Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

fitētiū. ſi ꝗlibet pōt iuri ꝓprio reſignare: videt̉ ꝯfitēspoſſit ſacerdotē ad reuelādū ꝯfeſſiōeꝫ licētiare. Itēſuetudo ſit int̓pres legis. de ꝯſuetudīe videamꝰ ſacerdos minꝰ peritꝰ ꝓpt̓ habēdā ꝯſiliū ſepe aduocat peritōrē ſacerdotē de licētia ꝯfitētis reuelat ei ꝯfeſſiōeꝫ eiꝰ ī p̄ſentiavidet̉ p̄ceptū de celāda ꝯfeſſiōe intell ſub ꝯditōe: niſiꝯfitēs ip̄m licētiauerit. Itēpone̓ ſacerdotē loco ſui ꝙͣtuꝫ ad maīfeſtatōeꝫ pct̄: ita pōt licētiare ad reuelāda pct̄a ſua. Qui pōt ſeip̄m pct̄m ſuū dicē ſacerdotē pōt illud alij denūciare. ⁊cͣ. Itē ſecretuꝫqd̓ dicit̉ homī vt homī ī caſu vtili data licētia a dicēte pōtab illo cui dictū ē reuelari: ſil̓r videt̉ illud qd̓ dicit̉ a ꝯfitēte homī vt deo: data licētia pt̄ a cōfeſſore reuelari vel qͣr. Cōtra. ad vocē vniꝰ pt̄ iudex aliꝗs face̓ p̄iudiciuꝫmultoꝝ. ſigillū ꝯfeſſiōis ſit īſtitutū ī fauoreꝫ oīm volētiū ꝯfiteri: videt̉ ſacerdos ē iudex poſſit illd̓ infringere. redūdet ī ſcādalū alioꝝ. Itē qd̓ ſcit ſacerdos ſicut deꝰ ſic̄: pt̄ aliqͦ reuelare. ſꝫ qd̓ iſte ſciuitus ī ꝯfeſſiōe nec poſtea nouit illud idē alit̓ nouit niſi ſic̄deꝰ. quātūcūqꝫ ille ꝯfeſſus ē dicat ſacerdos poſſit illuddice̓: nullo pt̄ ꝓpt̓ illiꝰ licētiā reuelare. Iteꝫ inferior pt̄ abſolue̓ a p̄cepto ſuꝑioris. nec ꝯfitēs ſacerdotē licētiare pt̄ ad reſerādaꝫ ꝯfeſſiōeꝫ quā tota eccl̓ia p̄cipit occul Rn̄ſio. ꝯcedo ſimpl̓r ꝯfitēs pt̄ ſufficiēter licentiare ſacerdotē ad vt poſſit ip̄m detege. ꝓpt̓ tres ratōnes. Prima ē illud audiat loco dei: dice̓ poſſit alijsniſi inꝙͣtuꝫ deꝰ: nullo pt̄ illud alijs reuelare. inqͣtū ignoret illud ſimpl̓r. Scd̓a ē ad celādū aſfrictꝰ eſt p̄cepto ſuꝑioris reſpectu cuiꝰ pt̄ penitēs licentiare. Tercia ē. qꝛ fieret ī ſcandalū alioꝝ. Ad pͥmū incōtrariuꝫdicēduꝫ ē. ē ius ꝑſonale: ius ꝯmūe. Ius ꝑſonale ē ſicut ꝯcedit̉ alicui poſſit hr̄e talē p̄bendā vel ſuccede̓ in taleꝫ hereditatē tali iuri licꝫ cuilibꝫ reſignare. Ius v̓o cōeduplex ē. qꝛ vel ē modū ſimplicis ꝯceſſiōis: aut moduꝫp̄cepti. Per modū ſimplicis ꝯceſſionis. vt diceret illi detali capl̓o poſſunt ſibi elige̓ aliquē ī p̄latū. tali iuribet reſignare. modū p̄cepti vt ē in ꝓpoſito. celatō em̄ſionis ē ſolumodo ꝯceſſa ī fauorē penitētiū vt ſi ſacerdotes voluerīt teneāt̉ illā reuelare: ſꝫ etiā tenēt̉ reuelare. tali iuri licꝫ alicui renūciare. Sil̓e ē ī ciuitate ali ꝓpt̓ vtilitatē ciuiū fit ſtatutuꝫ vt nullꝰ denocte audeat deferre arma. huic iuri nullꝰ pt̄ reſignare: eo hec reſignatōin detrimētuꝫ poſſꝫ vergē alioꝝ. ſic etiā fieret ſi reuelaret̉ꝯfeſſio alicꝰ: ſcꝫ multi ſcādalizarēt̉. Ad aliud dicūto penitēs pt̄ ex rōnabili ſacerdotē nūciū ſuū ꝯſtituꝑſonā pct̄m pt̄ detege̓. qd̓ mihi non videt̉ veꝝ: eo iſtejeſcit niſi vt deꝰ: pt̄ dice̓ vt. ita neqꝫ alicui tāꝙͣ nūciare. Ad illd̓ qd̓ obijcit̉ de ꝯſuetudīe ⁊cͣ. dicēdūhec ꝯſuetudo ē mīꝰ approbāda nec ī effectū ducta niſi a ſimplicibꝰ ſiue mīꝰ diſcretis. Ad illd̓ qd̓ obijcit̉. ꝯſuetudoē legis int̓pres. dicēdū intelligi debꝫ de ꝯſuetudīe reali legitime introducta iuſte approbata. hec at̄ ē talisvt ex dictis ptꝫ. Ad aliud qd̓ obijcit̉. ꝯfitēs pt̄ pone̓ ſacerdotē loco ſui ⁊cͣ. dicēdū veꝝ ē ꝙͣtū ad maīfeſlatōempct̄oꝝ ꝯfeſſoꝝ: at̄ ꝙͣtū ad reuelatōneꝫ pct̄oꝝ ꝯfeſſoꝝ illi exiſtēti ī loco dei detexit. videt̉ tn̄ mihi ſine p̄iudicio. ſi ꝯfitēs ptꝰ factā ꝯfeſſiōeꝫ licētiet ſacerdotē vt exͣfeſſionē alicui reuelet: bn̄ pt̄ ea r̄uelare. Ad aliud dicēdū ſecꝰ ē de eo qd̓ dr̄ ī ſecreto homī vt homī: homī exn̄ti loco dei. illd̓ at̄ qd̓ dr̄ homī exn̄ti loco dei: dr̄ qͣſi deo. qd̓ at̄ dr̄deo dr̄ illi ē ī ꝯſciētia dicētis: detegit̉ neqꝫ reuelat̉ exͣꝯſciētiā. vn̄ habēdū ē qͣſi illd̓ qd̓ ē ſolūmō ī ꝯſciētia dicētisAlia ē ſacerdos debꝫ ſe ꝯformare deo cuiꝰ vices geritDeꝰ at̄ cōfitētis pct̄a tegit .i. delet annihilat. pͣs. Bt̄i qͦꝝremiſſe ⁊cͣ. Glo. dīc tecta pct̄a tanꝙͣ ibi ſint vt viuāt: ſꝫita tecta vel deleta vt deꝰ videat .i. puniat et̓naliter.Articulus quartꝰOnſequenter querit̉. vtꝝ ſacerdos qd̓ nouit vtdeꝰ vt. i. ꝯfeſſionē alio teneat̉ illudcelare. videt̉ ſic. ea poſita ſunt ī pͥmo ꝓ-bleumate huiꝰ q̄ſtionis. vbi allegant̉ quedā ad on̄dendum nulla ratōe reuelāda ē ꝯfeſſio. vt de pe. diſ. vj. ſacerdos. Item de pe. remiſ. qui pct̄m ſibi in pnīa detectū p̄ſumpſerit reuelare. ſolū a ſacerdotali officio deponēduꝫ decernimꝰ: verūētiā ad agendū pnīaꝫ in artū monaſteriū detrudēduꝫ. ſi aliꝗs nouit aliqd̓ pct̄m̄ ꝯfeſſionē. qualiter.cūqꝫ illud nouerit aliter: videt̉ poſſit illud aliquodetegere. Item ꝯfeſſionis ſigillū nullo ſeu pacto eſtinfringēduꝫ. ſꝫ tūc infringit̉ qn̄ ꝯfeſſio reuelat̉. Impoſſibile aūt eſt hoc pct̄m auditu in ꝯfeſſiōe alicui reuelare qn reuelet̉ ꝯfeſſio. ſꝫ ꝯfeſſio nullo ē reuelāda: nec illud peccatū. pōt fieri talis ſylogiſmꝰ. nulla ꝯfeſſio eſt reuelāda.hoc pct̄m ē ꝯfeſſio vel ꝑs ꝯfeſſiōis qd̓ dupl̓r nouit. ergo ⁊cͣ.Itē ille qui ſcit ꝯfeſſionē aliā viam nouit vt vtdeus. ſꝫ inqͣtuꝫ nouit vt deꝰ tenet̉ tace̓ inꝙͣtuꝫ vt pōt dicere ei qui pōt ꝓdeſſe. ſꝫ magis ē rōni ꝯſonū adherēdumſit illi diffinitōni quā reꝗͥrit ſcire vt deꝰ ꝙͣ illi quā reꝗrit ſcire vt homo. magis ꝯſonū eſt ratōi celet̉ ꝯfeſſio ꝙͣ vt reuelet̉. Item ſigillū ꝯfeſſionis ita arte inſtitutū eſt nullo eſt infringēduꝫ. hoc ꝓpter ſcādalū: ne mali ſacerdotes malignari poſſent: fideles hoc a ꝯfeſſiōe retrahiSed ſi ita eēt aliꝗs poſſet reuelare illa nouit vt homoquilibet ſub hoc p̄textu poſſet omnia vel magna ꝑte reuelare dicēs ſe aliter noſſe. ſic nullꝰ malꝰ poſſꝫ ꝯuinci necin malicia dep̄hendi. Item ſigillū ꝯfeſſionis annexū eſtꝯfeſſioni vt quicūqꝫ ꝯfeſſiones audit: hocip̄o qd̓ audit ſe obligat ad ſecreti habitatōneꝫ. Sed ſi ꝗs ſciret aliꝗd̓ poſtmodū ꝓmitteret referēti illud nūꝙͣ illud reuelaret: teneretur illud oīno celare. ſil̓r videt̉ in ꝓpoſito tenet̉ illd̓ celare qd̓ aliter ꝙͣ ꝯfeſſionē nouerit. ante noticiā ꝯfeſſionem vel poſt. Item ſigillū ꝯfeſſionis nullo eſt infringendū. nulla noticia ſuꝑueniēte debꝫ infringi. ſi aliꝗsaliqua ſcit ꝯfeſſionē. licet illud ſciat vel reuelatōem velper exꝑientiā ſenſus vel quocūqꝫ alio nullo debꝫ reuelare illud qd̓ ſcit ꝯfeſſionē. Cōtra. om̄e illud qd̓ ꝗsſcit ſicut deꝰ. artatꝰ obedientiā debet illi reuelare quipoteſt ꝓdeſſe vult obeſſe. ſed iſte ſcit occulta fide aliquē ꝯmiſiſſe fornicatōeꝫ: ſcit illud ſicut deꝰ: artatusobediētia debet illud reuelare ſaltē dicendo. Ego vidi hoclicet illud ſciat ꝯfeſſionē. Item ſi aliꝗs ep̄us ſciat infeſſione aliquis pōt habere in vxore aliquā. poſteaprobet̉ teſtes in foro litigioſo illud idem: ip̄e poterit dice̓in foro litigioſo. Cariſſime ego ſcio ea que dicta ſunt.tu debes habere talē in vxorē. nec pͥma ꝯſcientia impedit ſecundā. a ſimili aliquis ſacerdos poterit dice̓ illudqd̓ ſcit ſicut deꝰ: ſi illud idem ante vel poſt ſciuerit ſicut homo. Item nihil eſt obſeruāduꝫ ex quo fiat p̄iudiciū veritatis. ſed aliquis ſacerdos ſubtracta teſtificatōne rei quavidit. latebit veritas regnabit falſitas. vt ſi videt aliquꝯmittentē adulteriū cum aliqua qui poſtea hoc idem ꝯfeſſus eſt eidē. deinde vult ſororē illiꝰ quā polluit in adulterio ducere in vxorē. ergo in hoc vel in conſil̓i caſu debeergo ⁊cͣ. Item fraus dolus nulli debet patrocinari. ſedaliquis peccator ſciens ſe reū accuſatōe dignū hoc ſolo cōfitet̉ vt os ſacerdotis claudat. ſi ergo claudit hocremanet impunitꝰ: fraus dolus ſibi patrocinat̉. ergo ſieſt incōueniens ⁊cͣ. Item nullus pro aliquo tenet̉ mentiri. ſed iſte qui nouit aliter ꝙͣ confeſſionē poteſt dicere neſcio quin mentiat̉. quia nouit vt homo vt deus. Siergo iurauit veritatē dicere. tenet̉ vt homo reuelare. et adhoc poſſit iuramentū ip̄m artare. ergo ⁊cͣ. Item nihil debet obſeruari vnde poſſit innocens ratōnabiliter accuſari cōdemnari. ſed ita eſt in ꝓpoſito ſi tenet̉ celare qd̓ al̓suit. ergo ⁊cͣ. probatio. ponat̉ caſus quatuor vadantviam. vnus peccat in conſpectu omniū. vnde accuſandꝰ ēcoram prelato puniendus. confitet̉ vni de tribꝰ: alij ducaccuſant illū qui peccauit teſtificant̉ ꝯtra. ad maiꝰbur teſtimonij aduocant terciū. tercio p̄cipit̉ a p̄lato dicat veritatē. alij eum accuſant niſi dicat tanꝙͣ fautor ſit īaliena culpa. prelatus ratōnabilit̉ punit ad duoꝝ teſtimoniū de inobediētia. Si totuꝫ iniquū ē. videt̉