Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

videt̉ quicꝗd xp̄us eſt: ibi eſt tranſſub̓ationeꝫ. Itēin hoc ſacr̄o cibus angeloꝝ fit cibus hoīm. vn̄ Amb̓. panem quideꝫ quem ſumimꝰ: vtiqꝫ illum paneꝫ intelligomanu ſpūſſancti formatus eſt in vtero virgīs: igne paſionis decoctus in ara crucis. panis .n. angeloꝝ factꝰ eſtcibus hoīm. ſꝫ panis angeloꝝ eſt ille panis qui celo deſcendit Io. vj. ſꝫ ſicut dicit Ambro. caro deſcēdit de celo: ſꝫ deus ſiue deitas. igit̉ in hoc ſacr̄o ipſa deitas ē panis iſte. ita panis vt videt̉ ꝯuertit̉ in deitatē: in ſacramento dicit̉ panis illud in qd̓ fit ꝯuerſio. Item conuerſio extendit ſe ad illud qd̓ ſub ſpecie ꝯtinet̉. ſpēs eniꝫ continet̉ niſi virtute ꝯuerſionis. ſꝫ ſpecie ꝯtinet̉ xp̄s totus. ꝯuerſio extendit ſe ad totum xp̄m. Iteꝫ corpꝰ xp̄i eſt ibi exanime ſub ſacramēto. aīa eſt ibi ſub ſacr̄o.ſꝫ aīa eſt ſimul ſemel in pluribꝰ locis naturā: ſicutnec ſpūs angelicus. Sicut .n. dicit Damaſ. de angelis. dum ſunt in celis ſunt in terris. ſꝫ ea rōne quā corus eſt in multis locis niſi ꝯuerſioneꝫ alicuiꝰ ī ip̄mnec ip̄a aīa xp̄i. ſꝫ aīa eſt in multis locis. ⁊cͣ. Item ſiaīa non eſt hic per conuerſioneꝫ panis in ip̄am: nec aliūde venit: nec nūc creat̉. videt̉ ſit hic. Iteꝫ hac eadem rōne videt̉ panis ſit ꝯuerſio in ſanguinē. Cōtͣ.In hac mutatione eſt cōmunitas materie ſꝫ ſolummunitas generis primi. hec igit̉ mutatio panis eſt in illud qd̓ conuenit pane materiali in genere. diuinitasauteꝫ eſt tale. Iteꝫ ſi panis conuerteret̉ ī diuinitatem: creatura fieret creator. Ex his videt̉ panis vinūtranſeūt tm̄ in corpus xp̄i ſanguinē. Iteꝫ ꝯuerſio ſit in aīam videt̉. quia ſacr̄m hꝫ ratiōꝫ ſignificandiefficiendi. ſꝫ tantū ſe extendit ratio ſignificādi quantūefficiendi. panis aūt hꝫ ſimilitudinē ad aīam. poteſt cōuerti in ipſaꝫ. Pret̉. ſi in aīam conuerteret̉ cuꝫip̄a ſit ꝑs dignior: ab aīa debet denomīari. deberet dici: hoc eſt aīa mea. Item ſit ꝯuerſio in ſanguinēvidet̉. quia ſi ſic: fruſtra ſub duabꝰ ſpeciebꝰ fieret ſacramentū. Pret̉. iſte dn̄e or̄ones. hoc eſt corpus meū: ēcalix ſanguinis. hn̄t diſtinctas ſignificatōnes. efficacias. Rn̄ſio. totus xp̄us eſt ſub vtraqꝫ ſpecie. nihilominus panis tm̄ modo tranſit in carneꝫ: vinū ī ſanguinem. ſꝫ quia totus xp̄us eſt indiuiſibilis: ideo totus ē ſubvtraqꝫ ſpecie. ſꝫ caro ſub ſpecie panis tranſſub̓atōꝫ: ſanlis ꝯcomitantiaꝫ cōmixtionis: aīa ꝯcomitantiānctōis: deitas ꝯcomitantiā vnionis. Sanguis .n.mixtus carni: aīa coniūcta: deitas vnita. Similiter ſubſpecie vini eſt tm̄ ſanguis trāſſub̓atōeꝫ: caro aīa deitas ꝯcomitantiam. ſꝫ caro ꝯmixtioneꝫ: aīa coniūctōeꝫ:deitas vnioneꝫ. Ad hoc qd̓ obijcit̉. ibi eſt totꝰ xp̄s eſt ibi aliud niſi virtute verboꝝ. Dicendū virtuteverboꝝ principal̓r ſe eſt ibi earo xp̄i in quam cōuerſus eſt panis. alia v̓o ex cōſequēti .i. rōne indiuiſibilitatis eoꝝ a carne. vnd̓ etſi ſunt ibi quodāmodo virtute verboꝝ: hoc non eſt principal̓r ſꝫ conſequēter. Ad hoc qd̓obijcit̉. in hoc ſacramento panis angeloꝝ efficit̉ cibushoīm. ſꝫ panis iſte eſt panis qui de celo deſcendit ⁊cͣ. Dicendū caro inqͣtū hmōi deſcēdit de celo: nihilominus rōne vnionis deitatis carne: ip̄a caro vnita. dicitur panis qui deſcendit de celo. vnde Amb̓. vij. li. de ſacͣmentis. Ego ſum inquit panis viuus qui de celo deſcendi. ſꝫ caro deſcendit de celo: qūo deſcendit de celo panis viuus? quia ideꝫ dn̄s ih̓s conſors ē deitatis corporis. tu qui accipis carneꝫ: diuinā eius ſub̓am in illoticipas alimento. hec Amb̓. Ad illud qd̓ obijcit̉.uerſio extendit ſe ad illud qd̓ ſpecie cōtinet̉ ⁊cͣ. Dicendū hoc eſt vniuerſaliter verū. non enim extendit ſe adomne illud quod ſpecie continet̉: ſꝫ tm̄ ad illud cum quopanis ipſe hꝫ ſimilitudineꝫ. ſuꝑ hanc .n. ſimilitudinēdatur inſtitutio. Inſtitutuꝫ eſt .n. vt panis conuertaturtm̄ in corpus. vnde ſi totus xp̄s ibi contineat̉: tn̄ in totum eſt conuerſio. vnde illud eſt falſum: quicꝗd continetur in ſacramento eſt ibi rōne conuerſionis ſe loquēdo. Ad aliud dd̓m. hec eſt falſa ea rōne quā corpus ēin multis locis niſi ꝯuerſioneꝫ alicuiꝰ in ip̄ꝫ nec in aīa⁊cͣ. Corpus .n. eſt in multis locis conuerſioneꝫ alicuiin ipſum. ſꝫ aīa eſt in multis locis coniūctōꝫ inſeꝑabilem indiuiduam ab ipſo corꝑe. Ad aliud qd̓ obijcit̉. ſi aīa eſt ibi ꝯuerſioneꝫ neqꝫ creationeꝫ neunde venit ⁊cͣ. Dicendū ſequit̉. vt eniꝫ tactū ēpus xp̄i eſt ibi rōne ꝯuerſionis: aīa conſequent̉ rōnefecte indiuidue ꝯiunctōis. vnde ex inſufficienti ꝓceditin argumento iſto. deberet addi. neqꝫ eſt ibi rōne indiuidue coniūctōis. Cōuerſio .n. fit panis ī corpus xp̄i: cuiinſeꝑabiliter coniūcta eſt aīa inꝙͣtum hmōi. ꝓpter quodrōne indiuidue coniūctionis aīe cuꝫ carne: eſt ip̄a aīaſequenter cōtenta ſub ſpecie facta ꝯuerſione panis in corpus xp̄i. Si aūt querat̉ quā virtute eſt ibi aīa. Dicēduꝫ virtute verbi increati oꝑantis verbū creatū ꝯuerſionem panis in corpus xp̄i aīatuꝫ inqͣtū hmōi. Ex dictis pꝫ rn̄ſio ad hoc qd̓ querit̉ de ſanguīe. Eſt .n. ibi ſanguis rōne indiuidue cōmixtionis virtute verbi cōuertentis panem in corpus xp̄i: cui admixtus eſt ſanguis inꝙͣtum eſt hmōi. hoc ſonat verbum ip̄m qd̓ eſt: hoc ē corpus meū .i. illud quod meū eſt qd̓ hꝫ ſanguinē admixtū.Neqꝫ .n. intentio ꝓferentis verba ſacramēti neqꝫ virtusip̄ius verbi extendit̉ ad ꝯuerſioneꝫ elementi in corpꝰ xp̄ivt eſt corpus inaīatum exangue: ſꝫ potius vt eſt aīatuꝫ cum ſanguine. quale fuit corpus xp̄i qd̓ ꝯtulit diſcipulis in cena. Unde tribꝰ ꝯcurrentibꝰ eſt ibi tam aīa ꝙͣ ſanguis .ſ. virtute verbi: intentōe ꝯſecrantis inſeꝑabilitate iſtoꝝ a corpore.Nlembrū ſextūOnſequēter querit̉. an ꝑs panis cōuertat̉diſtincte in ꝑtem corꝑis xp̄i: an totus indiſtincte in totum. primuꝫ: videt̉ ſic. Inalijs mutatōnibꝰ ſubſtantie in ſub̓aꝫ diſpoſitum eſt a diuina ſapīa ſit mutatio ꝑtis in ꝑteꝫ diſtīcte: ſicut pꝫ in mutatione aeris in igneꝫ. Si eniꝫ ex vnopugillo aeris fiūt. x. pugilli ignis ī mutatōne huius īex dimidio pugillo aeris fiunt qn̄qꝫ ignis. ſil̓r videt̉ fieriin ꝓpoſito. vel quare. Iteꝫ ẜm ph̓m ſicut ſe hꝫ totūad totum: ita ſe hꝫ ꝑs ad ꝑtem. ſꝫ in hac ꝯuerſione totuꝫmutat̉ in totum. ꝑs mutat̉ in ꝑtem. Item in mutaton qua mutabat̉ caro virginis in corpus xp̄i: diſtinctemutabat̉ pars in ꝑtem. ſimilit̓ videt̉ in hac ꝯuerſioneꝑs conuertit̉ in ꝑtem. vel quare. Item in hac mutatione aut ꝑs conuertit̉ in ꝑtem. ſi hoc: habeo ꝓpoſitūaut in totum: tūc ſuꝑfluit ꝯuerſio aliaꝝ ꝑtium: cuꝫſequit̉ niſi totūs xp̄us ſit ſub ſacram̄to. Ex his videt̉. diſtincte fit ꝯuerſio ꝑtis in ꝑtem. Contra. conuerſioonformiter rn̄det ſignificatōni. ſi ꝑtes indiſtinctastotū corpus ſignat̉ diſtincte ꝑtes corꝑis ꝯuerſio ſitipſaꝝ ꝑtiū indiſtincte in totū. Iteꝫ ſi fit cōuerſio ꝑtisin ꝑtem: aut hoc erit ꝑtis ẜm numerū in ꝑteꝫ ẜm nume: aut ꝑtis ẜm ſpēm in ꝑtem ẜm ſpēm. primo modocum vtrobiqꝫ ſint ꝑtes infinite. Neqꝫ ſecūdo: cumtes panis rn̄dent ẜm equalitatē numeri ꝑtibꝰ corꝑisſuppoſito conſecret̉ panis in minima quātitate ẜm ſcie. Rn̄ſio. eſt ꝯuerſio panis in corpꝰ xp̄i. ita totpanis indiſtincte ī totū corpꝰ diſtincte. ita ꝑs ī ꝑteꝫ.Et determinatū ē a dn̄o Inno. iij. dicēte ſic. vtꝝ ꝑtes īꝑtes: aut totū in totū: aut totale trāſeat ī totale: nouit ille facit. ego qd̓ reſiduū eſt igne ꝯburo. Si tn̄ querētisinſtat improbitas. ego ſalua fide ꝯceſſerim: total̓ paisin totale corpꝰ ꝯuertit̉. ita nll̓a ꝑs paīs traſit ī aliquaꝑtē corꝑis. Et ſic̄ ipſe dic̄ de materialibꝰ ſiue qͣntitatiuis ego dico de ſub̓alibꝰ. Ad pͥmo obiectū dd̓m. ſeceſt de hac mutatōe mirabili ſuꝑnaturali: de illa eſtnaturalis. quia hec ē lōge ꝑfectior nobilior illa. ꝓptelqd̓ iſti ꝯueīt iſte modꝰ ē nobilior illo .ſ. ē ſimpl̓r totiꝰ ītotū. Illi v̓o ꝯuenit ille eſt partis in partē. modusille qui eſt ſimplicit̓ totius in totum nobilior ſit illo: patet hoc cōuerſio illa que eſt totiꝰ ī totū: ita nūerat̉