Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

uerūt date ſynagoge nec debeāt dari an̄qͣ vſus clauiū aliquā habēt efficaciā. nulliꝰ at̄ efficacie erāt an̄ꝙͣ oſtiū regniaꝑtū eēt a xp̄o. ꝓpt̓ qd̓ ⁊cͣ. Ad illd̓ qd̓ obijcit̉ ſcribe etphariſei claudebāt regnū ⁊cͣ. Dicēdū illa clauſio fiebat vſu alicꝰ clauis: ſꝫ potiꝰ moꝝ ꝑuerſioneꝫ eoꝝ queerāt ad fidei annibilatōeꝫ. vn̄ glo. ſuꝑ illd̓. Qui clauditisegnū celoꝝ vel malo exēplo vel miſteria ſcripturaꝝ reueando. Ad aliud dicēdū mūdatō fiebat currente tꝑelegis: fiebat cerimonias legis pt̄ate clauiū. ſicut tempore gratie. Ad aliud dicēdū. tꝑe legis moyſi fuit data ſacerdotibꝰ aucͣtas diſcernēdi inter leprā et leprā materialem. vt ptꝫ Leuit̉. xiij. aucͣtas aūt diſcernēdi inter leprāſpūalem ad claues ꝑtinet.Articulus terciusOnſequenter queritur vtrum fuerint claues.et queritur ſi tunc fuerunt date. Secūdo vbi.Circa primū diciturᵐ. §. j.coīter date fuerūt petro. videt̉ Math̓. xvj. Tibi dabo claues r̄gni celoꝝ. Itē alijs apl̓is ſil̓r. vn̄ Ioh̓. xx. Quo remiſeritis pct̄a ⁊cͣ. fuit dictū apl̓is. in pt̄ate apl̓oꝝfuit remitte̓ pct̄a: et ita introduce̓ ī regnū. ad vitā. ſꝫ oīs pōt admittē vel exclude̓ a regno hꝫ claues regni: apl̓isdate fuer̄t claues. niſi inqͣtū erat p̄lati eccl̓ie tꝑe gre⁊cͣ. Itē eccl̓ia ē atriū qd̓ ingredit̉ in regnū celoꝝ. hoc ēem̄ atriū in quo ſtetit heſter .i. aīa iuſta ꝓponēs ingredi adaſueꝝ regē heſter. v. nec ē ingredi in regnū niſi viā iſtamid eſt eccl̓iaꝫ. ſꝫ ꝯſtat in eccl̓iaꝫ ingredit̉ niſi p̄latoseccl̓ie. p̄lati aūt introducūt aliquos et claues que fuerūtdate a xp̄o. vn̄ Math̓ .xvj. ſuꝑ illud. Tibi dabo claues regni celoꝝ. dicit glo. claues ſunt diſcernēdi ſcīa et potentiaqua dignos debꝫ reciꝑe: indignos exclude̓ a r̄gno. Ex hisqd̓ ꝓponit̉. Cōtra. vt dictū eſt. clauis ē ptās ligandiluēdi. hec pt̄as ſoliꝰ dei ē. et nulli data a deo. vn̄ Hugmale de ſacerdote dn̄i facitis dei pt̄ateꝫ dimittēdi peccta qd̓ ſoli deo ꝯpetit illi tribuiſtis. Iteꝫ vt dicit Hugo.duobꝰ modis pct̄or ligatꝰ eſt .i. obduratōe mētis: et debitoeterne dānatōis. a neutro vinculo ē datū homī abſoluere. Itē Apoc̄. j. Habeo claues mortis et inferni dicit xp̄c.ex hoc videt̉ xp̄c retinuit ſibi claues mortis inferni. habeo dicit diſcretiue. ſꝫ dicit glo. claues mortis et īferni poſquos vult a dānatōe mortis liberat: quos vult inanatōis ꝑicl̓o iuſte remane̓ ſinit. Ex his pꝫ xp̄c retinuit ſibi claues a ꝑiculo dānatōis et liberādi et ſoluēdi. Itē querit̉ ſi deꝰ eſt ſufficiētis pt̄atis ad dimittēdū peccatum totū. quare in eiꝰ adiutoriū ꝑteꝫ habet ſacerdos abſolutōnis: meliꝰ ſit pone̓ et vnū agentē ꝙͣ plures. Itēſi voluit hāc pt̄ateꝫ alijs coīcare. quare magis voluit tempore illo ꝙͣ alio. Itē quare artꝰ fuit in coīcatōe huiꝰ poteſtatis ille ſūme liberalis vt ꝯcederet oībꝰ nec etiaꝫvſum eiꝰ ſicut baptiſmi: voluerit oēs penitere. ſicut baptizari. Rn̄deo. pt̄as clauiū data eſt eccl̓ie a xp̄o primo apl̓is. et apl̓os alijs. Ad hoc qd̓ primo obijcit̉ contra hoc. clauis eſt pt̄as ligādi ⁊cͣ. et hoc ſoliꝰ dei eſt. dicēdum hoc intelligit̉ ſoliꝰ aucͣte ſiue a ſe: p̄latoꝝ eccleſieeſt mīſterio dato a deo a ſe. vn̄ ſicut deꝰ ex ſe pōt et ex ſedeꝰ eſt: ita ex ſe pct̄m dimittit. et ſicut ſcribit̉ ſolꝰ deus bonꝰet tn̄ illi qui deo ſeruiūt boni ſūt. ſic ē in ꝓpoſito. vn̄ Hugoſicut ip̄e ex ſeip̄o deꝰ eſt: ita etiā ſemetip̄m qn̄ vult ſine humana cooꝑatione pct̄a dimitte̓ pōt. hi v̓o qui ex ſemetip̄isdij ſunt: illi etiā niſi eo a quo ſunt hoc ſunt. in eiseos operāte et eis cooꝑante pct̄a dimitte̓ poſſunt. patetgo quō ſolus deꝰ bonꝰ eſt. nec inde ſequit̉ bonos non eſſeia eos qui deo ſeruiūt. et quō ſolus deꝰ mirabilia facit:tn̄ de iuſto homine dicit̉. fecit em̄ mirabilia in vita ſua. itaetiā ſolus deꝰ pct̄a dimittit. tūc quoqꝫ: qn̄ ſacerdos ab eo dimittit. ip̄e em̄ hoc in hoīe facit: qd̓ homo facit. Ad illud d̓o Hugo. male de ſacerdote dn̄i facitis ⁊cͣ. dicendū Hugo recitat verbū aliquoꝝ opponētiuꝫ ſic. et ſicrn̄det neqꝫ ego ſacerdotibꝰ pt̄ateꝫ dimittēdi pct̄a tribui. il-le homībꝰ pt̄atem diuinā tribuit: qui de homībꝰ deū fecit̉.id eſt dat eis pt̄ateꝫ diuinā. et poſt. mirū eſt ſi hoīes peccata dimittere poſſunt vt hoc poſſint ex ſua: ſꝫ ex diuīavirtute acceperūt. Ad illud qd̓ obijcit̉. a neutro vīculo qui ligatꝰ eſt datū eſt homī abſoluere. dicendū ē verum. qd̓ oſtēdit Hugo exēplū ſcriptū a lazaro. vn̄ det̓minat gr̄a adueniēte cor peccatoris abſoluit̉ ab excecatmētis ſine obduratōe. et deinde ip̄a cooꝑante meret̉ aui penitēs mīſterio ſacerdotis a debito dānatōis. Et ſubdit exemplū tale. hoc bene in reſuſcitatōe lazari ſignificatum eſt. quē ip̄e dn̄s ſe priꝰ intrinſecꝰ a vinculo mortis abſoluit. viuificatū aūt de foris mīſterio ip̄oꝝ apl̓oꝝ ſoluicepit. ſic nāqꝫ in ſct̄a eccl̓ia nūc mortuos pct̄is ſolā caritatem ſeu gratiā ſuā interiꝰ viuificās ad ꝯpunctōeꝫ accendit: atqꝫ viuificatos ꝯfeſſionē foras veīre p̄cipit: ac ſic de ꝯfitentes mīſteriū ſacerdotū ab exteriori vinculo. ēa debito dānatōis abſoluerit. Bene aūt dānatōis exteriꝰvinculū dicit̉. qꝛ ꝑtinet ad tenebras exteriores. quas euadere dignꝰ eſt: quiſꝗs in hac vita priꝰ a tenebris interioribus ſolui meret̉. Sed quid eſt qd̓ dicit Hugo.cerdos abſoluit a debito dānatōis eterne: ab hoc īto abſoluit̉ in collatōe gr̄e ꝯtritōis: ſcꝫ anteꝙͣ ꝯfiteat̉ ſacerdoti. Rn̄deo. hoc dicit̉ qꝛ abſoluit̉ quis a deo niſi ſitpoſito ꝯfitendi et recipiēdi abſolutōeꝫ a ſacerdote. vnHugo. Si quis poſt ꝑpetratā veniā pct̄oꝝ ꝯfiteri eadēpeccata ſua neglexerit: quaſi inſtitutōis diuine ꝯtemptor.ꝙͣuis peccatis que iam dimiſſa ſunt reus teneat̉: tamen ꝯtemptu reus erit. vel fortaſſis: qꝛ ip̄a pct̄a iam acꝯtumaciā redeūt: que priꝰ ꝯpunctōeꝫ hūiliato dimiſſa fuerunt. vel a debito dānatōis .i. ab eo mutata ē pena ſiuedebitū damnatōis. Ad illud qd̓ obijcit̉ non dedit claues inferni. dicūt quidā ſic. et claues inferni ſunt claues regni. ſꝫ a digniori de noīant̉. qꝛ aperiūt celū claudunt infernū. vel pōt aliter dici. claues inferni habꝫ xp̄oẜm deus. nec dedit illas eccl̓ie: qꝛ ip̄e eſt qui pōt et corpet aīaꝫ ꝑdere in gehennā. et qui pōt liberare et ibidē includere. et hoc ꝯpetit ei ẜm clauē auctoritatis que eſt in remouendo culpā. et ẜm hunc intellectū plus intelligit̉ claueꝫinferni ꝙͣ clauē regni. ſicut plus eſt liberare a pena eterna ꝙͣ liberare ab aliqua pena tꝑali et p̄parare ad introductionem in gloriā. Ad illud qd̓ querit̉. exquo dn̄s eſt ſufficientis pt̄atis ad dimittēdū pct̄m ⁊cͣ. dicendū aliud etaliud in pct̄o remittit xp̄c ſacerdos. qꝛ xp̄c culpā et penāeternā: et ſacerdos pena purgatoriā. et aliquid de penaſenti taxata in canone: ſi diſcretōni eiꝰ videt̉. Et voluit hocdeus ꝯcedere. ſcꝫ hanc pt̄atis ſue ꝑteꝫ multiplici rōne. vnaeſt quā tangit Hugo de ſct̄o victore in libro de ſacramētisvt homo qui noluit deo ſuꝑbiendo obedire ſuꝑꝑiori: deo ſatiſfaciat ſubdendo ſe pari. ſcꝫ ſacerdoti. vt turmor ſuꝑbiehumilitate ſanet̉. Alia ratio eſt. qꝛ em̄ ip̄e optimꝰ eſt ſumeſui coīcatiuꝰ: ideo tm̄ voluit cōicare homī ſuā ſapientiaque appropriat̉ filio: ſꝫ et bonitatē appropriat̉ ſpūiſcto: etpt̉ateꝫ que appropriat̉ patri. qꝛ has tres coīcatōes habuimus filiū quē nobis ſpūſſct̄us datꝰ eſt: ideo dicit apl̓usRo. viij. Quō etiā illo oīa nobis donauit? ad quamplenitudinē ꝯueniebat claues dari homī. Ad illud qd̓ritur quare claues date fuerūt tꝑe gr̄e et non tꝑe legis niture neqꝫ legis moyſi. Poteſt dici. ꝯueniebat clauesdari anteꝙͣ poſſent habe vſuꝫ aꝑiēdi oſtiū regni. hūc vſum poterā: habe̓ anteꝙͣ illud eſſet aꝑtū a xp̄o. Alia ratō e.qꝛ neqꝫ tp̄s legis nature neqꝫ tp̄us legis moyſi fuit tp̄s plene gr̄e. ſicut tpus gr̄e. Itē magis ꝯueniebat tꝑe incarnationis filij dei quo deꝰ factꝰ eſt homo ꝯdeſcēderet deꝰ homiin effectibꝰ miſcd̓ie ꝙͣ in alijs tꝑibꝰ. Itē tꝑe reꝑatōnis hominis magis ꝯueniebat cooꝑet̉ homī ad ſui reꝑaꝙͣ in alio tꝑe. vnde placuit deo ſicut homo fuerat caudeſtructōis homīs: ita eſſet cooꝑator reꝑatōis. Ad vlti dicendū. hoc factū eſt ꝓpter vtilitatē eccl̓ie. voluit em̄deus quoſdā in alios plures habere poteſtatē et deinde inillos alios pauciores. ſic ſemꝑ qͦuſqꝫ ꝑueniret̉ ad vnū. ſ.papā. ſb̓ d̓o īmediate ē ẜm illd̓ eccs. v. excelſo excellior