pt̄ cōſeruari natura. et hoc tēpus cōueniēs nat̉e ſue in ſuo et vigoread opus. em̄ eccl̓ia intēdit cōcedere ſolū pt̄ ꝯſeruare naturā vnū diē: ſed totū tp̄s vite cōueniēs. vt ſitfortis in oꝑe debito. Sil̓r ad illd̓ qd̓ obijcit̉ de odore.pt̄ dici nutrit. qꝛ vt dīc ph̓us. Nihil nutrit niſi qd̓potētia ē caro. ex qua nutrit̉ aliqd̓ partiū conſimiliū veldiſſimiliū. qꝛ his nutritis mēbra nutriunt̉ compoſita exeis. odor aūt recipiat̉ in ſenſū ẜm ſpāle. qꝛ ſenſꝰ eſtſuſceptiuꝰ ſpecieꝝ materialiū p̄ter nccͣriū ē potentiacaro: et nutrit vt dicit ph̓us. Si aūt accipiat̉ odor ꝑtibꝰ ſumoſis euaporatis a corꝑe odorabili. adhucnutrit: qꝛ ꝑtes hmōi ſunt ineſſe aeris: et aer pt̄miſceri corꝑibꝰ terreſtribꝰ. ſꝫ dicit̉ odor nutrire qꝛ cōfortat. Ad illd̓ qd̓ obijcit̉. appetitꝰ cibi ſoluit ieiunium.dicēdū niſi volūtate deliberata et cōpleto ſenſu rationis appetat comedere: peccat et ē p̄cepti trāſgreſſor eccleſie volūtate actu. Nota hoc ē volūtas natureet rōnis. volūtate nat̉ali pt̄ appeti cibꝰ ſine pct̄o: volūtate rōnis ſiue deliberata pt̄. plena dico. vn̄ ſi ieiunāsfame licꝰ ſtimulo famis ꝓuocatus vellet comede̓: niſi eētꝓhibitū ab eccl̓ia. ē trāſgreſſor pct̄i nec peccat. Sꝫ ſiſimplicit̓ vellet volūtate deliberata cōſenſu rōis: trāſgreſſor eſt volūtate et peccat. ſicut ē in ſimili inducto devolūtate mechie.Articulus ſecundusOnſeq̄nter q̄rit̉. vtrū cibi quātitate ſoluit̉ ieiuniū. et vr̄ ſic. qꝛ determīatū ē qͦta ꝑs cibitrāſeat ī nutrimētū ī cōi. qꝛ. ix. ẜm ph̓m: determīatū ē in cōi. vel pt̄ dici quātū oportꝫ ſubtrahē de neceſſario vt ſit ieiuniū affligēs: et ita determīatū ē vt vr̄in cōi quātū ſumēdū ē tꝑe ieiunij. Si igit̉ aliꝗs illā quātitatē trāſgrediat̉ ſoluit ieiuniū vt rr̄. Pret. nullꝰ peccando ſatiſfacit ſꝫ nimis comedit peccat. igit̉ ieiuniū ſit inſtitutū ad ſatiſfaciendū. ſi aliꝗs comederit plꝙͣ exigit neceſſitas nat̉e: ſoluit ieiuniū. Pret̉. idē act poteſt virtutis et vicij. ſꝫ nimis comedere ē actꝰ gule: ſic̄ dicit greg. ergo ieiuniū ſit actꝰ v̓tutis: nimis comedēdo ieiunat. Pret̓. idē facit plꝰ qd̓ minꝰ. qꝛ viciū vt dicit ph̓us. igit̉ minꝰ comedere vel nihil die ieiunij viciū ē: et ita minꝰ comedere ē actꝰ v̓tutis. et ita vtpriꝰ. Rn̄ſio. exceſſus ī quātitate ſemꝑ ſoluit ieiunium. licꝫ exceſſus maīfeſtꝰ frequēter minuit meritum.Sꝫ pt̄ dici. ſi aliꝗs excedat ī quātitate cibi notabilit̉habita ꝯſideratōe ad ip̄m ſumētē. vt ſi ſit mediocriset vltra ꝙͣ decet vel reꝗͥrit ſtatus eius. ml̓tiplicat ferculavt detineat tempus ne affligat̉. talis ſoluit ieiuniū decipit ſeip̄m. ſꝫ ſi excedit in quātitate cibi vtcunqꝫ recedēsab eqͣlitate quātitatis determīate ſoluet ieiuniū. nonem̄ fuit determīabile ab eccl̓ia quantū de bēt ſumi in cōi