⁊ inſtans ante inſtans in tꝑe. Cum gͦ dicit̉ panis eſt ī qͦlibet inſtanti illius totalis tꝑis. Dicendū ꝙ in illo totali nō eſt niſi vnū inſtans actu ex ꝑte termīatōis tēꝑis: lꝫmulta potentia. vn̄ eo modo quo ſunt .ſ. potētia: ſic ē eſſein eis. Cum igit̉ infert̉. gͦ eſt in penultimo. iam numeratur vt actu ens ⁊ ſimpl̓r: qd̓ n̄ erat niſi potētia ⁊ ẜm ꝗd.Uel pōt aliter dici ad primuꝫ. ꝙ eſt cōſiderare inſtantiaplura: vt ſunt potentia in tꝑe. ⁊ ſic inter quelibꝫ duo eſttempꝰ mediū. vel vt ſunt actu numerata: ⁊ vt ſic actu cōſiderant̉. ſicut vnitas pōt eē conſequēt̉ vnitati: ſic inſtāsinſtanti. illud pꝫ in ꝯtinuo ꝑmanente: vt in linea. in cōtinuitate linee nō eſt punctus cōtinuus pūcto: ſꝫ inter q̄libet duo eſt linea media. diuidat̉ linea ſectione. puncti iāduo linee nō hn̄t puncta que ſunt termini illarū int̓ quenō eſt linea media. Propter qd̓ dd̓m eſt. ꝙ inſtantia diuerſa ⁊ puncta qn̄ ſortiūtur eē actuale ⁊ numeratū ſicutin numero eſt vnitas ens cōſequēter vnitati. Similit̓ ⁊punctū puncto ⁊ inſtans inſtanti. Cum igit̉ querit̉. vtrūſit ideꝫ inſtans an diuerſuꝫ ⁊cͣ. dd̓m ꝙ diuerſum. Cumaūt ꝓponit̉. ſꝫ inter quelibet duo eſt tempꝰ ⁊cͣ. Dicenduꝫꝙ hoc eſt verū ẜm ꝙ habent eſſe in vno cōtinuo: nō auteꝫẜm ꝙ conſiderant̉ vt actualiter numerata ſicut eſt ī ꝓpoſito. ¶ Ad illud qd̓ querit̉. quid ſit in inſtanti in qͦ ē mutatio: aut panis aut corpꝰ ⁊cͣ. Dicendū ꝙ eſt corpus xp̄i.quia .n. in ſubitis mutatōibꝰ in eodeꝫ inſtanti eſt mutari⁊ mutatū eē. pane aūt mutato vel ꝯuerſo eſt corpꝰ xp̄i. ꝓpt̓qd̓ ncc̄e eſt ꝙ in inſtanti mutationis ſit corpꝰ xp̄i.¶ Queſtio. xxxix. de exp̄ſſion verꝝ ⁊ modo loquēdi circa hͦ ſacramentū.Equitur de verborū expreſſione ſiue de modo loquēdi circa hanc tranſmutatōꝫ. Primo gͦ querit̉de modo loquēdi ꝑ verbum ſignificanspoſſe. Secūdo. de modo loquēdi ſignificans fieri. Tercio. de mō locēdi ſignificās eē.Nembrū primūUerit̉ gͦ primo. vtꝝ hec ſit vera: panis pōteſſe corpus xp̄i. Qd̓ videt̉ ex hoc: ꝙ panismutat̉ ſiue conuertit̉ in corpꝰ xp̄i. Qūo at̄mutaret̉ in illud niſi poſſꝫ eſſe illud. ¶ ItēAmbro. qd̓ eſt panis pōt eē corpꝰ xp̄i: ꝯſecratiōe q̄ fit xp̄iſermone. ¶ Contra. duplex eſt potētia .ſ. agentis ⁊ materie. Nō pōt potētia agentis: qꝛ nihil eſt in pane quo poteſt facere ꝙ ſit corpus xp̄i. Neqꝫ potentia materie: quianihil eſt in pane qd̓ eſt ſuſceptibile ſubſtātialis forme corporis xp̄i. nihil .n. materiale reſpectu corꝑis xp̄i eſt ī pane. ¶ Rn̄ſio. ꝙ hec ẜm cōmuneꝫ modū loquēdi nō ē vera. ſcꝫ panis pōt eē corpus xp̄i. quia nulla eſt potētia panis vel materie illius reſpectu forme ſub̓alis corꝑis xp̄ique ẜm aliquā legeꝫ nature complēda eſt. Aliqͦ tn̄ modoibi notata potentia veritatē hꝫ .ſ. ẜm ꝙ notat̉ ibi totiꝰ panis ſcilꝫ ꝯſtantis ex materia tali ⁊ forma poſſibilitas adtranſmutatōꝫ que terminat̉ ad eſſe corpꝰ xp̄i. ⁊ hec poſſibilitas eſt creature reſpectu virtutis ſupra naturā. quepoſſibilitas tranſit cum ſubſtantia panis. vnde ſolet aſſignari ꝓ regula in hac materia. ꝙ nō eſt ordinatio paīsad corpus xp̄i ẜm cauſas inferiores. ideo verba hec ſignificantia ſicut hoc verbū pōt: abſolute dicta faciūt locutioneꝫ falſam. vt ſi dicat̉: panis pōt eē corpꝰ xp̄i. Si autēexprimat̉ ordinatio ẜm cauſas ſuꝑiores. vt ſi dicat̉ paīspoteſt conuerti a deo in corpus xp̄i: tūc eſt veritas in locutione. ꝓpter qd̓ nō eſt iſta ꝓpria: panis pōt eē ⁊cͣ. ad hͦenim ꝙ vera eēt: oporteret ꝙ aliqua eēt inclinatio appetitus ad eſſe hmōi cui poſſet ſatiſfieri ẜm legeꝫ nature. Dicit. n. Augꝰ. ſuꝑ Gen̄. Elementa hꝰ mūdi corporea hn̄tdefinitaꝫ vim qualitatēqꝫ ſuam: quid vnūquodqꝫ valeatvel nō valeat: quid de quo fieri poſſit. ¶ Ad hͦ igit̉ quodobijcit̉. ꝙ panis mutat̉ in corpus xp̄i: igit̉ panis pōt eſſeyrpus xp̄i. Dicendū ꝙ nō ſequit̉. quia hec mutatio nō ēx aliqua virtute innata ſiue ẜm legem nature ordinata:ſatiſfactiua appetitui mutati. hoc .n. requirit potētia materie vt appetitui illius poſſit ſatiſfacere: vel ꝓ toto vel 4ꝑte virtus ordinata ẜm naturam. ¶ Ad hoc qd̓ dic̄ Arbro. ꝙ qd̓ eſt panis pōt eſſe corpus xp̄i ꝯſecratōe ⁊cͣ. Dicendū ꝙ ꝑ hoc ꝙ dicit̉ pōt: nō notat̉ potentia cuius atitui eſt virtus ordinata ẜm naturā ſatiſfactiua. ſꝫ nōibi potētia panis exn̄tis in integritate ſui eē ad trāſmutationē que termīat̉ ad eſſe corpus xp̄i mediante virtuteſupra naturā. nō aūt notat̉ potētia cuiꝰ appetitus adimpletio pōt eſſe ẜm legem nature. Uel ẜm alios ſic expoīverbū Ambro. ſcꝫ ẜm ꝙ panis eſt: poteſt eē corpꝰ xp̄i ⁊cͣ.hoc eſt. ſub qua ſpecie eſt panis: ſub eadeꝫ pōt eē corpusxp̄i. ita ꝙ relatō idemptitatis ſub̓e retorqueat̉ ad formāaccn̄taleꝫ: nō ad ſub̓am panis. Quare gͦ ꝓ regula habendū eſt in hac materia. ꝙ oratio in qua eſt verbū ꝑtinensad poſſe reſpectu eſſe cuꝫ caſuali in rectitudine: nō ē veraꝓprie loquēdo neqꝫ ꝯcedenda. vt panis pōt eē corpꝰ xp̄i.ꝓpter hanc ꝓpoſitōꝫ generaleꝫ: Cuiꝰ eſt potētia eius eſtactus. ne videret̉ ꝑmanere materia panis ſuſceptforme corꝑis xp̄i ſiue de qͣ eēt corpꝰ xp̄iNlembrū ſecūdūOnſequent̓ querit̉ de modo loquēdi ꝑ v̓būfiendi. Querit̉ primo de modo loquēdi ꝑverbum fiendi ſimpliciter. Secūdo. de mo(do loquendi ꝑ verbum fiendi addita prepoſitione iſta de vel ex.Articulus primusUerit̉ gͦ primo. vtꝝ hec ſit concedenda: paīsſit corpus xp̄i. Ꝙ ſic: videt̉. dicit. n. Dam. Fecit ea ſcꝫ paneꝫ ⁊ vinū corpus ⁊ ſanguinē eiꝰ.G ſi xp̄us fecit panem corpus eius. igit̉ panis fiebat corpus eius. igit̉ qn̄qꝫ vera fuit hec: panis fit corpus xp̄i.¶¶ Item Damaſ. Interrogas qualiter panis corpus xp̄iſit ⁊ vinū ⁊ aqua ſanguis. dico tibi ⁊ ego: ſpūſſanctus ſuꝑuenit ⁊ hoc facit. hec dam̄. Ecce ꝙ queſtioni qua queritquare panis fit corpus xp̄i: rn̄det ꝙ ſpūſſanctus fac̄. vn̄queſtio ſupponit ꝙ panis fit corpus xp̄i. ſil̓r reſponſio.¶ Contra. ꝑ hoc ꝙ dico panis fit corpus xp̄i: dicit̉ fiericirca ſubſtantiā panis reſpectu corꝑis xp̄i. hoc fieri autſemꝑ durabit qd̓ nō eſt verum: aut tūc elabit̉ in facto. ⁊Ꝙ ſi hoc: tūc hec erit vera panis eſt corpus xp̄i. qd̓ autē factum eſt aliquid eſt illud. igit̉ panis eſt corpꝰ xp̄i. ¶ Iteꝫqd̓ fit aliquid diſponit̉ aliqua actione vt fit illud. panisaūt fit corpus xp̄i. quia ſi hoc: aliqn̄ ꝯtingeret eſſe ī ꝓximiori habilitate ad hoc ꝙͣ al̓s. ¶ Iteꝫ cum dicit̉ paīs fitcorpus xp̄i: querit̉ ꝓ quo ſupponit iſte terminꝰ panis ininſtanti mutatōis. nō ꝓ corꝑe xp̄i: hoc pꝫ. quia tūc idemdiceret ꝙ corpus xp̄i fit corpus xp̄i. ſi ſupponit ꝓ pane:ſupponit verbo pn̄ti. gͦ ſupponit ꝓ pane pn̄ti. ſꝫ in inſtantimutationis eſt mutatus. gͦ facta mutatione panis ſuꝑponit ꝓ pane. ſꝫ tūc eſt corpus xp̄i. gͦ in eodeꝫ inſtantipanis ⁊ corpus xp̄i. ¶ Rn̄ſio. ꝙ in hac materia recipiūtur verba mutationis vt tranſſubſtantiat̉ mutat̉ ⁊ ꝯuertitur nō motus vt generat̉ ⁊ corrumpit̉. vnde cū hͦ verbūſit: ſit dicens motū ⁊ ſucceſſionē. vnde ſucceſſiue dicūt eēin fieri: nō dicit̉ ꝓprie panis fit corpus xp̄i: niſi ẜm ꝙ fieri dicit mutari ī aliud. vn̄ qn̄ reꝑitur aliqd̓ verbū hmōipanis fit corpus xp̄i. exponi hꝫ .i. mutat̉ vel tranſſubſtātiatur. Similiter cū dicit̉: ſpūſſanctus facit ea corpus ⁊ſanguineꝫ eius. ꝙ dico fecit: actum mutatōis copulat. facere enim dictum de deo: cōfuſe copulat actū dei ſiue editionis ſiue mutatōis ⁊ oīo quālibet oꝑationem dei. hicv̓o copulat actum mutatōis. ¶ Sed adhuc obijcit̉ cōtrahoc. ꝙ idem videt̉ ſequi incōueniens ſi dicat̉ panis mutatur in corpus xp̄i: ⁊ ſi dicat̉ panis fit corpus xp̄i. quaequerat̉ quid ſupponit̉ ꝑ hoc ꝙ dicit panis: cū dicitur panis mutat̉ ⁊cͣ. Nō corpus: quia corpꝰ xp̄i nō mutatur in