Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtio eſt abſtinētia quedā circa comeſtionē. ſcꝫ a carnibꝰ et pl̓ali ꝯmeſtiōe. In abſtinētia em̄ circa ꝯmeſtionē ē cōſiderare diminutōis extremū. qd̓ eſt abſtinere a tot generibꝰ ciboꝝ nec a tot vicibꝰ comeſtionū: a quot abſtine̓debet. Eſt etiā ibi conſiderare extremū ſuꝑfluitatis. ſcꝫabſtinere a pl̓ibꝰ comeſtioībꝰ et a pl̓ibꝰ generibꝰ ciborꝙͣ debet abſtinere. Eſt etiā ibi reꝑire mediū. ſcꝫ abſtinea tot a quot debet abſtinere. Qd̓ v̓o diximꝰ ſuꝑfluū ī abſtinentia hmōi. ſcꝫ abſtinere a pl̓ibꝰ ꝙͣ debet: pt̄ intelligiduplicit̓. vel ita abſtineat ꝗs ab his a ꝗbꝰ dꝫ abſtinere .i. a ꝗbꝰ tenet̉ abſtine: ita ſcꝫ importet̉ debitūnegatōis. et hoc dicit̉ ſuꝑfluū impuritatis. et ē viciuꝫ etpct̄m̄. vel ita ſit negatio debiti .i. abſtīet ab his a ꝗb debet .i. tenet̉ abſtine̓ ſi velit: et hoc ſi cōparet̉qd̓ diminutū et mediū ncc̄itatis vel ſufficiētie: tenet rōꝫſuꝑflui. ſcꝫ ſuꝑfluū reſiduitatis. Si v̓o comꝑaret̉ ad medium ncc̄itatis ad ſuꝑfluū qͣſi impuritatis. ex alia ꝑtetenet rōem medij. ſꝫ medij excellētie ſiue ſuꝑerogatōnisQuia ieiuniū ē hmōi: vno ē opꝰ medietatis vt dictū eſt. ſemꝑ ē tn̄ opus virtutis: qꝛ ſemꝑ eſt opus ſuperogatōis vel alicuiꝰ ꝑſone vt voluntariū vel totiꝰ eccl̓ie vtindictū. decies vel vigeſies ī die comede̓: et de genere ciboꝝ in ventrē ſuū inculcare: diminutōis eēt in abſtinētia. et eēt guloſitas. ſemel aūt tm̄ in qͣtuor vel quīqꝫdiebꝰ comede̓ vel hmōi ſuꝑfluitatis eēt in abſtinentia. etforte vergeret in credulitatē int̓fectionē ſuip̄iꝰ. Medi ris diuerſoꝝ ꝯgruit citiꝰ et tardiꝰ cibū ſumere. ſi eēt vnaum v̓o ē bis ī die comede̓ et cibos fercula qͦt debet. Cauens aliꝗs diminutū ſuꝑfluū vicioſū: ſuꝑe rogat medioncc̄itatis tm̄ ſemel ī die ꝯmedēs a carnibꝰ abſtinē: volūtarie ieiunat ſuꝑerogat. et tota eccl̓ia ſuꝑerogatdum ieiuniū qͣdrageſimale et hmōi ieiunia indicit: adprius tenebat̉. Et qꝛ hmōi ſuꝑerogatō vno vt viſum ē tenet rōꝫ medietatis. alio rōem ſuꝑflui. ꝯceeiuniū ē opus medietatis. et eſt opus ſuꝑfluitatisodū dictū. querit̉ an ſit opus ſuꝑfluitatis.dico eſt opus ſuꝑfluitatis loquēdo quaſi de ſuperfluo reſiduitatis. Sil̓r ſi querit̉ an ſit opus medietatis:eſt vtiqꝫ opꝰ medietatis neceſſitatis vel ſufficiētie: ſꝫſuꝑerogatōis vel ſuꝑhabūdātie. Ad illd̓ qd̓ obijcit̉primo. dd̓m verū eſt. om̄e opus v̓tutis cardīalis eſtin medio. vel ncc̄itatis: vel ſuꝑerogatōis: vel ſuꝑhabundātie. Sil̓r ad aliud dd̓m. verū eſt prīo ꝓpoit̉. accipiēdo mediū large ad mediū ncc̄itatis ſuꝑerogatōis.Ad iſta tn̄ duo argumēta ad terciū qd̓ ſeꝗt̉ ad ꝑtē oppoſitā poſſet dici. talia ītelligēda ſūt de v̓tute penitꝰē moralis ſiue de oꝑe v̓tutis penitꝰ moralis. at̄ oportꝫhoc ītelligi de oꝑbꝰ v̓tutū ſunt ſuꝑerogatōis. poſſet poni inſtātia de virginitate et pauꝑtate illoꝝ religioſoꝝ nec ī ſpāli. nec ī generali aliqd̓ ꝓpriū tꝑale retinēt Ad primū v̓o ad oppoſitū pt̄ dici. duo ſunt ī ieiuniovnū ē ſb̓ſta ieiunij .ſ. abſtinētia a pl̓ali ꝯmeſtiōe a carnibꝰ et lacticinijs ī ieiunio qͣdrageſimali loquēdo regulariter de illo. em̄ dico qn forſan ī aliqͣ terra aliꝗbus diſpenſet̉ ſuꝑ hmōi cibis ꝓpter ncc̄itatē. Aliud ē inieiunio ē de ſubſtātia ieiunij. ſcꝫ hora prādēdi. Si loqͣmur de hora prādēdi. tūc poſſumꝰ loqui de ieinnioindicto. in volūtario ē hora determīata. eſt eadem apud oēs ī iniūcto: niſi cōfeſſor illā determīet eādēapud oēs. īmo ẜm diuerſitatē hoīm diuerſificat. Si aūtloqͣmur de ieiunio indicto ab eccl̓ia. tūc dd̓m ꝙͣuis illa hora magnā latitudīem habeat: tn̄ in hoc regularit̓apud oēs cenſet̉ eodē noīe hore: et ē generaliter et regulariter loquēdo eadē. in hoc tenet illud ieiuniū rōemveri medij: nec oportꝫ: hora ſit de ſubſtātia ieiunij. Ad illd̓ qd̓ opponit̉ nullū opꝰ indifferēs ē opꝰ medietatis. ieiuniū ē hmōi: igit̉ ⁊cͣ. pt̄ dici ſic̄ ſupͣ tactū ē.ieiuniū eſt opus indifferēs loquēdo de quadā indiffrētia ſed loquēdo de alia ē vtiqꝫ: et cōtinet̉ ſub bono ī gnere vel bono ex circūſtātia. et hoc poſſet reſpōderi aargumētū. Tn̄ poſſet alit̓ dici. poſſumꝰ loqui de ieiunio cōſiderādo purū actū vel afflictōꝫ ē in ieiunio:cōſiderādo circūſtātias informātes. et ſic bn̄ ꝓcede̓t.ciij.ꝙͣtū ad hoc vel ꝓut eccleſia inſtituit et exercet: ſcꝫ ꝓut ēꝑs ſatiſfactōis vel retractiuū a malo et ꝓmotiuū ad bonum. et ſic veſtit̉ actus debitis circūſtātijs. et hoc modoegredit̉ a virtute et ē opus medietatis. Queſtio. ciij. de hora coEquitur de horacomedēdi. Primo querit̉ ſi ē aliqua ſiue debet eſſe hora determīata comedēdiSecūdo dato ſic hora ē ꝯueniētiorTercio vtrū hora comedendi ſit in pre Nembrum primumIrca primū ſic ad ꝑtē affirmatiuā. Eccͣs.iij. om̄ia tēpus habēt: et ſuis ſpacijs tranſe ad vitā hūanā: ſub certis tꝑibꝰ etiā locisunt om̄ia ſub celo. Ex his pꝫ ea ſpectant̉ſunt determīanda. et ieiuniū. Pret̓. dīc tuliꝰ. Abſtinēti eſt actꝰ abſtinētie. in ieiunio eſt aliqd̓ tp̄s de termīatū etiā qd̓ ſeruādū eſt. Cōtra. eccl̓ia intendit affligere ieiuniū ſine deſtructōe nat̉e. ſed ſi eēt vna hora determīata diuerſi hūores diuerſis dn̄ent̉. ꝓpt̓ qd̓ natuhora determīata ieiunātibꝰ: ieiuniū ſolū afflige̓t ꝑſonam ſꝫ affligeret deſtrueret naturā. Pret̓. qͣcūꝫ hora comedat qn̄ ieiunat dūmō ſemel in die cōmedat qm̄quātū diſtat nona diei p̄cedētis a nona hora diei ſequētis: tantū diſtat nona p̄cedētis diei a mane ſeq̄ntis dieiet ſil̓r de alijs horis ſi ꝯmedat mane et poſtea ieiunatvſqꝫ ad mane diei ſequētis: tātū ieiunat quātum ſi comedat hora nona et ieiunat poſt vſqꝫ ad horā nonā diei ſequētis. refert: qua hora cōmedat. ē hora determīata prādentibꝰ ī ieiunio: ſꝫ vt videt̉ eſt vis quacūqꝫora ieiunās comedat dummō ſemel ī die tm̄ comedat. Reſpōſio. cōueniēter ē hora comedēdi determīatain ieiunio. ne ſi vnuſꝗſqꝫ volūtate ſua horā ſibi determīaret: cōfuſio et incōformitas ieiunij diminueret honeſtatē. Preter ea alia ē ꝯueniētia ſcꝫ ꝯformitas. alijs ēad cultū dei ſpectāt. vtpote horis canonicis ẜm ordinatōꝫ eccl̓ie horis diſtinctis deo exoluūt̉. iſtud īfra melius patebit. Ad illd̓ qd̓ obijcit̉ qꝛ diuerſis diuerſidn̄ant̉ humores: pt̄ ieiuniū ab om̄ibꝰ exerceri eademhora ſine grauamīe nat̉e ⁊cͣ. pt̄ dici hora ſtatuta magnā habet latitudīem. Pret̉. ingruēte ncc̄itate maīfeſtaliceret horā trāſmutare iuxta qd̓ exigeret ncc̄itas ieiunātis. et ita ex determīatōne neceſſe ē naturā deſtruivel nimiū eneruari. Ad illud qd̓ obijcit̉. ē vis aliqua quacūꝫ hora comedat dūmō ſemel in die comedat:qꝛ equaliter diſtat ſemꝑ hora prīcipij incipit̉ ieiuniuꝫab hora qua termīat̉. pt̄ dici īmo multū refert qua hora comedat tꝑe ieiunij: ꝓpter variatōꝫ corꝑis nr̄i. variatōꝫ motus corꝑis ſolaris cuiuſmōi variatio bn̄ monſtrat̉ in fluxū refluxū maris ẜm motū augmētū detrimentū lune. etiā ꝓpter ſomnū et digeſtionē que fiin ſomno Nlembrum ſecundumOnſeq̄nter q̄rit̉ que hora ē cōueniētior adcomedēdū? et vr̄ hora nona. pͥmo ex conſuetudīe eccl̓ie hora tali ꝯſueuit prādereī ieiunijs et et̄ illā horā ad comedēdū deputauit. Pret̓. ieiuniū dꝫ afflictiuū et maxīe ꝯuenitafflictō mēbroꝝ ſit ꝯformis afflictōi capitis. Sꝫ xp̄c oſqͥad horā nonā affligebatur. et tūc ceſſauit eiꝰ afflictō qn̄emiſit ſpm̄: qͣre hora nona eſt cōueniēs ceſſatōni ieiunij. Pret̓. Abbas moyſes (et hoc recitat caſſianꝰ) ita dīc.Cōmodū ſatis vtile hora nona tp̄s indultum. Pret̓.Hugo de ſct̄o vic. ſuꝑ expoſitōe regule bt̄i aug. dicit.ieiunātibꝰ tn̄ infirmātibꝰ rectā horā reficiēdi ītelligīꝰ